Page 46 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
P. 46
34 | P a ge
ระหวางการคุมครองสิ่งแวดลอมและสิทธิมนุษยชน โดยมีการเสนอใหจัดทําพิธีสารเพิ่มเติมอนุสัญญายุโรปวา
ดวยสิทธิมนุษยชน เพื่อรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมไวเปนการเฉพาะในป ค.ศ. 1972, 1973, 1978 และ 1987
มาอยางตอเนื่อง แตจนถึงปจจุบันขอเสนอดังกลาวยังไมประสบความสําเร็จ เนื่องจากยังมีการถกเถียงกันอยูถึง
ขอบเขตและเนื้อหาแหงสิทธิ อีกทั้งรัฐภาคีตางประสบปญหาทางสิ่งแวดลอมภายในประเทศของตน จึงเกรงวา
หากมีการรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมเปนสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่งขึ้นมา อาจกอใหเกิดปญหาการรองเรียน
25
เกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนเพิ่มขึ้น
แมแนวคิดการรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมใหมีฐานะเปนสิทธิมนุษยชนเปนการเฉพาะยังไมไดรับการ
ยอมรับในระดับภูมิภาคยุโรป แตกลไกของสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคยุโรปไดถูกนํามาใชเพื่อคุมครอง
สิ่งแวดลอม เนื่องจากคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนและศาลสิทธิมนุษยชนแหงยุโรปตางยอมรับในความสําคัญ
ของคุณภาพสิ่งแวดลอมที่มีตอการดํารงชีวิตของมนุษย ความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดลอมหรือมลภาวะยอม
สงผลเสียและกระทบตอสิทธิมนุษยชนตางๆที่ไดรับการรับรองภายใตอนุสัญญายุโรปวาดวยสิทธิมนุษยชน ไม
วาจะเปนสิทธิในชีวิต (Right to Life) สิทธิในความเปนสวนตัวและชีวิตครอบครัว (Right to Private and
Family Life) และสิทธิในการมีความสุขกับการเปนเจาของทรัพยสินอยางสงบ (Right to the Peaceful
Enjoyment of One’s Possessions)
แนวคิดของภูมิภาคยุโรปในการอาศัยกลไกทางสิทธิมนุษยชนเปนเครื่องมือสําหรับคุมครองสิ่งแวดลอม
ไมไดมีการรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมขึ้นมาเปนสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่งเปนการเฉพาะ แตจะเปนการอาศัย
สิทธิมนุษยชนที่มีอยูแลวมาปรับใชกับกรณีทางสิ่งแวดลอมตางๆ หากการเสื่อมโทรมของสิ่งแวดลอมหรือการ
กอใหเกิดมลภาวะสงผลกระทบตอการดํารงชีวิตหรือการใชสิทธิของมนุษยซึ่งไดรับการรับรองภายใตอนุสัญญา
ยุโรปวาดวยสิทธิมนุษยชนขางตน กรณีดังกลาวยอมถือวามีการละเมิดสิทธิมนุษยชน
26
แนวคิดเชนนี้มีขอจํากัดคือ ลําพังการทําใหสิ่งแวดลอมเสื่อมโทรมหรือการกอใหเกิดมลภาวะเพียง
เทานั้น ยังไมถือวาเปนการละเมิดสิทธิมนุษยชนในทันที แตตองปรากฏดวยวาการทําใหสิ่งแวดลอมเสื่อมโทรม
หรือการกอมลภาวะดังกลาวนั้นไดสงผลเสียตอชีวิต รางกาย สุขภาพ หรือการดํารงชีวิตของมนุษยถึงขนาดที่
เปนการละเมิดสิทธิในชีวิต หรือสิทธิมนุษยชนอื่นภายใตอนุสัญญายุโรปวาดวยสิทธิมนุษยชนแลว ซึ่งจะพบวา
กรณีปญหาทางสิ่งแวดลอมจํานวนมาก ความเสียหายตอคุณภาพชีวิตของมนุษยจะยังไมปรากฏขึ้นทันทีที่มีการ
25 Dinah Shelton, Human Rights, Environmental Rights, and the Right to Environment, 28 Stan. J.
Int’l L. 103 (1991-1992), at 132-133.
26 เชน คดี Oneryildiz v. Turkey (2004), EHRR. และคดี Lopez Ostra v. Spain (1994). เปนตน

