Page 210 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ

กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ

ในคดี Belgian Linguistics ซึ่งมีประเด็นเกี่ยวกับกำรเลือกปฏิบัติในเบลเยี่ยม ECHR อธิบำยว่ำ 75
หลักควำมเท่ำเทียมกันของกำรปฏิบัติ (Principle of Equality of Treatment) จะถูกละเมิด หำกควำมแตกต่ำงใน

กำรปฏิบัติ (Distinction) นั้นปรำศจำกวัตถุประสงค์และเหตุผลอันสมควร ซึ่งจะต้องประเมินจำกควำมสัมพันธ์ระหว่ำง
เป้ำหมำยและผลกระทบ (Aim and Effects) ของมำตรกำรนั้น ประเด็นส�ำคัญที่ ECHR ต้องกำรย�้ำก็คือ ควำม
แตกต่ำงของกำรปฏิบัติที่จะไม่ถือเป็นกำรเลือกปฏิบัตินั้น ไม่เพียงแต่จะต้องมีเหตุผลที่ชอบด้วยกฎหมำย (Legitimate

Aim) เท่ำนั้น แต่ยังต้องมีควำมสัมพันธ์อย่ำงสมเหตุผลและได้สัดส่วนระหว่ำงวัตถุประสงค์และวิธีกำรที่น�ำมำใช้เพื่อบรรลุ
วัตถุประสงค์นั้นด้วย

จำกคดีนี้ ผู้ร้องจะต้องแสดงให้เห็นหลำยประกำร ได้แก่
 มีกำรปฏิบัติที่แตกต่ำงกันระหว่ำงบุคคลสองกลุ่ม
 บุคคลทั้งสองกลุ่มนั้นอยู่ในสถำนกำรณ์ที่เปรียบเทียบกันได้ (Analogous Situation)

ส�ำหรับฝ่ำยที่ถูกร้องหรือภำครัฐนั้น ก็มีข้อต่อสู้ว่ำ กำรปฏิบัติที่แตกต่ำงกันนั้นเป็นไปภำยใต้สถำนกำรณ์ที่
มีเหตุผล กำรปฏิบัติที่แตกต่ำงอำจไม่ถือเป็นกำรเลือกปฏิบัติตำมมำตรำ ๑๔ หำกมีวัตถุประสงค์และเหตุผลที่ชอบธรรม

และเป็นไปตำมหลัก “Margin of Appreciation” ซึ่งจะได้วิเครำะห์เป็นหัวข้อต่ำงหำกต่อไป
คดีที่ตัดสินตำมหลักของ ECHR นั้นมักเกี่ยวข้องกับกำรพิจำรณำวัตถุประสงค์และควำมสัมพันธ์อัน
สมเหตุผลระหว่ำงเป้ำหมำยและวิธีกำรของมำตรกำรที่พิพำทดังกล่ำวข้ำงต้น มำกกว่ำพิจำรณำผลกระทบจำกกำร

ปฏิบัติที่แตกต่ำงต่อกลุ่มที่มีควำมเสี่ยง เช่น กฎหมำยที่ปฏิบัติต่อผู้ชำยในลักษณะที่พึงพอใจน้อยกว่ำผู้หญิงนั้นเป็นกำร
เลือกปฏิบัติ (Van Raalte v. the Netherlands) กำรก�ำหนดให้แม่เป็นผู้มีอ�ำนำจปกครองบุตรเพรำะรสนิยมทำงเพศ

ของพ่อนั้นเป็นกำรเลือกปฏิบัติ (Salgueiro Da Silva Mouta v. Portugal)
ดังนั้น จะเห็นได้ว่ำในกรณีของกำรเลือกปฏิบัติโดยตรงนั้น กฎหมำย กฎเกณฑ์หรือนโยบำยที่พิพำทนั้น
มีลักษณะเป็นกำรปฏิบัติที่แตกต่ำงกันระหว่ำงบุคคลโดยมีบุคคลกลุ่มหนึ่งได้รับกำรปฏิบัติที่ด้อยกว่ำหรือถูกจ�ำกัดสิทธิ

ภำยใต้เงื่อนไขว่ำบุคคลทั้งสองกลุ่มนั้นอยู่ในสถำนกำรณ์ที่เปรียบเทียบกันได้ ซึ่งจะแตกต่ำงกับกำรเลือกปฏิบัติโดยอ้อม
ซึ่งกฎหมำยหรือกฎเกณฑ์นั้นดูภำยนอกแล้วไม่มีกำรปฏิบัติที่แตกต่ำงกัน กล่ำวคือ มุ่งหมำยบังคับโดยไม่จ�ำแนกควำม

แตกต่ำงของบุคคล แต่ส่งผลกระทบท�ำให้บุคคลบำงกลุ่มเสียเปรียบด้วยเหตุแห่งกำรเลือกปฏิบัติ
นอกจำกนี้ กฎหมำยอื่นของสหภำพยุโรปซึ่งมีกำรก�ำหนดหลักเกณฑ์กำรเลือกปฏิบัติโดยตรงไว้ เช่น มำตรำ
2.2 (a) ของ EU Race Directive ก�ำหนดว่ำ “กำรเลือกปฏิบัติโดยตรงจะเกิดขึ้นเมื่อบุคคลถูกปฏิบัติอันเป็นที่พึงพอใจ

น้อยกว่ำบุคคลอื่น โดยถูกปฏิบัติในสถำนกำรณ์ที่เปรียบเทียบกันได้ด้วยเหตุแห่งเชื้อชำติหรือถิ่นก�ำเนิด”
มำตรำ ๔๕ ของ Treaty on the Functioning of the European Union (TFEU) วำงหลักเกี่ยวกับ
เสรีภำพในกำรเคลื่อนย้ำยแรงงำนในสหภำพยุโรป โดยมีหลักกำรเกี่ยวกับกำรห้ำมเลือกปฏิบัติ คือ “เสรีภำพในกำร

เคลื่อนย้ำยแรงงำนนั้นรวมถึงกำรขจัดกำรเลือกปฏิบัติใด ๆ ด้วยเหตุแห่งสัญชำติ ในกรณีที่เกี่ยวกับกำรจ้ำงแรงงำน
ค่ำตอบแทน เงื่อนไขกำรท�ำงำน” ตัวอย่ำงคดี เช่น กฎหมำยฝรั่งเศสก�ำหนดสัดส่วนลูกเรือฝรั่งเศสให้ต้องประกอบไป
ด้วยผู้มีสัญชำติฝรั่งเศสจ�ำนวนหนึ่ง (Commission v. Italy, 2001 ECR I-4923) หรือในคดี Groener v. Minister for

Education (1989) ซึ่งเป็นเรื่องที่ผู้หญิงชำวดัทช์ถูกปฏิเสธต�ำแหน่งงำนสอนหนังสือในวิทยำลัยแห่งหนึ่งใน Dublin

75 lbid.

209