Page 106 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

สืบเนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือโรคโควิด 19 รัฐบาล
จึงได้อาศัยอำานาจตามพระราชกำาหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 ทั่วราชอาณาจักร มีผลตั้งแต่

วันที่ 26 มีนาคม 2563 และได้มีการออกข้อกำาหนด (ฉบับที่ 1) ระบุถึงมาตรการต่าง ๆ เพื่อควบคุมการแพร่ระบาด
ของโรคโควิด 19 รวมถึงการห้ามการเสนอข่าวหรือทำาให้แพร่หลายทางสื่อต่าง ๆ ซึ่งมีข้อความหรือข่าวสารเกี่ยวกับ
สถานการณ์โรคโควิด 19 อันไม่เป็นความจริงและอาจทำาให้ประชาชนเกิดความหวาดกลัว หรือเจตนาบิดเบือนข้อมูล
ข่าวสารอันทำาให้เกิดความเข้าใจผิดจนกระทบต่อการดูแลรักษาความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน

หากมีการนำาเสนอข่าวในลักษณะดังกล่าว ให้เจ้าหน้าที่เตือนให้ระงับหรือสั่งให้แก้ข่าว หากเป็นกรณีที่มีผลกระทบรุนแรง
ให้ดำาเนินคดีตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำาความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 หรือพระราชกำาหนด
การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 และให้ศูนย์บริหารสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัส
โคโรนา 2019 เป็นศูนย์กลางจัดให้มีการแถลงหรือชี้แจงข่าวเพื่อสร้างความรับรู้และความเข้าใจแก่ประชาชนเป็นประจำา

และต่อเนื่อง 172 ซึ่งพบกรณีประชาชนเผยแพร่ข่าวปลอมเกี่ยวกับการระบาดของโรคโควิด 19 และถูกดำาเนินคดี
173
ตามกฎหมายแล้วหลายราย แต่ไม่พบรายงานการดำาเนินคดีกับสื่อมวลชน
ผลกระทบที่มีต่อการทำาหน้าที่ของสื่อมวลชน ในช่วงต้นเดือนเมษายน 2563 รัฐบาลได้ออกข้อกำาหนด
ห้ามประชาชนออกนอกเคหสถานหรือมาตรการเคอร์ฟิว ระหว่างเวลา 22.00-04.00 น. ของวันถัดไป เว้นแต่เป็น
ผู้มีหน้าที่ต้องปฏิบัติงานในบางลักษณะ มาตรการดังกล่าวได้ส่งผลกระทบต่อการทำาหน้าที่รายงานของผู้สื่อข่าว

โดยเมื่อวันที่ 6 เมษายน 2563 เพจเฟซบุ๊กของสมาคมผู้สื่อข่าวต่างประเทศแห่งประเทศไทย ได้โพสต์แถลงการณ์และจดหมาย
เปิดผนึกถึงพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีระบุว่า สมาคมฯ มีความยินดีในความพยายามของรัฐบาล
ในการควบคุมการแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 ในประเทศไทยและได้ปฏิบัติตามมาตรการความปลอดภัยทางสังคม
โดยไม่รีรอ ซึ่งรวมถึงมาตรการในการปิดสมาคมเป็นการชั่วคราวและระงับกิจกรรม อย่างไรก็ตาม สมาคมฯ เชื่อว่า

ในแง่มุมหนึ่งมาตรการในช่วงการประกาศเคอร์ฟิวทั่วประเทศห้ามประชาชนเดินทางออกนอกเคหสถาน ระหว่างเวลา
22.00-04.00 น. ที่บังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 3 เมษายน 2563 นั้น จะส่งผลกระทบร้ายแรงต่อการรายงานข่าวที่สำาคัญ
สมาคมฯ ร้องขอให้นายกรัฐมนตรีพิจารณาว่า นักข่าวที่ได้รับการออกบัตรประจำาตัวสื่อจากรัฐบาลสามารถเดินทางไป
174
ทำาข่าวสำาคัญในช่วงเวลาเคอร์ฟิวได้หรือไม่ อย่างไรก็ดี ไม่ปรากฏว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้มีการตอบสนองต่อ
175
ข้อเรียกร้องดังกล่าวแต่อย่างใด กระทั่งวันที่ 12 มิถุนายน 2563 ได้มีการออกข้อกำาหนด (ฉบับที่ 10) ยกเลิกการ
ห้ามออกนอกเคหสถานทั่วราชอาณาจักรเฉพาะเหตุอันเนื่องจากสถานการณ์โรคโควิด 19 ตั้งแต่เวลา 23.00 น.
ของวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ. 2563 จึงส่งผลให้สื่อมวลชนสามารถทำาหน้าที่ได้ตามปกติ

172
จาก ข้อกำาหนดออกตามความในมาตรา 9 แห่งพระราชกำาหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548
(ฉบับที่ 1) ราชกิจจานุเบกษา ประกาศ ณ วันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2563.
173
จาก ปอท.บุกค้น 15 จุด รวบ 2 มือปล่อยข่าวปลอม 'ไวรัสโคโรนา, โดย ประชาไท, 2563. สืบค้นจาก
https://prachatai.com/journal/2020/01/86145
174
จาก สมาคมผู้สื่อข่าวต่างประเทศออก ร้องนายกฯ ให้นักข่าวลงพื้นที่ระหว่างเคอร์ฟิวได้, โดย Ilaw FREEDOM, 2563.
สืบค้นจาก https://freedom.ilaw.or.th/node/805
175
จาก ข้อกำาหนดออกตามความมาตรา 9 แห่งพระราชกำาหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548
(ฉบับที่ 10) ราชกิจจานุเบกษา ประกาศ ณ วันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2563.

104 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand