Page 141 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand 140

4.5 ผู้มีปัญหาสถานะและสิทธิ

ภาพรวม

ผู้มีปัญหาสถานะและสิทธิ คือ บุคคลที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยหรือเดินทางเข้ามาในประเทศไทยแต่ไม่มี
เอกสารแสดงตนว่าเป็นพลเมืองของประเทศใด ท�าให้มีปัญหาในการได้รับความคุ้มครองทางกฎหมายและการ
เข้าถึงสิทธิและเสรีภาพขั้นพื้นฐานต่าง ๆ ประเด็นดังกล่าวมีความเกี่ยวข้องกับสนธิสัญญาระหว่างประเทศ
ด้านสิทธิมนุษยชนหลายฉบับ เช่น กติกา ICCPR รับรองว่าบุคคลทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับการยอมรับว่าเป็น

บุคคลตามกฎหมายและมีสิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายเท่าเทียมกัน นอกจากนี้ กติกา ICCPR
และอนุสัญญา CRC ได้รับรองสิทธิของเด็กทุกคนที่จะได้รับการจดทะเบียนเกิด ซึ่งเป็นเอกสารส�าคัญในการพิสูจน์
สถานะของบุคคล และแม้ว่าอนุสัญญา CERD และกติกา ICESCR จะระบุว่ารัฐภาคีอาจมีการปฏิบัติที่แตกต่าง
ระหว่างพลเมืองและบุคคลที่มิใช่พลเมืองของรัฐได้ในบางกรณี แต่คณะกรรมการประจ�าสนธิสัญญาทั้งสองฉบับ

มีความเห็นว่า รัฐภาคียังมีหน้าที่ต้องด�าเนินการให้แก่บุคคลที่มิใช่พลเมืองได้รับสิทธิขั้นพื้นฐานตามพันธกรณี
ในสนธิสัญญาระหว่างประเทศอื่น รวมถึงการเข้าถึงบริการด้านสังคมที่จ�าเป็นต่อมาตรฐานขั้นต�่าในการด�ารงชีวิต
รวมถึงบริการด้านการศึกษาและสาธารณสุข 305

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 27 รับรองว่าบุคคลย่อมเสมอกันในกฎหมาย
มีสิทธิและเสรีภาพ และได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายเท่าเทียมกัน ซึ่งการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อบุคคล

ด้วยเหตุต่าง ๆ รวมถึงความแตกต่างในเรื่องถิ่นก�าเนิด เชื้อชาติ ภาษา และอื่น ๆ จะกระท�ามิได้ และนอกจากนี้
ตามมาตรา 70 รัฐได้ให้ความคุ้มครองสิทธิกลุ่มชาติพันธุ์ ให้มีสิทธิด�ารงชีวิตในสังคมตามวัฒนธรรม ประเพณี
และวิถีชีวิตดั้งเดิมตามความสมัครใจได้อย่างสงบสุข ไม่ถูกรบกวน ทั้งนี้ เท่าที่ไม่เป็นการขัดต่อความสงบเรียบร้อย
หรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือเป็นอันตรายต่อความมั่นคงของรัฐหรือสุขภาพอนามัย

คณะกรรมการประจ�าสนธิสัญญาหลายฉบับได้มีข้อสังเกตและข้อเสนอแนะต่อประเทศไทยในการพิจารณา

รายงานการปฏิบัติตามสนธิสัญญาฉบับนั้น ๆ เกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาผู้มีสถานะและสิทธิ รวมถึงการขจัดความ
ไร้รัฐ เช่น คณะกรรมการประจ�ากติกา ICCPR ได้มีข้อเสนอแนะเมื่อเดือนเมษายน 2560 ว่า รัฐภาคีควรด�าเนินการ
เพื่อลดจ�านวนบุคคลไร้รัฐ โดยประกันว่าผู้อาศัยในพื้นที่ชนบทหรือห่างไกลจะได้รับทราบและเข้าถึงกระบวนการ
เกี่ยวกับการได้รับสัญชาติ และมีการจัดการศึกษาระดับประถมศึกษาแก่เด็กของกลุ่มชาติพันธุ์ คณะกรรมการ
ประจ�าอนุสัญญา CERD ได้มีข้อเสนอแนะต่อประเทศไทยเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2555 ว่า รัฐภาคีควรใช้มาตรการ

เพื่อขจัดอุปสรรคต่อการได้มาซึ่งความเป็นพลเมืองของผู้ที่มีคุณสมบัติ และด�าเนินการเพื่อให้กลุ่มชาติพันธุ์
สามารถมีและใช้สิทธิด้านเศรษฐกิจและสังคมได้ ส่วนคณะกรรมการประจ�ากติกา ICESCR ได้มีข้อเสนอแนะ
ต่อประเทศไทยเมื่อเดือนมิถุนายน 2558 ว่า รัฐภาคีควรมีมาตรการที่อ�านวยให้บุคคลไร้รัฐสามารถเข้าเป็น

ส่วนหนึ่งของสังคม และสามารถใช้สิทธิด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม ควรร่วมมือในระดับระหว่างประเทศ
และภูมิภาคเพื่อให้ความช่วยเหลือขั้นพื้นฐานแก่ผู้แสวงหาที่พักพิง/ผู้ลี้ภัยที่มาทางเรือ รวมทั้งจัดการกับปัญหา
ที่สาเหตุ ควรส�ารวจและหามาตรการต่าง ๆ เพื่อประกันว่าแรงงานต่างด้าวไม่ว่าจะมีสถานะทางกฎหมายใด
จะได้รับการคุ้มครองด้านแรงงานและด้านสังคม สามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้เมื่อถูกละเมิดสิทธิ

305
From The Rights of Non-citizens, by Office of the United Nations High Commissioner for Human
Rights, 2006. Retrieved from https://www.ohchr.org/Documents/Publications/noncitizensen.pdf