Page 49 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

P a ge | 37

แนวคิดในการอาศัยกลไกทางสิทธิมนุษยชนเพื่อใชคุมครองสิ่งแวดลอมของภูมิภาคแอฟริกานี้ ปรากฏ

ชัดเจนถึงการรับรองซึ่งสิทธิในสิ่งแวดลอม โดยมีฐานะเปนสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่งเปนการเฉพาะ และไดมี

31
การบัญญัติไวในตัวอนุสัญญาหลักโดยตรง มิใชในพิธีสาร ดังเชนภูมิภาคอเมริกา อยางไรก็ตาม ความแตกตาง
ของเนื้อหาการคุมครองสิทธิในสิ่งแวดลอมระหวางภูมิภาคแอฟริกาและภูมิภาคอเมริกาเห็นไดจากถอยคําของ

อนุสัญญาของแอฟริกา ที่แมจะมีการรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมที่ดี แตการคุมครองสิทธิดังกลาวยังคงตองคํานึง

และชั่งน้ําหนักกับความจําเปนและสิทธิในการพัฒนาดวย นอกจากนี้อนุสัญญาของภูมิภาคแอฟริกายังใชคําวา

“All Peoples” ซึ่งสะทอนลักษณะของการคุมครองสิทธิเชิงกลุม มากกวาที่จะเปนการคุมครองสิทธิของ
32
ปจเจกชนอันเปนลักษณะสําคัญของสิทธิมนุษยชน

อยางไรก็ดี การที่อนุสัญญาวาดวยสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคแอฟริกาบัญญัติรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอม

ไวเปนการเฉพาะ แมการคุมครองสิทธิดังกลาวจะยังตองคํานึงถึงบริบทของการพัฒนาดวยก็ตาม แตบทบัญญัติ

ดังกลาวก็สะทอนถึงการพัฒนาแนวคิดในการคุมครองสิทธิมนุษยชนเชิงเนื้อหาเกี่ยวกับสิ่งแวดลอม ที่มีการ

ตีความขอบเขตของสิทธิมนุษยชนอยางกวางขวางใหครอบคลุมการคุมครองสิ่งแวดลอมดวย อันทําใหสามารถ

นําเอากลไกทางสิทธิมนุษยชนมาใชในการคุมครองสิ่งแวดลอมไดโดยสะดวกยิ่งขึ้น

กลาวโดยสรุป แมปจจุบันยังไมมีการรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมในระดับกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหวาง

ประเทศ แตการที่ปฏิญญาสตอกโฮลมกลาวถึงความเชื่อมโยงระหวางคุณภาพสิ่งแวดลอมและการดํารงชีวิต

ของมนุษย นํามาซึ่งความตระหนักรวมกันถึงความสําคัญของสิ่งแวดลอมในเวทีกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหวาง

ประเทศ และสงผลใหเกิดพัฒนาการทางแนวคิดในการนําเอากลไกทางสิทธิมนุษยชนมาใชคุมครองสิ่งแวดลอม

โดยในเบื้องตนจะผนวกเอาการคุมครองสิ่งแวดลอมเขาเปนสวนหนึ่งของการคุมครองสิทธิมนุษยชนประเภท

ตางๆ ที่มีการยอมรับและรับรองอยูแลว แตตอมาในบางภูมิภาค เชน ภูมิภาคอเมริกาและภูมิภาคแอฟริกา ได

มีการบัญญัติรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมไวเปนการเฉพาะ สงผลใหสิทธิในสิ่งแวดลอมเปนสิทธิมนุษยชนประเภท

31 อนุสัญญา (Convention) และพิธีสาร (Protocol) ตางมีสถานะเปนสนธิสัญญาหรือความตกลงระหวางประเทศ

โดยอนุสัญญาจะเปนความตกลงระหวางประเทศที่กําหนดกรอบหลัก (Framework) หรือพันธกรณี (Obligations /
Commitments) ไวอยางเปนทางการและเปนลายลักษณอักษร (แตกตางจากจารีตประเพณีระหวางประเทศและหลัก
กฎหมายทั่วไประหวางประเทศ) สวนพิธีสารจะเปนความตกลงระหวางประเทศที่เกิดขึ้นภายหลังอนุสัญญา โดยจะมีเนื้อหา
เปนการกําหนดรายละเอียดเพิ่มเติมจากอนุสัญญา

(โปรดดู United Nations (2016). United Nations Treaty Collection. Definitions [Online]. Available
from https://treaties.un.org/Pages/overview.aspx?path=overview/definition/page1_en.xml)

32 Scott D. Cahalan, NIMBY: Not In Mexico’s Back Yard? A Case for Recognition of a Human Right
to healthy Environment in the American States, 23 Ga. J. Int’l & Comp. L. 409 (1993), at 422.