Page 499 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ

ส�ำนักงำนคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ

ไม่รวมถึง “กำรปฏิบัติงำนใดในลักษณะทำงทหำร และกำรรับใช้ชำติในลักษณะใด ๆ ซึ่งกฎหมำยก�ำหนดให้ผู้ปฏิเสธกำร
เป็นทหำรด้วยเหตุแห่งมโนส�ำนึก ในประเทศซึ่งยอมรับกำรปฏิเสธเช่นว่ำนั้น” จะเห็นได้ว่ำ หำกประเทศนั้นมีกำรรับรอง
สิทธิปฏิเสธกำรเกณฑ์ทหำรด้วยเหตุมโนส�ำนึกตำมกฎหมำยภำยในแล้ว ก็จะไม่ถือว่ำกำรเกณฑ์ทหำรเป็นกำรเกณฑ์

แรงงำนหรือบังคับใช้แรงงำน ตำมข้อ ๘
นอกจำกนี้ คณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชำชำติ (United Nations Commission on Human
591
Right) (ซึ่งต่อมำคือ Human Right Council ในปี 2006) ได้มีข้อมติ (Resolution 1989/59) รับรองสิทธิในเสรีภำพ
ในควำมคิด มโนส�ำนึก และศำสนำ และเรียกร้องให้รัฐออกกฎหมำยภำยในที่มีหลักกำร “ยกเว้นกำรเกณฑ์ทหำรในกรณี
กำรปฏิเสธด้วยเหตุมโนส�ำนึก”

592
ต่อมำ Resolution 1998/77 ได้อ้ำงอิง Resolution 1989/59 โดยมีสำระส�ำคัญ คือ
 รับรองสิทธิปฏิเสธกำรเกณฑ์ทหำรด้วยเหตุมโนส�ำนึก โดยเน้นย�้ำถึงสิทธิของบุคคลในกำรปฏิเสธกำรเกณฑ์
ทหำรด้วยเหตุมโนส�ำนึก ในฐำนะที่เป็นกำรใช้สิทธิในเสรีภำพของควำมคิด มโนส�ำนึก ศำสนำ ตำมข้อ ๑๘ ของ ICCPR

 เน้นย�้ำว่ำบุคคลที่ใช้สิทธิปฏิเสธดังกล่ำวไม่ควรได้รับโทษจ�ำคุกตำมกฎหมำยภำยใน
 เน้นย�้ำว่ำ กฎหมำยและแนวปฏิบัติของรัฐจะต้องไม่เป็นกำรเลือกปฏิบัติต่อผู้ใช้สิทธิปฏิเสธกำรเกณฑ์ทหำร

ด้วยเหตุมโนส�ำนึก ทั้งในมิติ เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม สิทธิพลเมืองและสิทธิทำงกำรเมือง
จะเห็นได้ว่ำ คณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชำชำติได้เน้นย�้ำว่ำสิทธิในกำรปฏิเสธกำรเกณฑ์ทหำร
ด้วยเหตุมโนส�ำนึกควรได้รับกำรรับรองตำมกฎหมำยภำยในโดยปรำศจำกกำรเลือกปฏิบัติ แม้ว่ำข้อมติดังกล่ำวมิได้มีผล

ผูกพันตำมกฎหมำยระหว่ำงประเทศ แต่ก็สำมำรถเป็นแนวทำงให้กับรัฐสมำชิกได้ โดยเฉพำะอย่ำงยิ่ง พัฒนำกำรของกำร
ยอมรับสิทธิดังกล่ำวอำจพิจำรณำว่ำเป็นจำรีตประเพณีตำมกฎหมำยสิทธิมนุษยชนระหว่ำงประเทศ
ในส่วนต่อไปจะได้ศึกษำกำรตีควำม ICCPR ของคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชำชำติ ในประเด็น

“สิทธิปฏิเสธกำรเกณฑ์ทหำรด้วยเหตุมโนส�ำนึก” จำกกำรที่มีผู้ร้องเกี่ยวกับกำรเกณฑ์ทหำรของประเทศเกำหลีใต้ ๓
กรณี ดังนี้

593
๑. Yoon et al. v. Republic of Korea ประเด็นหลักคือ สิทธิในกำรปฏิเสธกำรเกณฑ์ทหำรด้วยเหตุ
มโนส�ำนึก ได้รับกำรรับรองตำมข้อ ๑๘ หรือไม่ หรือสิทธิดังกล่ำวจะต้องน�ำมำกล่ำวอ้ำงตำมข้อ ๘ ของ ICCPR คณะ
กรรมกำรสิทธิมนุษยชนเห็นว่ำ ข้อ ๘ มิได้รับรองและมิได้ปฏิเสธถึงสิทธิในกำรปฏิเสธกำรเกณฑ์ทหำร อย่ำงไรก็ตำม ใน
คดีนี้จะพิจำรณำเฉพำะข้อ ๑๘ ซึ่งเห็นว่ำ “รัฐ (รัฐบำลเกำหลีใต้) บกพร่องในกำรแสดงให้เห็นว่ำกำรยอมรับสิทธิในกำร

ปฏิเสธกำรเกณฑ์ทหำรของผู้ร้องจะส่งผลท�ำให้รัฐเสียเปรียบอย่ำงพิเศษอย่ำงไร (Special Disadvantage) ... กำรที่รัฐ
เคำรพมโนส�ำนึก ควำมเชื่อ และกำรแสดงออกซึ่งมโนส�ำนึกหรือควำมเชื่อนั้นเป็นปัจจัยส�ำคัญในกำรด�ำรงไว้ซึ่งลักษณะ
ควำมเป็นพหุนิยมในสังคม นอกจำกนี้ โดยหลักกำรแล้วมีควำมเป็นไปได้ในกำรก�ำหนดมำตรกำรทำงเลือกอื่นนอกเหนือ

จำกกำรเกณฑ์ทหำรโดยบังคับ ซึ่งส่งผลให้เกิดควำมเท่ำเทียมกัน ขจัดควำมแตกต่ำงที่ไม่เป็นธรรมระหว่ำงผู้ที่เข้ำร่วมใน
กำรเกณฑ์ทหำรที่เกิดจำกกำรบังคับและผู้ที่เข้ำร่วมในกำรรับใช้ชำติในทำงเลือกอื่น ต่อมำ รัฐบำลเกำหลีใต้รำยงำนต่อ

591 Resolution นี้เกิดขึ้นแม้ว่ำ ประเทศสมำชิก ๑๖ ประเทศมีหนังสือต่อกรรมำธิกำรสิทธิมนุษยชน โดยคัดค้ำนสิทธิปฏิเสธ
กำรเกณฑ์ทหำรด้วยเหตุมโนส�ำนึก (The letter (E/CN.4/2002/188))
592 Commission on Human Rights resolution 1998/77 on conscientious objection to military service
593 Communications Nos/2004 and 1322/2004, Views adopted on 3 November 2006

498