Page 102 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 102
(๒.๑) การสงวนป่าโดยใช้พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.๒๔๕๗
กรมป่าไม้สงวนป่าโดยให้เจ้าพนักงานป่าไม้ภาคคัดเลือกพื้นที่ที่เห็นสมควรสงวน
แล้วเสนอให้สมุหเทศาภิบาลหรือผู้ว่าราชการจังหวัด ดำาเนินการกำาหนดพื้นที่ป่าไม้โดยประกาศตาม
พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.๒๔๕๗ การประกาศสงวนด้วยวิธีนี้ใช้แผนที่สังเขปแสดง
บริเวณป่าโดยไม่มีการหมายเขตและรังวัดทำาแผนที่โดยแน่ชัดและใช้วิธีการนี้มาตลอด จนถึง พ.ศ.๒๔๘๐
สามารถประกาศกำาหนดพื้นที่ป่าสงวนได้จำานวน ๔๓๘,๓๕๕ ไร่ หรือ ๘๓ แปลง และในปี พ.ศ.๒๔๘๓
สามารถดำาเนินการได้จำานวน ๑๑๐ แปลง
(๒.๒) พระราชบัญญัติว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติ
ของแผ่นดิน พ.ศ.๒๔๗๘
เมื่อพระราชบัญญัติว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติ
ของแผ่นดินพ.ศ.๒๔๗๘ มีการบังคับใช้ ซึ่งเป็นพระราชบัญญัติที่ให้อำานาจส่วนราชการในการสงวนหวงห้าม
ที่ดินเพื่อใช้ในกิจการของส่วนราชการนั้นๆ กรมป่าไม้จึงได้เริ่มดำาเนินการสงวนป่า โดยอาศัยอำานาจตาม
พระราชบัญญัติ ว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.๒๔๗๘
ดังกล่าว ประกาศกำาหนดพื้นที่สงวนหวงห้ามโดยตราเป็นพระราชกฤษฎีกากำาหนดพื้นที่ป่าไม้เป็นที่ดิน
หวงห้ามเพื่อใช้ในราชการด้านป่าไม้ เช่น พระราชกฤษฎีกากำาหนดเขตหวงห้ามที่ดิน อำาเภอยะรัง จังหวัด
ปัตตานี พ.ศ.๒๔๘๐ เป็นต้น
(๒.๓) พระราชบัญญัติคุ้มครองและสงวนป่า พ.ศ.๒๔๘๑
หลังจากมีการสงวนป่าตามพระราชบัญญัติ ว่าด้วยสงวนหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่า
อันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.๒๔๗๘ มาจนถึง พ.ศ.๒๔๘๑ กรมป่าไม้ได้ดำาเนินการสงวนป่าตาม
พระราชบัญญัติคุ้มครองและสงวนป่า พ.ศ.๒๔๘๑ ซึ่งนับเป็นวิธีการตามกฎหมายฉบับแรกที่กรมป่าไม้
กำาหนดขึ้นเอง โดยการเสนอร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ จนสามารถประกาศใช้เป็นกฎหมายได้ในปี พ.ศ.
๒๔๘๑ ซึ่งวิธีการสงวนป่าตามพระราชบัญญัตินี้แบ่งเป็น ๒ ประเภท คือ
ก. ป่าคุ้มครอง ไม่มีการรังวัดหมายแนวเขตป่าไม้ในท้องที่ แต่ให้จัดทำาเป็นแผนที่สังเขป
แสดงบริเวณที่จะสงวน และประกาศกำาหนดป่าคุ้มครองตามพระราชกฤษฎีกา ซึ่งมีแผนที่ดังกล่าวแนบท้าย
ข. ป่าสงวน รังวัดหมายแนวเขตป่าไม้ในท้องที่ เพื่อให้ได้แผนที่ที่แน่นอนโดยมีหลักเขต
ป้ายและเครื่องหมายแสดงไว้ในพื้นที่แล้วจึงดำาเนินการประกาศโดยการตราพระราชกฤษฎีกา และมี
รูปแผนที่ที่มีการรังวัดดังกล่าวเป็นแผนที่แนบท้ายพระราชกฤษฎีกานั้นๆ
การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ 101
