Page 84 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

83 รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒

- ในมิติการเข้าถึงการศึกษาภาคบังคับ (ถึงระดับมัธยมศึกษาตอนต้น) 164 ผู้ที่เรียนในระดับชั้น
ของการศึกษาภาคบังคับส่วนใหญ่จะมีอายุระหว่าง 6 - 14 ปี ในแต่ละปีการศึกษามีจ�านวนเพิ่มขึ้น โดยในปีการศึกษา
2560 มีนักเรียนได้เรียนในระดับการศึกษาภาคบังคับทั่วประเทศในสถานศึกษาทุกสังกัดถึงร้อยละ 98.8 จากจ�านวน
ประชากร 7,191,425 คน ซึ่งต่างจากปีการศึกษา 2556 และ 2558 ที่มีร้อยละ 94.5 จากจ�านวนประชากร

7,706,326 คน และร้อยละ 96.5 จากจ�านวนประชากร 7,438,384 คน ตามล�าดับ อย่างไรก็ดี นักเรียนที่
ศึกษาต่อถึงระดับมัธยมศึกษาตอนปลายมีสัดส่วนเพียงประมาณร้อยละ 70 ของประชากรที่มีอายุระหว่าง 15 - 17 ปี
และมีสัดส่วนลดลงจากร้อยละ 77.9 ในปี 2556 เหลือเพียงร้อยละ 71.1 ในปี 2560 เนื่องจากผู้เรียนบางคน
ที่ส�าเร็จการศึกษาภาคบังคับประสงค์เข้าสู่ภาคแรงงานมากกว่าที่จะศึกษาต่อในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย

ขณะเดียวกัน มีข้อมูลว่าในปีการศึกษา 2558 - 2560 จ�านวนและร้อยละของนักเรียนออก

กลางคันมีแนวโน้มลดลง คือ 5,567 คน 5,377 คน และ 4,038 คน ตามล�าดับ ส่วนสาเหตุของการออกกลางคัน
โดยส่วนใหญ่พบว่า ร้อยละ 21 เกิดจากปัญหาครอบครัว ร้อยละ 17 เกิดจากฐานะยากจนและหาเลี้ยงครอบครัว
และร้อยละ 10 เกิดจากการสมรส 165

ในการลดความเหลื่อมล�้าของโอกาสทางการศึกษา (ซึ่งหมายรวมถึงเด็กที่มาจากครอบครัว
ที่มีฐานะยากจน) รัฐบาลได้ตราพระราชบัญญัติกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา พ.ศ. 2561 166 โดยมี

วัตถุประสงค์ประการหนึ่งเพื่อส่งเสริมเด็กปฐมวัยให้มีพัฒนาการสมวัยพร้อมเข้าสู่ระบบการศึกษา ช่วยเหลือเยาวชน
ผู้ด้อยโอกาสให้ส�าเร็จการศึกษาขั้นพื้นฐาน เสริมสร้างและพัฒนาคุณภาพครูให้พัฒนาเด็ก เยาวชนตามศักยภาพ
ที่ต่างกัน สนับสนุนผู้ด้อยโอกาสให้ได้รับการศึกษาและพัฒนาทักษะการประกอบอาชีพ

ในการด�าเนินการตามกฎหมายฉบับนี้ รัฐบาลได้ก�าหนดให้มีระบบสารสนเทศเพื่อความเสมอภาค
ทางการศึกษา (Information System for Equitable Education : iSEE) เพื่อเป็นฐานข้อมูลเด็กและเยาวชน

ผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์และด้อยโอกาสจ�านวนมากกว่า 4 ล้านคน ทั้งที่อยู่ในและนอกระบบการศึกษา โดยเชื่อมโยง บทที่
กับเลขประจ�าตัว 13 หลักของเด็กและครอบครัวกับฐานข้อมูลภาครัฐใน 6 กระทรวงที่เกี่ยวข้อง และระบบสารสนเทศ 3
ทางภูมิศาสตร์ 167 แล้วน�ามาใช้ควบคู่ไปกับโครงการที่ภาครัฐได้ด�าเนินอยู่ในปัจจุบัน เช่น โครงการเรียนฟรี 15 ปี
เงินอุดหนุนนักเรียนยากจน และกองทุนอาหารกลางวัน เป็นต้น

164
มาตรา 17 ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ก�าหนดให้การศึกษาภาคบังคับเป็นส่วนหนึ่งของ
การศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยก�าหนดให้คนไทยต้องส�าเร็จการศึกษาอย่างน้อยที่สุดในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น และต้องเข้ารับ สิทธิด้านเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
การศึกษาอย่างช้าสุดเมื่ออายุ 7 ปี ทั้งนี้ ผู้ที่เรียนในระดับชั้นของการศึกษาภาคบังคับนี้ส่วนใหญ่จะมีอายุระหว่าง 6 - 14 ปี
165
จาก ระบบฐานข้อมูลด้านสังคมและคุณภาพชีวิต, จำานวน อัตรา และสาเหตุของนักเรียนออกกลางคัน, โดย ส�านักงาน การประเมินสถานการณ์
คณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, 2562. สืบค้นจาก http://social.nesdb.go.th/social/
166
มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2561
167
จาก “iSEE” ฐานข้อมูลช่วยแก้ปัญหาความเหลื่อมลำ้าของประเทศไทย, โดย กองทุนเพื่อความเสมอภาคทาง
การศึกษา, 2562. สืบค้นจาก https://www.eef.or.th/our-work/work-on-database/
อนึ่ง ศักยภาพของ iSEE สามารถช่วยค้นหา คัดกรองเด็กเยาวชนทั้งในและนอกระบบการศึกษาอย่างละเอียดเป็นรายคน
ส�ารวจถึงที่อยู่ พบตัวตนจริงและใช้ระบบสารสนเทศที่มีความแม่นย�าสูง ประมวลผล บริหารจัดการช่วยเหลือ ทั้งยังติดตามการมาเรียน
และพัฒนาการจนส�าเร็จ การศึกษาขั้นพื้นฐาน เป็นก�าลังคนที่มีศักยภาพของประเทศตอบโจทย์ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างโอกาส
และความเสมอภาคทางสังคม