Page 162 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

161 รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒

ในขณะเดียวกัน เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2562 มีกลุ่มตัวแทนชาวบ้านจากต�าบลเขาดินและ
ต�าบลพานทองเดินทางมายื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรี สนับสนุนให้รัฐบาลเร่งประกาศการเปลี่ยนผังเมืองโดยเร็ว
เนื่องจากจะช่วยพัฒนาพื้นที่ต�าบลเขาดิน อ�าเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทราให้เกิดความเจริญ การเปลี่ยนแปลง
ผังเมืองให้เป็นพื้นที่ที่สามารถลงทุนท�าธุรกิจด้านอื่นนอกเหนือจากเกษตรกรรมจะท�าให้เกิดการสร้างงานและ

รายได้ให้กับชุมชนเพิ่มขึ้นมากกว่าการท�าเกษตรกรรมซึ่งประสบปัญหาน�้าทะเลรุกล�้าเข้าพื้นที่เกษตรกรรม ท�าให้
ผลผลิตไม่แน่นอนและรายได้ไม่คงที่ 362

5.1.3 ปัญหาจากการควบคุมมาตรฐานโรงงาน/ กิจการขนาดเล็ก

รัฐบาลได้ออกพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2562 เป็นการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติโรงงาน

พ.ศ. 2535 มีวัตถุประสงค์เพื่อให้การควบคุมการประกอบกิจการโรงงานเป็นไปเพียงเท่าที่จ�าเป็น เกิดความรวดเร็ว บทที่
5
ประหยัด และลดภาระแก่ผู้ประกอบกิจการโรงงานโดยเฉพาะผู้ประกอบกิจการโรงงานขนาดเล็ก

ภาคประชาชนบางกลุ่มได้แสดงความกังวลต่อกฎหมายฉบับนี้ว่าอาจสร้างปัญหาด้านธรรมาภิบาล
สิ่งแวดล้อมได้ กล่าวคือ การให้เอกชนที่ประกอบกิจการโรงงานขนาดเล็ก ไม่ต้องขออนุญาตต่ออายุใบประกอบ
กิจการโรงงานจากเดิมที่ต้องต่ออายุใหม่ทุก 5 ปี เป็นผลให้โรงงานไม่ต�่ากว่า 60,000 แห่ง สามารถประกอบกิจการ

ต่อไปได้โดยไม่ต้องมีการตรวจสอบมาตรฐานการประกอบกิจการ แม้ว่ากฎหมายจะบัญญัติให้มีการตรวจสอบโรงงาน
โดยผู้ตรวจสอบเอกชนที่ได้รับใบอนุญาตตรวจสอบหรือรับรองก็ตาม แต่ประชาชนยังขาดความมั่นใจว่าหน่วยงาน
ที่เกี่ยวข้องจะมีมาตรการก�ากับผู้ตรวจสอบเอกชนให้ท�าหน้าที่อย่างตรงไปตรงมาและไม่มีการท�ารายงานตรวจสอบ
โรงงานที่เป็นเท็จอย่างไร

นอกจากนี้ การเปลี่ยนนิยามค�าว่า “โรงงาน” เป็นอาคาร สถานที่ หรือยานพาหนะที่ใช้เครื่องจักร ด้านสิทธิมนุษยชนในประเด็นที่อยู่ในความห่วงใย
มีก�าลังรวมตั้งแต่ห้าสิบแรงม้าหรือก�าลังเทียบเท่าตั้งแต่ห้าสิบแรงม้าขึ้นไป หรือใช้คนงานตั้งแต่ห้าสิบคนขึ้นไป

ท�าให้โรงงานที่ใช้เครื่องจักรขนาดต�่ากว่า 50 แรงม้า หรือใช้คนน้อยกว่า 50 คนลงมา ไม่อยู่ในก�ากับของกฎหมาย
โรงงาน และอาจท�าให้มีโรงงานอุตสาหกรรมขนาดเล็กที่ไม่เข้าข่ายนิยาม “โรงงาน” ในกฎหมายฉบับนี้สามารถ การประเมินสถานการณ์
เปิดกิจการในอาคารหรือสถานที่ใดก็ได้โดยไม่ต้องขอใบอนุญาตก่อสร้างโรงงาน ทั้งนี้ มีการศึกษาวิจัยกระบวนการ
ลักลอบทิ้งกากอุตสาหกรรมอันตรายในพื้นที่ 15 จังหวัดในภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคตะวันตกของไทย

ระหว่างปี 2556 จนถึงปัจจุบัน พบว่าโรงงานที่มีขนาดเล็กกว่า 50 แรงม้าส่วนใหญ่เป็นโรงงานหล่อหลอมโลหะ
โรงงานรีไซเคิล โรงงานคัดแยกขยะ โรงงานฝังกลบขยะฯลฯ ซึ่งเป็นกลุ่มกิจการอุตสาหกรรมที่ก่อให้เกิดอันตรายต่อ
ชุมชนและสิ่งแวดล้อมรอบชุมชนได้ง่ายหากไม่มีมาตรฐานการด�าเนินกิจการที่ได้มาตรฐานและไม่มีการก�ากับดูแล
จากหน่วยงานภาครัฐที่ดีพอ หากโรงงานที่ไม่ต้องขออนุญาตเหล่านี้เข้าไปตั้งอยู่ในพื้นที่ที่ไม่เหมาะสม เช่น ตั้งอยู่ใกล้

ชุมชน แหล่งน�้า โรงเรียน โรงพยาบาล หรือบริเวณพื้นที่อ่อนไหวทางสังคมและสิ่งแวดล้อมของชุมชน ก็อาจก่อให้
เกิดปัญหาได้หลายประการ ทั้งการสร้างความเดือดร้อนร�าคาญจากเสียงเครื่องจักรและกลิ่นเหม็น การปล่อยน�้าเสีย
ปนเปื้อนนอกโรงงาน การรั่วไหลของกากอุตสาหกรรมที่เป็นอันตรายจากโรงงานสู่แหล่งน�้า หรือการสร้างฝุ่นควัน

362
จาก ชาวเขาดินบุกยื่นหนังสือถึงนายกฯ จี้ประกาศเปลี่ยนผังเมือง EEC โดยเร็ว, โดย แนวหน้า, 2562. สืบค้นจาก
https://www.naewna.com/politic/436947