Page 160 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

159 รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๒

องค์กรภาคประชาสังคมแห่งหนึ่งแสดงความเห็นว่า รัฐบาลควรยกเลิกนโยบายทวงคืนผืนป่า
และแผนแม่บทแก้ไขปัญหาการท�าลายทรัพยากรป่าไม้ การบุกรุกที่ดินของรัฐ และการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ
อย่างยั่งยืนเพราะการด�าเนินการตามนโยบายดังกล่าวส่งผลให้มีการละเมิด คุกคามชีวิต ทรัพย์สิน และส่งผลกระทบกับ
ชุมชน ที่อยู่อาศัยและท�ากินในที่ดินป่าไม้ทั่วประเทศ นอกจากนี้ นโยบาย มติ และระเบียบของ คทช. ที่บังคับใช้กับ

ชุมชนที่มีรูปแบบการจัดการที่ดินในรูปแบบโฉนดชุมชนไม่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ 354 เนื่องจากโฉนดชุมชน
ตามแนวทางของ คทช. ก�าหนดโดยหน่วยงานเจ้าของพื้นที่โดยรับความเห็นชอบจาก คทช. 355 แต่ภาคประชาชนเห็นว่า
โฉนดชุมชนเป็นสิทธิของชุมชนที่ภาคประชาชนต้องก�าหนด 356

เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2562 ขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (ขปส.) หรือกลุ่มพีมูฟ ได้ยื่น
เรื่องร้องเรียนและประชุมร่วมกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อหารือแนวทาง

แก้ไขปัญหาป่าไม้และที่ดินของ ขปส. ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับหน้าที่อ�านาจของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ และได้ บทที่
5
เสนอแนวทางแก้ไขปัญหาป่าไม้และที่ดินของประชาชนรวม 11 ข้อ รวมถึงให้ยุตินโยบายทวงคืนผืนป่าที่สร้าง
ผลกระทบต่อคนจนและเกษตรกรรายย่อย พร้อมทั้งให้หาแนวทางและมาตรการในการฟื้นฟูเยียวยาผู้ที่ได้รับ
ผลกระทบจากนโยบายทวงคืนผืนป่าของรัฐที่ผ่านมา เช่น การให้ผู้ได้รับผลกระทบจากค�าพิพากษาถึงที่สุดแล้ว

ให้สามารถมีที่ดินท�ากินและที่อยู่อาศัยให้เพียงพอต่อการยังชีพได้ และให้หามาตรการในการจ�าหน่ายคดีที่อยู่
ในระหว่างการพิจารณาของกระบวนการยุติธรรม เป็นต้น การผลักดันให้มีพระราชบัญญัติสิทธิชุมชนในการจัดการ
ที่ดินและทรัพยากรในรูปแบบโฉนดชุมชน ซึ่งผ่านความเห็นชอบจากสภาปฏิรูปแห่งชาติแล้ว การเร่งแก้ไขปัญหา
ป่าไม้ที่ดินที่เกี่ยวข้องกับกระทรวงทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม จ�านวน 73 กรณี การให้มีนโยบายพัฒนาพื้นที่ต้นแบบ

ในการแก้ไขปัญหาพื้นที่ท�ากินที่อยู่อาศัยและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน และการจัดให้มีกลไกการ
ประสานงานเพื่อติดตามความคืบหน้าและแก้ไขปัญหาร่วมกันระหว่างกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ กับ ขปส. 357

เมื่อวันที่ 12 กันยายน 2562 รัฐบาลได้แต่งตั้งคณะกรรมการแก้ปัญหาของขบวนการประชาชน ด้านสิทธิมนุษยชนในประเด็นที่อยู่ในความห่วงใย
เพื่อสังคมที่เป็นธรรม โดยมีรองนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน และรัฐมนตรีประจ�าส�านักนายกรัฐมนตรีเป็นรองประธาน
คณะกรรมการฯ ได้ประชุมครั้งแรกเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2562 และได้ตั้งคณะอนุกรรมการและคณะท�างาน การประเมินสถานการณ์

เพื่อขับเคลื่อนข้อเสนอนโยบาย 9 ด้าน และมอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในแต่ละประเด็นปัญหาด�าเนินการต่อไป 358

354
จาก สรุปสถานการณ์ปัญหาป่าไม้ - ที่ดิน และข้อเสนอต่อรัฐบาลใหม่, โดย กลุ่มจับตาปัญหาที่ดิน (Land Watch Thai),
2562. สืบค้นจาก http://landwatchthai.org/2931
355
จาก กระบวนการจัดที่ดินทำากินให้ชุมชนตามนโยบายรัฐบาล, โดย กรมที่ดิน, 2562. สืบค้นจาก https://www.dol.go.th/
publicland/DocLib3/workbook/ktt%20(small).pdf
356
จาก เสวนา “โฉนดชุมชน” ยำ้าเป็น “สิทธิชุมชน” ภาคประชาชนต้องกำาหนด, โดย ประชาไท, 2562. สืบค้นจาก
https://prachatai.com/journal/2011/03/33400
357
จาก ทส. รับเรื่องร้องเรียนการแก้ไขปัญหาป่าไม้และที่ดินของขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (ขปส.),
โดย ส�านักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, 2562. สืบค้นจาก https://www.thaigov.go.th/news/contents/details/21699
358
จาก พีมูฟ จี้รัฐบาล แก้ปัญหาเหลื่อมลำ้า หลังไทยติดอันดับมากสุดในโลก ขู่ยกระดับชุมนุมใหญ่, โดย ข่าวสด,
2562. สืบค้นจาก https://www.khaosod.co.th/around-thailand/news_3221190