Page 162 - รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2561
P. 162
157
มานุษยวิทยาทางกฎหมาย” และ “ส�านักความคิดสังคมวิทยาทางกฎหมาย” ที่ผ่านมา ระบบกฎหมายไทยอยู่ภายใต้
อิทธิพลของส�านักความคิดกฎหมายบ้านเมืองมาโดยตลอด กฎหมายจึงให้อ�านาจแก่หน่วยงานของรัฐในการ
จัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก และกฎหมายไม่ได้เปิดพื้นที่ให้มีการรับรอง “สิทธิของชุมชน”
๒) การสร้างความเชื่อมโยงระหว่างระบบจัดการทรัพย์สินที่เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่แตกต่างกันหลายระบบ รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ในระบบกฎหมายเดียวกัน คือ ระบบจัดการโดยรัฐ ระบบจัดการโดยเอกชน และระบบจัดการโดยชุมชน
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ความเชื่อมโยงระหว่าง “ระบบจัดการโดยรัฐ” กับ “ระบบจัดการโดยชุมชน” โดยสร้างกฎหมาย ประจำาปีงบประมาณ ๒๕๖๑
รองรับรูปแบบใหม่ในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติซึ่งน�าสองระบบมาผสมผสานกันที่เรียกว่า “การจัดการร่วม”
โดยเป็นการจัดการร่วมที่มีคุณสมบัติพิเศษ เรียกว่า “การจัดการที่มีชุมชนเป็นฐาน” ซึ่งเป็นการจัดการร่วมที่ชุมชน
มีบทบาทหลัก โดยรัฐมีบทบาทรองในการสนับสนุนส่งเสริมมากกว่า
ส่วนที่ ๒ แนวปฏิบัติในการรับรองสิทธิชุมชนตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐
หลักการและแนวคิดในกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายภายในประเทศที่ได้ศึกษามาได้ช่วยออกแบบ
“กรอบแนวคิดและประเด็นส�าคัญ” เพื่อน�าไปใช้เป็นฐานในการจัดท�าแนวปฏิบัติในการรับรองสิทธิชุมชนตาม
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ แนวปฏิบัติได้ผ่านการรับฟังความคิดเห็นจากผู้ทรงคุณวุฒิ
ด้านต่าง ๆ ได้แก่ ด้านนิติศาสตร์ ด้านการบริหารภาครัฐ ด้านกระบวนการยุติธรรม และด้านสิทธิมนุษยชนและ
สิทธิชุมชน นอกจากนี้ ได้จัดการประชุมเพื่อรับฟังความเห็นจากผู้มีส่วนได้เสียกลุ่มต่าง ๆ ทั้งกลุ่มผู้แทนหน่วยงาน
ภาครัฐ ซึ่งได้แก่ กรรมาธิการร่างรัฐธรรมนูญ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ศาลยุติธรรม ศาลปกครอง
ศาลรัฐธรรมนูญ ส�านักงานอัยการสูงสุด และส�านักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน และกลุ่มผู้แทนที่มิใช่ภาครัฐ ซึ่งได้แก่
บริษัทหรือสถาบันที่จัดท�ารายงานการประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมภาคประชาสังคมจากหลากหลาย
พื้นที่ และนักวิชาการที่เกี่ยวข้องกับประเด็นการศึกษาวิจัย
สาระส�าคัญของแนวปฏิบัติในการรับรองสิทธิชุมชนตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช บทที่
๒
๒๕๖๐ ประกอบไปด้วย
๑. แนวทางการใช้สิทธิของบุคคลและชุมชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
พุทธศักราช ๒๕๖๐ โดยเฉพาะในมาตรา ๔๓
๒. การด�าเนินการตามหน้าที่ของรัฐเพื่อประกันสิทธิของบุคคลและชุมชน ตลอดจนการติดตามและเร่งให้
รัฐด�าเนินการ โดยเฉพาะในมาตรา ๕๑ มาตรา ๕๗ และมาตรา ๕๘ ซึ่งต้องมีการกฎหมายลูก ไม่ว่าจะเป็นกฎหมาย
เดิมที่มีอยู่แล้วซึ่งต้องปรับปรุงแก้ไขให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ หรือกฎหมายใหม่
๓. บทบาทของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติในการสนับสนุน/ส่งเสริมสิทธิของบุคคลและชุมชน
ตามข้อ (๑) และข้อ (๒) อันได้แก่ บทบาทด้านการเสนอแก้ไขปรับปรุงกฎหมาย บทบาทด้านการคุ้มครองสิทธิ ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๒๔๗
ชุมชนในทางปฏิบัติ และบทบาทด้านการสร้างองค์ความรู้เกี่ยวกับสิทธิชุมชนแก่สังคม ผลการด�าเนินงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
การเผยแพร่ผลงานการศึกษาวิจัยสู่สังคม
ในปีงบประมาณ ๒๕๖๑ ได้มีการน�าผลการศึกษาวิจัยที่ด�าเนินการแล้วเสร็จเผยแพร่สู่กลุ่มเป้าหมายและ
สาธารณะในวงกว้าง โดยได้ด�าเนินการดังนี้
๑. เผยแพร่ผลการศึกษาวิจัย เรื่อง “การตรวจสอบด้านสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน (Human Rights
Due Diligence) และการจัดท�าคู่มือประเมินผลด้านสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้านของธุรกิจการโรงแรม รวมทั้ง
รายการตรวจสอบ (checklist) ที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจการโรงแรม” ในการสัมมนา ดังนี้ (๑) การสัมมนาวิชาการ
