Page 159 - รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2561
P. 159
154 (๒) รัฐควรให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการตัดสินใจในกรณีที่จะมีการด�าเนินโครงการใด ๆ ของ
รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ หน่วยงานภาครัฐ หรือภาคเอกชน ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อการใช้ประโยชน์ในที่ดินและทรัพยากรของชุมชน
ท้องถิ่น เพื่อเป็นการประกันสิทธิของประชาชนผู้ได้รับผลกระทบหรืออาจได้รับผลกระทบจากการประกอบกิจการ
หรือโครงการใด ๆ ตามบทบัญญัติมาตรา ๕๗ และมาตรา ๕๘ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช
๒๕๖๐
ประจำาปีงบประมาณ ๒๕๖๑
(๓) รัฐบาลควรมีแนวทางอนุรักษ์วัฒนธรรมพิเศษ เช่น การประกาศเขตอนุรักษ์วัฒนธรรมพิเศษ
หรือเขตนิเวศวัฒนธรรมเกษตรพื้นบ้าน โดยอนุญาตให้ชุมชนในพื้นที่ที่ได้ขึ้นทะเบียนสามารถมีวิถีชีวิตที่สอดคล้อง
กับประเพณีและวัฒนธรรมดั้งเดิม และหาแนวทางรับรองสิทธิชุมชนในเขตอนุรักษ์วัฒนธรรมพิเศษ ทั้งนี้ ชุมชน
ดังกล่าวจะได้มีส่วนร่วมในการใช้ประโยชน์จากที่ดิน การบริหารจัดการ และอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติร่วมกัน
กับรัฐ เพื่อบรรลุการพัฒนาที่อย่างยั่งยืนและส่งเสริมความมั่นคงในชีวิต
(๔) รัฐบาลควรพิจารณาให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงพาณิชย์
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อม เป็นต้น ร่วมกับชุมชนแต่ละชุมชนก�าหนดแนวทางและนโยบายในการจัดการเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์
จากที่ดิน การบริหารจัดการ และอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติร่วมกันกับรัฐ โดยส่งเสริมในมิติด้านเศรษฐกิจ ควบคู่
ไปกับการดูแลรักษาแหล่งทรัพยากรธรรมชาติของชุมชน เช่น การด�าเนินการจัดตั้งกองทุนเพื่ออนุรักษ์และฟื้นฟู
ไร่หมุนเวียน การด�าเนินการพัฒนาพันธุกรรมข้าวและพืชอาหารท้องถิ่น รวมถึงพืชยาสมุนไพร เป็นต้น
(๕) รัฐบาลควรหาแนวทางพัฒนาการท�าเกษตรกรรมในพื้นที่สูงที่เน้นการส่งเสริมมิติด้านเศรษฐกิจ
ควบคู่ไปกับการดูแลรักษาแหล่งทรัพยากรธรรมชาติ โดยสนับสนุนให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับด้านศึกษาวิจัย เช่น
ส�านักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย ส�านักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ สถาบันการศึกษาต่าง ๆ ท�าการศึกษา
วิจัยในเชิงพื้นที่ร่วมกับชุมชน เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูล และพัฒนาแนวคิดร่วมกันในการก�าหนดนโยบายการบริหาร
จัดการเกี่ยวกับที่ดินและการดูแลแหล่งทรัพยากรธรรมชาติในชุมชนให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมดั้งเดิม
(๖) รัฐบาลควรสนับสนุนการสร้างความเข้าใจในประเด็นการด�าเนินชีวิตของประชาชนบนพื้นฐาน
วัฒนธรรมที่หลากหลายให้กับหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ภาคเอกชน และประชาชนได้ตระหนักถึงวิถีการ
ด�าเนินชีวิตในบริบทของวัฒนธรรมที่แตกต่างกันไป
การน�าผลการศึกษาวิจัยที่ได้รับไปใช้ประโยชน์ อาทิ การใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ผ่านการเผยแพร่
ในห้องสมุดและเว็บไซต์ส�านักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ การใช้ประโยชน์เพื่อการตรวจสอบกรณี
การละเมิดสิทธิชุมชน และน�าไปประกอบการจัดท�าข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย และ/หรือข้อเสนอแนะในการปรับปรุง
กฎหมายต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
๓. โครงการศึกษาวิจัยเรื่อง “ความเชื่อมโยงระหว่างสิทธิชุมชนกับทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อมภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐”
ผู้ศึกษาวิจัย : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.คนึงนิจ ศรีบัวเอี่ยม และคณะ)
สำระส�ำคัญของกำรศึกษำวิจัย การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเชื่อมโยงระหว่างสิทธิ
ชุมชนกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตามพันธกรณีระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนและแนวปฏิบัติที่ดี
ในภูมิภาคอื่น น�ามาสู่การวิเคราะห์และสังเคราะห์หลักการของสิทธิชุมชนที่เกี่ยวเนื่องกับทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อมตามที่บัญญัติในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ โดยเปรียบเทียบกับรัฐธรรมนูญ
ฉบับที่ผ่านมา ตลอดจนเพื่อจัดท�าแนวปฏิบัติในการรับรองสิทธิชุมชนที่เชื่อมโยงกับทรัพยากรธรรมชาติและ
