Page 544 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
P. 544
กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
แนวทางแรก เสนอให้ไทยปรับโครงสร้างกฎหมายโดยยกเลิกกฎหมายเฉพาะฉบับต่าง ๆ ที่มีหลักการ
ห้ามเลือกปฏิบัติ โดยรวมหลักการห้ามเลือกปฏิบัติเข้ามาอยู่ในกฎหมายกลางอันเป็นกฎหมายหลักฉบับเดียว ซึ่งเป็น
แนวทางของสวีเดนในการปรับปรุงกฎหมายการเลือกปฏิบัติ โดยแนวทางนี้จะท�าให้ไทยปรับเปลี่ยนจากรูปแบบที่สอง
ไปเป็นรูปแบบแรก
แนวทางที่สอง เสนอให้ไทยปรับโครงสร้างกฎหมายไปอยู่ในรูปแบบที่สาม กล่าวคือ เพิ่มเติมกฎหมาย
กลาง โดยที่ยังคงกฎหมายเฉพาะฉบับต่าง ๆ ไว้ ทั้งนี้ เพื่อให้กฎหมายกลางสามารถครอบคลุมการเลือกปฏิบัติอื่น ๆ ที่
อยู่นอกขอบเขตของกฎหมายเฉพาะดังกล่าวนั่นเอง
๕.๒.๑ ข้อเสนอแนะในภาพรวม
แม้ว่าหลักของรัฐธรรมนูญจะรับรองถึงความเท่าเทียมกันและห้ามเลือกปฏิบัติ แต่ก็ยังคงมีปัญหาถึง
ความชัดเจนในการคุ้มครองการเลือกปฏิบัติระหว่างเอกชนต่อเอกชนด้วยกันและปัญหาอื่น ๆ ผู้วิจัยจึงมีข้อเสนอแนะ
๓ ประการ ดังนี้
การบัญญัติหลักการเลือกปฏิบัติภาครัฐและภาคเอกชน
ผู้วิจัยมีข้อเสนอให้ปรับปรุงแก้ไขรัฐธรรมนูญในส่วนของการเลือกปฏิบัติ โดยวางหลักรับรองความ
เท่าเทียมกันและห้ามเลือกปฏิบัติทั่วไป โดยแยกการเลือกปฏิบัติออกเป็นการกระท�าของรัฐและเอกชน
ในส่วนภาครัฐนั้น เสนอให้มีหลักการว่า“รัฐจะต้องไม่เลือกปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรม ทั้งโดยตรงและ
โดยอ้อมต่อบุคคล ด้วยเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ ซึ่งรวมถึงเชื้อชาติ เพศ การตั้งครรภ์ สถานะความเป็นมารดา ชาติก�าเนิด
สีผิว รสนิยมทางเพศ อายุ ความพิการ ศาสนา ความเชื่อ วัฒนธรรม ภาษา และถิ่นก�าเนิด…”
ในส่วนของภาคเอกชนนั้น เสนอให้มีหลักการว่า “บุคคลจะต้องไม่กระท�าการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็น
ธรรม ทั้งโดยตรงและโดยอ้อมต่อบุคคลอื่นด้วยเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติต่าง ๆ ... ในการนี้ รัฐต้องมีกฎหมายเพื่อป้องกัน
และห้ามการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมดังกล่าว”
การบัญญัติหลักการห้ามเลือกปฏิบัติโดยอ้อม
ในส่วนของหลักการเกี่ยวกับการเลือกปฏิบัตินั้น มีข้อเสนอว่า “การเลือกปฏิบัติโดยอ้อม” ปรากฏอยู่
ในข้อเท็จจริง สภาพค�าร้อง และค�าพิพากษาหลายกรณี แต่มิได้มีการน�าหลักนี้มาอธิบายไว้อย่างชัดเจน กฎหมายเฉพาะ
บางฉบับสะท้อนหลักการนี้ เช่น พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ. ๒๕๕๐ มีหลักการห้าม
เลือกปฏิบัติที่มุ่งเน้นที่ผลกระทบ (Effect) ซึ่งท�าให้คนพิการเสียสิทธิประโยชน์ อันเป็นแนวคิดของการห้ามเลือกปฏิบัติ
โดยอ้อม ผู้วิจัยจึงมีข้อเสนอแนะ ๒ แนวทาง ดังนี้
543

