Page 157 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand 156

หรือกิจการอื่นที่อาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างจริงจัง ควรเร่งรัดแก้ปัญหาประชาชนที่ได้รับผลกระทบ
ด้านสุขภาพและความเป็นอยู่จากการประกอบกิจการและดูแลให้ผู้ได้รับผลกระทบได้รับการเยียวยา ควรมีมาตรการ
ส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งมาตรการทางกฎหมาย

ในปี 2562 มีสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการด�าเนินการของรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนปัญหา
อุปสรรคในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิชุมชน ดังนี้

5.1.1 การจัดการที่ดินทำากินและที่อยู่อาศัยของประชาชนในเขตป่าไม้

รัฐบาลซึ่งมีพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นนายกรัฐมนตรี ได้ประกาศนโยบายในการบริหารประเทศ
หลังการเลือกตั้งทั่วไปในวันที่ 24 มีนาคม 2562 ที่รวมถึงนโยบายเกี่ยวกับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาบริการสาธารณะและการตรวจสอบภาครัฐ ส่วนรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้ประกาศนโยบายต่อผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงฯ โดยได้เน้นย�้า

การปฏิบัติงาน นโยบายรัฐบาลด้านการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเพื่อสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืน
การปรับปรุงระบบที่ดิน การบริหารจัดการน�้าทั้งระบบ การสร้างความมั่นคงของฐานทรัพยากรแร่และทรัพยากร
ทางทะเลและชายฝั่ง รวมถึงการแก้ไขปัญหาก๊าซเรือนกระจกและผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

การแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้านทรัพยากรธรรมชาติ และการแก้ไขปัญหาการจัดการขยะและของเสียอย่างเป็นระบบ
ในปี 2562 รัฐบาลได้ประกาศใช้กฎหมายเกี่ยวกับการจัดการปัญหาที่ดิน ประกอบด้วย

(1) พระราชบัญญัติคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ พ.ศ. 2562 เพื่อบูรณาการการบริหารจัดการที่ดินที่อยู่ภายใต้
กฎหมายหลายฉบับและอยู่ในความรับผิดชอบของหน่วยงานต่าง ๆ ให้มีความเป็นเอกภาพและเป็นไปในทิศทางเดียวกัน
โดยให้มีการจัดตั้งคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติเพื่อท�าหน้าที่ก�าหนดนโยบายและแผนการบริหารจัดการที่ดิน
ของประเทศในภาพรวมรวมทั้งได้มีการแก้ไขประมวลกฎหมายที่ดินเพื่อปรับเปลี่ยนชื่อ องค์ประกอบ และอ�านาจหน้าที่

ของคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติเดิมให้เหมาะสมและไม่ซ�้าซ้อนกับคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติที่จะได้รับ
การจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติดังกล่าว 344 (2) พระราชบัญญัติป่าชุมชน พ.ศ. 2562 345 เพื่อรองรับสิทธิของชุมชน
ในการจัดการและใช้สอยประโยชน์จากป่าในรูปแบบของป่าชุมชน โดยให้ชุมชนสามารถขอจัดตั้งป่าชุมชนตามกฎหมาย
นี้ได้ (3) พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 346 และ (4) พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า

พ.ศ. 2562 347 เพื่อแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยและท�าประโยชน์ในที่ดินในเขตอุทยานแห่งชาติซึ่งแต่เดิมไม่สามารถ
ท�าได้ รวมทั้งก�าหนดให้ชุมชนสามารถใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติ (เก็บหาของป่า)

344
จาก พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายที่ดิน (ฉบับที่ 14) พ.ศ. 2562, ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136
ตอนที่ 49 ก, วันที่ 14 เมษายน 2562.
345
เพื่อเสริมให้ชุมชนได้ร่วมกับรัฐในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู จัดการ บ�ารุงรักษา และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ
สิ่งแวดล้อม และความหลากหลายทางชีวภาพ
346
เพื่อให้อุทยานเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ทางธรรมชาติหรือนันทนาการของประชาชน และเพื่อให้การใช้ประโยชน์จาก
ทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพในอุทยานแห่งชาติเป็นไปอย่างสมดุลและยั่งยืน
347
เพื่อจัดให้มีมาตรการในการควบคุมการครอบครอง การค้า การน�าเข้า ส่งออก หรือน�าผ่านซึ่งสัตว์ป่า ซากสัตว์ป่า
และผลิตภัณฑ์จากซากสัตว์ป่า ตลอดจนการเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพ