Page 163 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand 162

ตั้งแต่ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 ไปจนถึงฝุ่นที่มีขนาดใหญ่แบบ PM 10 หากจะใช้กฎหมายที่เกี่ยวกับการสาธารณสุข
มาบังคับใช้เพื่อลดปัญหาจากโรงงาน เช่น การสั่งปิดโรงงานและให้ย้ายโรงงานนี้ไปอยู่ที่อื่นที่ปลอดภัยกับชุมชนมากกว่า
ก็อาจท�าได้ล�าบาก เพราะโรงงานเหล่านี้ไม่ใช่โรงงานตามนิยามกฎหมายโรงงานในกฎหมายฉบับใหม่ จึงอาจไม่เชื่อมโยง

กับกฎหมายผังเมืองและไม่มีการก�าหนดพื้นที่ส�าหรับตั้งโรงงานลักษณะนี้เป็นการเฉพาะ 363

ภาคประชาสังคมได้มีข้อเรียกร้องต่อรัฐบาลให้ยกเลิกพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2562 และ
มีข้อเสนอ เช่น ควรมีการทบทวนให้โรงงานต้องขออนุญาตประกอบกิจการ ควรมีการให้ข้อมูลกับประชาชนก่อนจัดรับฟัง
ความคิดเห็นในพื้นที่ที่ตั้งโรงงานและพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบก่อนการอนุญาตเพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ

และเพิ่มระบบการตรวจสอบโรงงานอุตสาหกรรมโดยการตั้งคณะท�างานระดับพื้นที่ประกอบด้วยประชาชนและ
นักวิชาการที่เป็นอิสระจากกรมโรงงานอุตสาหกรรมหรือส�านักงานอุตสาหกรรมจังหวัด เป็นต้น 364

5.1.4 การจัดการขยะกับผลกระทบต่อชุมชน

สถานการณ์ขยะพลาสติกในประเทศไทยแบ่งตามแหล่งที่มาได้เป็น 2 ส่วน คือ ขยะที่เกิดขึ้นภายใน

ประเทศ และขยะที่น�าเข้าจากต่างประเทศ ข้อมูลจากการศึกษาขององค์กรพัฒนาเอกชนแห่งหนึ่ง ซึ่งได้จัดท�าสถิติการน�า
เข้าขยะพลาสติกและขยะอิเล็กทรอนิกส์จากต่างประเทศในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา (ปี 2557 - 2561) เบื้องต้นพบว่า มีประเทศ
ที่ส่งขยะพลาสติกและขยะอิเล็กทรอนิกส์เข้ามายังประเทศไทยทั้งหมด 81 ประเทศ โดยในช่วงปี 2559 มีนักลงทุนจีน

ย้ายฐานการประกอบธุรกิจเข้ามาในประเทศไทย มีการตั้งโรงงานรีไซเคิลหรือโรงงานก�าจัดขยะพลาสติก ขยะอิเล็กทรอนิกส์
รวมถึงของเสียอื่น ๆ ในประเทศไทยเพิ่มขึ้น โดยจังหวัดที่มีการตั้งโรงงานเหล่านี้มาก คือ สมุทรสาคร สมุทรปราการ
ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี เพชรบุรี และราชบุรี ปัจจัยหลักที่ท�าให้ต่างประเทศส่งขยะพลาสติก ขยะอิเล็กทรอนิกส์ ของเสีย

มายังประเทศไทย รวมถึงมีการตั้งโรงงานขยะเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่วนหนึ่งเกิดจากนโยบายของรัฐบาลไทยที่ส่งเสริม
อุตสาหกรรมรีไซเคิลของเสียอันตราย รายงานการศึกษาดังกล่าวยังระบุว่า จ�านวนการน�าเข้าขยะพลาสติกและ
ขยะอิเล็กทรอนิกส์มายังประเทศไทยมีปริมาณเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่ปี 2557 และส่งผลกระทบ
อย่างร้ายแรงต่อชุมชนดั้งเดิมโดยเฉพาะในเขตจังหวัดที่เข้าถึงได้ง่ายจากท่าเรือน�้าลึก 365

ในการจัดการกับปัญหาดังกล่าว กรมควบคุมมลพิษได้จัดท�าโรดแมปการจัดการขยะพลาสติก
ส�าหรับประเทศไทย พ.ศ. 2561 - 2573 โดยในปี 2562 ก�าหนดให้เลิกใช้พลาสติกจ�านวน 3 ชนิด ได้แก่ พลาสติก
หุ้มฝาขวดน�้าดื่ม (Cap seal) ผลิตภัณฑ์พลาสติกที่ผสมสารออกโซ่ (Oxo) และไมโครบีด (micro bead) และมีเป้าหมาย
ในการลดการใช้พลาสติกบางประเภท ได้แก่ ถุงพลาสติกขนาดความหนาน้อยกว่า 36 ไมครอน กล่องโฟมบรรจุ

363
จาก วิเคราะห์ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชนจาก “พ.ร.บ. โรงงาน พ.ศ. ๒๕๖๒”, โดย สมนึก จงมีวศิน ที่ปรึกษา
ฝ่ายวิชาการ EEC WATCH, 2562. สืบค้นจาก https://ilaw.or.th/node/5359
364
จาก ชุมชนผู้ได้รับผลกระทบจากมลพิษพลาสติกและขยะอิเล็กทรอนิกส์ เรียกร้องผู้นำาอาเซียนปกป้องภูมิภาคจากการ
เป็นถังขยะโลก, โดย กรีนพีซ ประเทศไทย, 2562. สืบค้นจาก https://www.greenpeace.org/thailand/press/7041/
communities-on-the-frontline-of-global-wastecrisis-demand-asean-member-states-ban-foreign-plastic-trash-and-
e-waste-imports/
365
From Trading Away Health and the Environment: The Toxic Business of Waste Imports into Thailand,
by Co-Authors: Tanya Lee Roberts-Davis & Pencho m Saetang, 2019. Retrieved from http://www.earththailand.org/
en/document/76