Page 145 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand 144

กังวลในประเด็นดังกล่าว และการพิจารณาร่างพระราชบัญญัตินี้ในสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ได้ตกไปภายหลัง
จากการยุติการท�าหน้าที่ของ สนช. 312

4.5.2 กลุ่มคนไร้รัฐ/ ไร้สัญชาติ

ประเทศไทยได้ด�าเนินมาตรการด้านบริหารและด้านกฎหมายอย่างต่อเนื่องในการแก้ปัญหาบุคคลที่
ไม่มีเอกสารทะเบียนราษฎรหรือสถานะทางกฎหมายเพื่อลดภาวะไร้รัฐและช่วยให้บุคคลกลุ่มดังกล่าวได้รับการคุ้มครอง
สิทธิและเสรีภาพขั้นพื้นฐาน รวมถึงการเข้าถึงบริการสาธารณะของรัฐ การจดทะเบียนเกิดแก่เด็กทุกคนในประเทศไทย

เป็นมาตรการส�าคัญประการหนึ่งในการป้องกันภาวะไร้รัฐ มีรายงานว่าตั้งแต่ปี 2551 - 2561 มีการรับแจ้งเกิดให้แก่บุตร
ของคนต่างด้าวที่เกิดในไทยกว่า 500,000 คน 313 นอกจากนี้ ในปี 2562 ได้มีการตราพระราชบัญญัติการทะเบียน
ราษฎร (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562 ซึ่งได้ก�าหนดมาตรการแก้ไขปัญหาเด็กที่ไร้รากเหง้า ไร้รัฐ และไร้สัญชาติในประเทศ
ให้สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงและหลักสิทธิมนุษยชนมากขึ้น โดยเด็กไร้รากเหง้าสามารถแบ่งได้เป็น 2 กลุ่ม
คือกลุ่มที่เคยอยู่ในอุปการะของสถานสงเคราะห์ที่เป็นหน่วยงานเอกชน แต่หน่วยงานดังกล่าวได้อนุญาตให้บุคคลอื่น

รับอุปการะไปแล้ว และกลุ่มคนเร่ร่อนหรือไร้รากเหง้าที่ไม่เคยอยู่ในอุปการะของหน่วยงานใดมาก่อน และต่อมา
ได้ขอแจ้งการเกิดหรือขอเพิ่มชื่อในทะเบียนราษฎร

พระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562 ได้แก้ไขเพิ่มเติมมาตรา 19/2 ของกฎหมาย
ทะเบียนราษฎรเดิม โดยให้เด็กซึ่งถูกทอดทิ้งและเด็กเร่ร่อนที่ไม่ปรากฏบุพการีตามมาตรา 19 และมาตรา 19/1 ที่ได้มีการ
แจ้งเกิดและได้รับการจัดท�าทะเบียนประวัติพร้อมเอกสารแสดงตนแล้ว มีสิทธิขอสัญชาติไทยได้หากมีหลักฐานแสดงว่า
ได้อาศัยอยู่ในประเทศไทยอย่างต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 10 ปีและมีคุณสมบัติตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
ก�าหนด หากภายหลังพบหลักฐานว่า มีกรณีไม่ถูกต้องตามเงื่อนไขหรือขาดคุณสมบัติ ก็ให้ด�าเนินการยกเลิกการให้

สัญชาติ ทั้งนี้ การด�าเนินการดังกล่าวให้รวมถึงเด็กซึ่งถูกทอดทิ้ง เด็กเร่ร่อน และเด็กที่ไม่ปรากฏบุพการีที่อยู่ในการ
อุปการะดูแลของบุคคลด้วย

ในการแจ้งเกิดของเด็กถูกทอดทิ้งและเด็กเร่ร่อนที่ไม่ปรากฏบุพการีในสถานสงเคราะห์ของรัฐหรือ
เอกชนพระราชบัญญัติทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562 ก�าหนดให้นายทะเบียนผู้รับแจ้งการเกิดด�าเนินการพิสูจน์
สถานะการเกิดและสัญชาติของเด็กตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ก�าหนดในกฎกระทรวง และเพื่อรองรับการด�าเนินการ
ดังกล่าว กระทรวงมหาดไทยได้จัดประชุมเตรียมความพร้อมการด�าเนินโครงการอ�านวยความเป็นธรรม คืนสิทธิสร้างโอกาส
โดยการตรวจ DNA เพื่อพิสูจน์สถานะการเกิด และได้มีหนังสือสั่งการไปยังส�านักทะเบียนต่าง ๆ ให้รับค�าร้องขอสัญชาติไทย

ของกลุ่มคนไร้รากเหง้า และซักซ้อมความเข้าใจในการปฏิบัติงานส�าหรับบุคลากรงานทะเบียน 314 รวมทั้งจัดหลักสูตร

312
จาก สิทธิในการเข้าร่วมสหภาพ : ทางออกปัญหาการค้ามนุษย์ในแรงงานข้ามชาติ - แรงงานนอกระบบ, โดย
WORKPOINTNEWS, 2562. สืบค้นจาก https://workpointnews.com/2019/10/30/trade-union-human-trafficking/
313
จาก หนังสือกระทรวงมหาดไทย ด่วนที่สุด ที่ มท ๐๒๑๑.๔/๐๘๖๗๙ ลงวันที่ ๓๐ พฤษภาคม ๒๕๖๑ เรื่อง รายงาน
ผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ประจำาปี ๒๕๖๑ และรายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิ
มนุษยชนแห่งชาติ ประจำาปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๑.
314
จาก หนังสือสำานักทะเบียนกลาง ด่วนมาก ที่ มท ๐๓๐๙.๑/ว ๑๘๒ ลงวันที่ ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๖๒ เพื่อชี้แนะให้
บุคลากรทางทะเบียนทุกระดับเรียนรู้ ปรับปรุงการปฏิบัติงาน ซักซ้อมความเข้าใจในการปฏิบัติงานตามหน้าที่และอำานาจ โดยไม่ต้อง
รอการสั่งการจากต้นสังกัดหรือสำานักทะเบียนกลาง เพื่อบริการประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ.