Page 284 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

234 | P a g e

เปนหนาที่ของรัฐในการปกปองสิ่งแวดลอม ไดแก อิตาลี สวิตเซอรแลนด กรีซ โดยมีขอสังเกตวารัฐธรรมนูญ

ของสามประเทศนี้ไมไดกําหนดใหเปนสิทธิเชิงเนื้อหา และไมไดกําหนดใหเปนหนาที่ของประชาชนในการ
ปกปองสิ่งแวดลอมดวยแตอยางใด สวนกรณีของภูมิภาคอเมริกา มี 3 ประเทศ ไดแก ชิลี โคลอมเบีย โบลีเวีย

วิธีการเขียนใหเปนหนาที่ของรัฐในเรื่องปกปองสิ่งแวดลอมมีอยูสองลักษณะ ลักษณะแรก เขียนวาเปนหนาที่

ของรัฐในประโยคติดกันและตอเนื่องกับประโยคที่บัญญัติรองรับสิทธิในสิ่งแวดลอมที่ดีของประชาชนในมาตรา

เดียวกัน สําหรับกรณีที่มีการบัญญัติเรื่องดังกลาวอยูดวย ลักษณะที่สอง เขียนวาเปนหนาที่ของรัฐในมาตรา

ตางหากที่อยูในหมวดแนวทางวัตถุประสงคและหลักการของนโยบายของรัฐ (Guiding Objectives and
Principles of State Policy) ซึ่งมีลักษณะเปนแนวนโยบายพื้นฐานแหงรัฐ โดยอาจจะไมไดเขียนโดยใชคําวา

“หนาที่” อยางชัดแจง ซึ่งการเขียนในลักษณะเชนนี้ อาจนําไปสูการตีความวาไมใชหนาที่โดยตรง แตเปนเพียง

แนวทางที่รัฐ “ควรทํา” เทานั้น ดังนั้น หากรัฐไมทําการปกปองสิ่งแวดลอม ก็ไมมีความรับผิดชอบแตอยางใด

รัฐจะทําหรือไมทําก็ได เพราะไมใชหนาที่ ผลที่ตามมาคือ หากรัฐไมดําเนินการ อาจไมมีบทบังคับลงโทษใดๆ

ตัวอยางของประเทศที่มีรัฐธรรมนูญในลักษณะที่สองนี้ เชน บราซิล อิหราน นอรเวย ฟลิปปนส สเปน ซูดาน

เปนตน

6.3.2 ประเด็นขอพิจารณาอื่นๆ เกี่ยวกับการนําเรื่องสิ่งแวดลอมไปบัญญัติไวในรัฐธรรมนูญ

1) การเขียนเรื่องสิ่งแวดลอมไวในรูปแบบอื่นๆ ที่เปนลักษณะเฉพาะตัว

ในบางประเทศ วิธีการเขียนบทบัญญัติเรื่องสิ่งแวดลอมไวในรัฐธรรมนูญอาจไมเหมือนกับประเทศ

สวนใหญที่แยกพิจารณาเปน การเขียนในรูปแบบของสิทธิเชิงเนื้อหา การเขียนในรูปแบบของสิทธิเชิง

กระบวนการ การเขียนในรูปแบบของหนาที่ของประชาชนในการปกปองสิ่งแวดลอม หรือการเขียนในรูปแบบ
ของหนาที่ของรัฐในการปกปองสิ่งแวดลอม หากแตมีวิธีเขียนที่แตกตางออกไป ซึ่งอาจพบไดในรูปแบบตางๆ

ของรัฐธรรมนูญบางประเทศดังนี้

 รัฐธรรมนูญของประเทศคาเมรูน 1972 แกไขเพิ่มเติม 1996 เขียนเรื่องสิทธิในสิ่งแวดลอมไวใน

อารัมภบท (Preamble) ดังนี้:-
ทุกคนตองมีสิทธิในสิ่งแวดลอมที่ดี การปกปองสิ่งแวดลอมเปนหนาที่ของพลเมืองทุกคน รัฐ

จะตองดําเนินการในการปกปองและบํารุงรักษาสิ่งแวดลอม (Every person shall have a

right to a healthy environment. The protection of the environment shall be the

duty of every citizen. The State shall ensure the protection and improvement of

the environment;…)