Page 45 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

P a ge | 33

ดวยเหตุนี้ จึงสามารถกลาวไดวาคุณภาพของสิ่งแวดลอมไดรับการยอมรับในมุมมองของกฎหมายสิทธิ

มนุษยชนระหวางประเทศวามีความเชื่อมโยงและเปนเงื่อนไขจําเปนแกการดํารงชีวิตของมนุษย และความ

เสื่อมโทรมของสิ่งแวดลอมยอมกระทบตอสิทธิมนุษยชน

การตระหนักถึงความเชื่อมโยงขางตน นํามาซึ่งพัฒนาการทางแนวคิดในการคุมครองสิทธิมนุษยชนเชิง

เนื้อหาที่เกี่ยวกับสิ่งแวดลอม 2 ประการ ไดแก

(1) แนวคิดในการคุมครองสิ่งแวดลอมโดยอาศัยแนวคิดทั่วไปดานสิทธิมนุษยชนที่มีอยูแลว

แนวคิดนี้เปนการนําเอาสิทธิมนุษยชนที่ไดมีการรับรองภายใตอนุสัญญาตางๆ แลว มาปรับใช

กับสถานการณปญหาสิ่งแวดลอมที่เกิดขึ้นเปนรายกรณีไป วิธีการภายใตแนวคิดนี้มีขอจํากัดคือไมสามารถ

นําเอากลไกทางสิทธิมนุษยชนมาปรับใชกับปญหาสิ่งแวดลอมที่สงผลกระทบตอสิ่งมีชีวิตอื่นหรือตอระบบนิเวศ

ได ตราบใดที่ปญหาดังกลาวยังไมไดสรางผลเสียโดยตรงแกมนุษย ทั้งนี้เนื่องจากสิทธิมนุษยชนในปจจุบันเปน

การคุมครองมนุษยโดยตรง (Homocentric)
24

(2) แนวคิดในการรับรองการเกิดขึ้นของสิทธิในสิ่งแวดลอม (Right to Environment) ในฐานะที่เปน

สิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่ง

ดวยขอจํากัดของแนวคิดแรก ทําใหนักวิชาการบางกลุมสนับสนุนแนวคิดในการรับรองสิทธิใน

สิ่งแวดลอมขึ้นมาเปนสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่งเปนการเฉพาะ เพื่อที่กลไกทางสิทธิมนุษยชนจะไดสามารถ

นํามาใชคุมครองสิ่งแวดลอมไดโดยตรง ไมจําตองอาศัยการพิสูจนวามีการละเมิดสิทธิมนุษยชนประเภทอื่น

เสียกอนดังเชนแนวคิดแรก อยางไรก็ตาม แนวคิดเรื่องสิทธิในสิ่งแวดลอมนั้นยังไมไดรับการยอมรับอยางเปน

ทางการในระดับกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหวางประเทศ แตในบางภูมิภาค ไดมีการบัญญัติรองรับสิทธิ

มนุษยชนประเภทนี้ไวบางแลว เชน The Banjul Charter ของภูมิภาคแอฟริกา

• พัฒนาการทางแนวคิดของภูมิภาคยุโรป

อนุสัญญาที่สําคัญในการคุมครองสิทธิมนุษยชนในระดับภูมิภาคของยุโรป ไดแก อนุสัญญายุโรปวา

ดวยสิทธิมนุษยชน (European Convention on Human Rights) อนุสัญญาฉบับนี้ยังไมไดมีการรับรองสิทธิ

ในสิ่งแวดลอมไวเปนการเฉพาะ อยางไรก็ดี การตระหนักถึงความสําคัญของคุณภาพสิ่งแวดลอมในการคุมครอง

สิทธิมนุษยชนซึ่งปรากฏในปฏิญญาสตอกโฮลม ไดมีสวนกระตุนใหภูมิภาคยุโรปตระหนักถึงความเชื่อมโยง

24 Dinah Shelton, Human Rights and the Environment: What Specific Environmental Rights Have
Been Recognized?, 35 Denv. J. Int’l L. & Pol’y 129 (2006-2007), at 131.