Page 117 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

4.1.2 แรงงานนอกระบบ

การได้รับความคุ้มครองทางสังคม

แรงงานนอกระบบเป็นกลุ่มที่ส่วนใหญ่ไม่ได้รับสวัสดิการทางสังคม เนื่องจากไม่ได้อยู่ในระบบประกัน

สังคมแม้ว่ามาตรา 40 ของกฎหมายประกันสังคมได้เปิดให้แรงงานนอกระบบและผู้ประกอบอาชีพอิสระสามารถสมัคร
เข้าเป็นผู้ประกันตนได้ก็ตาม จากข้อมูลในเดือนมิถุนายน 2563 มีการรายงานจำานวนผู้มีงานทำาทั้งหมด 37.08 ล้านคน การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
เป็นผู้ประกันตนทั้งหมด 16.41 ล้านคน แบ่งเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 จำานวน 11.30 ล้านคน มาตรา 39 จำานวน
206
1.74 ล้านคน และมาตรา 40 จำานวน 3.37 ล้านคน รัฐบาลได้มีการจัดทำาแผนปฏิบัติการด้านการบริหารจัดการ
แรงงานนอกระบบ พ.ศ. 2560-2564 เพื่อให้แรงงานนอกระบบมีความมั่นคงทางรายได้ ได้รับการคุ้มครองทางสังคม

อย่างทั่วถึง นำาไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน และเมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2563 คณะกรรมการบริหารจัดการแรงงานนอกระบบ
แห่งชาติ (คนช.) ได้เห็นชอบร่างแผนปฏิบัติการประจำาปี 2563 ภายใต้แผนดังกล่าว และให้มีการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการ
เพื่อประสานและขับเคลื่อนนโยบาย จำานวน 4 คณะ เพื่อดำาเนินการช่วยเหลือแรงงานนอกระบบให้บรรลุวัตถุประสงค์

ที่กำาหนดไว้ รวมถึงได้มีการตรวจแรงงานนอกระบบให้ได้รับสิทธิตามกฎหมายและบริการของรัฐ โดยในปีงบประมาณ
พ.ศ. 2563 ได้ดำาเนินการตรวจแรงงานนอกระบบทั้งสิ้นจำานวน 37,149 คน รวมถึงได้จัดโครงการส่งเสริมให้ความรู้
แก่แรงงานนอกระบบเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ด้านแรงงาน ให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ บทที่ 4
กฎหมายคุ้มครองแรงงานนอกระบบ และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งเป็นเครือข่ายในการประสานความร่วมมือและ
207
สร้างการรับรู้ เพื่อป้องกันการถูกหลอกลวงและการค้ามนุษย์ด้านแรงงาน นอกจากนี้ กระทรวงแรงงานได้จัดทำา
ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงานนอกระบบ พ.ศ. .... เนื่องจากในปัจจุบันยังไม่มีบทบัญญัติ
ของกฎหมายเกี่ยวกับการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงานนอกระบบไว้อย่างชัดเจน ทำาให้แรงงานนอกระบบ
ไม่สามารถเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐานในการทำางานหรือการประกอบอาชีพ ความปลอดภัยในการทำางาน หลักประกันทาง

สังคม ตลอดจนการรวมกลุ่ม/รวมตัวในการจัดตั้งองค์กรเพื่อสร้างอำานาจต่อรองให้เกิดความเป็นธรรมในการจ้างทำางาน
208
เพื่อให้แรงงานนอกระบบได้รับการส่งเสริมและพัฒนาสู่คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ขณะนี้อยู่ระหว่างปรับปรุงร่างกฎหมาย
โดยนำาผลการรับฟังความคิดเห็นต่อร่างพระราชบัญญัติฯ ผ่านทางเว็บไซต์กระทรวงแรงงานระหว่างวันที่ 1-30 กันยายน
209
2563 มาประกอบการพิจารณาดำาเนินการ และยังได้มีการปรับปรุงกฎหมายให้แรงงานอิสระหรือผู้ประกอบอาชีพอิสระ
ที่มีอายุเกิน 60 ปีแต่ไม่เกิน 65 ปีบริบูรณ์ สามารถสมัครขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 40 ได้ 210

206
จาก สถานการณ์ด้านแรงงาน ไตรมาส 2 ปี 2563 (เมษายน - มิถุนายน 2563), โดย สำานักงานปลัดกระทรวงแรงงาน,
2563. สืบค้นจาก https://www.mol.go.th/wp-content/uploads/sites/2/2020/10/สถานการณ์ด้านแรงงาน-ไตรมาส-2-ปี-
2563-2.pdf
207
จาก หนังสือกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ที่ รง 0509/7385 ลงวันที่ 17 พฤศจิกายน 2563 เรื่อง ขอส่งข้อมูล
เพื่อประกอบการจัดท�ารายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ประจ�าปี 2563. งานเดิม.
208
จาก ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงานนอกระบบ พ.ศ. ...., โดย กรมสวัสดิการและคุ้มครอง
แรงงาน, 2563. สืบค้นจาก https://drive.google.com/drive/folders/1rEUMjKm9G4lSEg1e8eOeQ9SPBYuzYm0j
209
จาก หนังสือกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ที่ รง 0509/7385 ลงวันที่ 17 พฤศจิกายน 2563 เรื่อง ขอส่งข้อมูล
เพื่อประกอบการจัดท�ารายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ประจ�าปี 2563. งานเดิม.
210
จาก สูงวัยได้เฮ! ประกันสังคม เปิดให้สมัครเป็นผู้ประกันตน มาตรา 40 ได้แล้ว, โดย คมชัดลึก, 2563. สืบค้นจาก
https://www.komchadluek.net/news/lifestyle/435233

รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 115