Page 122 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

ตกลงกันไว้ (ร้อยละ 4), การทำางานเป็นเวลานานกว่าที่ตกลงกันเพื่อชำาระหนี้ (ร้อยละ 3), ถูกบังคับให้ทำางาน
เพื่อช่วยให้บุคคลอื่นได้งานหรือเงิน (ร้อยละ 3), การทำางานที่ต้องมีความพร้อมเผื่อเรียกใช้ได้ตลอดเวลา 7 วันต่อสัปดาห์

(ร้อยละ 3), การทำางานเพื่อช่วยเหลือสมาชิกในครอบครัวที่ถูกบังคับให้ทำางาน (ร้อยละ 2) และการทำางานอย่างไม่เต็มใจ
ให้กับนายจ้างหรือนายหน้าจัดหางาน (ร้อยละ 2) เป็นต้น 228 เครือข่ายองค์กรด้านประชากรข้ามชาติได้นำาเสนอปัญหา
ของแรงงานประมงว่า ในทางปฏิบัติยังคงพบปัญหาการจ่ายเงินค่าจ้างล่วงหน้า โดยนายจ้างบางรายกำาหนดให้
การเบิกเงินล่วงหน้าคือการกู้ยืมเงินและคิดดอกเบี้ยแก่แรงงานจนนำาไปสู่ปัญหาแรงงานขัดหนี้ ส่วนการจ่ายเงินผ่าน

ระบบบัญชีธนาคาร ในทางปฏิบัติยังมีข้อร้องเรียนถึงเรื่องการไม่จ่ายค่าจ้างหรือการยึดบัตรเอทีเอ็มของแรงงาน ปัจจุบัน
ยังไม่มีมาตรการที่มีประสิทธิภาพเพียงพอ โดยพนักงานตรวจแรงงานไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างเหมาะสม 229
นอกจากนี้ สมาคมการประมงแห่งประเทศไทยได้นำาเสนอปัญหาแรงงานประมงต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน
ในประเด็นต่าง ๆ เช่น การแก้ไขกฎหมายให้แรงงานประมงทุกประเภทสามารถเพิ่มนายจ้างแทนการเปลี่ยนนายจ้างได้

การให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดหาแรงงานไทยเพื่อทำางานในเรือประมงจำานวน 50,000 คน และการจัดอบรมให้ความรู้
230
เกี่ยวกับการทำางานบนเรือประมงในแต่ละประเภทเครื่องมือ เป็นต้น ซึ่งกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานได้ดำาเนินการ
ศึกษาข้อมูลเพื่อพิจารณาทบทวนการแก้ไขกฎ ระเบียบดังกล่าว โดยนำาข้อมูล ข้อคิดเห็นจากสมาคมการประมง
แห่งประเทศไทย ลูกจ้าง ภาคประชาสังคม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำามาพิจารณาประกอบการแก้ไขกฎระเบียบด้วย 231

ในส่วนของการดำาเนินการของรัฐ ได้มีการออกประกาศสำานักนายกรัฐมนตรี เรื่อง การออกหนังสือ

คนประจำาเรือตามกฎหมายว่าด้วยการประมง พ.ศ. 2563 โดยหน่วยงานของรัฐมีการจัดทำาทะเบียนประวัติให้กับ
แรงงานต่างด้าวที่ทำางานในเรือประมงและออกหนังสือคนประจำาเรือให้ โดยแรงงานจะได้รับการตรวจสุขภาพและทำา
ประกันสุขภาพของคนต่างด้าว มีการจัดทำาสัญญาจ้างและตรวจสอบสัญญาจ้างของคนต่างด้าว และจัดเก็บอัตลักษณ์
ผ่านระบบสแกนม่านตา (Iris scan) ของคนต่างด้าว ตลอดจนดำาเนินการตรวจลงตราและประทับตราอนุญาต

ให้อยู่ในราชอาณาจักรแก่คนต่างด้าว การจัดทำาหนังสือคนประจำาเรือให้แรงงานต่างด้าวที่เป็นแรงงานประมงจะช่วยให้
แรงงานได้รับความคุ้มครองในหลายด้าน เช่น การกำาหนดให้นายจ้างจ่ายค่าตอบแทนเป็นรายเดือนผ่านบัญชีธนาคาร
การให้เจ้าหน้าที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานตรวจสอบความถูกต้องของสัญญาจ้าง และการกำาหนดให้คนต่างด้าว
ต้องมีใบรับรองการตรวจสุขภาพและการประกันสุขภาพมีอายุคุ้มครองอย่างน้อยหนึ่งปี ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข

เป็นต้น 232 นอกจากนี้ กระทรวงแรงงานยังได้จัดทำาร่างกฎกระทรวงคุ้มครองแรงงานในงานประมง พ.ศ. .... โดยมีสาระสำาคัญ
คือ การเพิ่มเกี่ยวกับการให้เจ้าของเรือหรือผู้ควบคุมเรืออาจให้ทายาทซึ่งอายุไม่ตำ่ากว่า 16 ปี ที่ได้รับหนังสือรับรอง
ให้ฝึกงานจากกรมเจ้าท่าฝึกงานด้านการประมงในการทำาประมง ลำาละไม่เกิน 1 คน เพิ่มเติมบทบัญญัติเกี่ยวกับ
เรือประมงที่ออกไปทำาการประมงนอกน่านนำ้าไทยเกิน 1 ปี โดยกำาหนดให้นายจ้างนำาลูกจ้างซึ่งเป็นคนประจำาเรือกลับเข้ามา

228
จาก ILO ชี้ แรงงานประมงยังมีบังคับท�างาน ขอให้หนุนแรงงานผลักดันสิทธิได้เอง, โดย ประชาไท, 2563. สืบค้นจาก
https://prachatai.com/journal/2020/03/86724
229
จาก ความเห็นและข้อเสนอแนะของเครือข่ายองค์กรด้านประชากรข้ามชาติ ว่าด้วยร่างกฎกระทรวงคุ้มครองแรงงาน
ประมง พ.ศ. ..., โดย เครือข่ายองค์ด้านประชากรข้ามชาติ, 2563. สืบค้นจาก https://mwgthailand.org/th/press/1603688050
230
จาก สมาคมประมงพบ จับกัง 1 ถกแก้ปมแรงงานในเรือ จี้ มท.ออกบัตรปชช.เลข 0, โดย มติชนออนไลน์, 2563.
สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/local/quality-life/news_2324331
231
จาก หนังสือกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ที่ รง 0509/7385 ลงวันที่ 17 พฤศจิกายน 2563, งานเดิม.
232
จาก สรุปข่าวการประชุมคณะรัฐมนตรี 31 มีนาคม 2563, โดย รัฐบาลไทย, 2563. สืบค้นจาก https://www.
thaigov.go.th/news/contents/details/28179

120 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand