Page 103 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 103
(๓) การประกาศก�าหนดเขตป่าสงวนแห่งชาติ
การรังวัดสงวนป่าตามพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๐๗ เป็นวิวัฒนาการที่ปรับปรุงจาก
วิธีการสงวนเดิมดังกล่าว ทั้งนี้ เพื่อเร่งรัดให้สามารถดำาเนินการสงวนป่าได้เสร็จตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจ
แห่งชาติ โดยการดำาเนินการประกาศกำาหนดป่าสงวนแห่งชาติให้มีการรังวัดหมายแนวเขตป่าให้แล้วเสร็จ
เสียก่อน จากนั้นจึงดำาเนินการประกาศเป็นป่าสงวนแห่งชาติ ซึ่งดำาเนินการด้วยวิธีนี้มาจนถึง พ.ศ.๒๕๑๕
แต่ปรากฏว่ายังเป็นวิธีที่ล่าช้า จึงได้ปรับเปลี่ยนวิธีการในการประกาศกำาหนดพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ
จากวิธีเดิมที่ให้ดำาเนินการรังวัดก่อนเป็นการประกาศกำาหนดป่าสงวนแห่งชาติ โดยอาศัยแผนที่จำาแนก
ประเภทที่ดินซึ่งเป็นแผนที่ที่คณะรัฐมนตรีได้มีการพิจารณาแล้ว โดยไม่ต้องมีการรังวัดหมายแนวเขต
ป่าไม้ก่อนการประกาศสงวน สาเหตุที่ต้องเปลี่ยนแปลงวิธีการเดิมเนื่องจากคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ
มีมติเมื่อวันที่ ๑๒ เมษายน พ.ศ.๒๕๑๔ ให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เร่งดำาเนินการออกกฎกระทรวง
สงวนพื้นที่ป่าบริเวณที่ให้รักษาไว้เป็นป่าไม้ถาวร วัตถุประสงค์เพื่อให้ทันกับโครงการเร่งรัดจัดที่ดินของ
กระทรวงมหาดไทย ปัจจุบันมีการประกาศกำาหนดพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติตามพระราชบัญญัติป่าสงวน
แห่งชาติ พ.ศ.๒๕๐๗ ทั่วประเทศไว้แล้ว จำานวน ๑,๒๒๑ แห่ง
(๔) การก�าหนดเขตอุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าและเขตห้ามล่าสัตว์ป่า
การกำาหนดเขตตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.๒๕๐๓ พระราชบัญญัติ
อุทยานแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๐๔ และพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.๒๕๓๕ ซึ่งเป็นการ
ประกาศกำาหนดพื้นที่ป่าอนุรักษ์ มีลำาดับขั้นตอนตามรายละเอียด ดังนี้
ป่าอนุรักษ์ หมายถึง พื้นที่ที่เก็บรักษาไว้ให้เป็นพื้นที่ป่าที่มีพืชป่าไม้ปกคลุม ทั้งนี้ เพื่อรักษาไว้ใช้
ประโยชน์ ให้เป็นสภาพธรรมชาติดั้งเดิม ที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า เป็นป่าที่ไม่มีการอนุญาตให้ทำาไม้สัมปทาน
หรือนำาทรัพยากรธรรมชาติอย่างอื่นออกมาใช้ ซึ่งตามนโยบายการป่าไม้แห่งชาติได้กำาหนดไว้ว่า ให้กำาหนด
ป่าเพื่อการอนุรักษ์ไว้ในอัตราร้อยละ ๑๕ ของพื้นที่ประเทศ โดยกำาหนดไว้ เพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ดิน นำ้า
พันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ที่หายาก และป้องกันภัยธรรมชาติอันเกิดจากนำ้าท่วม และการพังทลายของดินตลอด
ทั้งเพื่อประโยชน์ในการศึกษา การวิจัย และนันทนาการของประชาชน ฉะนั้น ป่าอนุรักษ์จึงได้แก่อุทยาน
แห่งชาติ วนอุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เขตห้ามล่าสัตว์ป่า ป่าต้นนำ้าลำาธารชั้น ๑ และเขต
อนุรักษ์อื่นๆ ทางด้านการป้องกันสิ่งแวดล้อม
(๔.๑) การก�าหนดเขตอุทยานแห่งชาติ โดยพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๐๔
การกำาหนดเขตอุทยานแห่งชาติ พิจารณาจากวัตถุประสงค์เบื้องต้นของอุทยานแห่งชาติ
เป็นหลัก ดังนั้น นโยบายอุทยานแห่งชาติของแต่ละประเทศจึงมีเป้าหมายที่แตกต่างกันไปตามลักษณะที่
102 การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
