Page 44 - รายงานการศึกษาบทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
P. 44
42 รายงานการศึกษา บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
พัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ ปี ๒๕๐๔ ที่มีธนาคารโลกมาให้คำาปรึกษา แผนฯ ดังกล่าวนำามาสู่การเร่งรัด
จัดทำาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อพัฒนาขีดความสามารถการผลิต เช่น การสร้างระบบชลประทานขนาด
ใหญ่ การตัดถนน การผลิตพลังงานไฟฟ้า การพัฒนาเกษตรแผนใหม่ตามแนวปฏิวัติเขียว (ส่งเสริมข้าว
พันธุ์ใหม่ และก่อตั้งธนาคารเกษตรและสหกรณ์การเกษตร เพื่อส่งเสริมเกษตรแผนใหม่ในปี ๒๕๐๙)
พร้อมกันนี้ยังได้ปลดล็อกข้อจำากัดการขยายตัวของทุนนิยม เช่น การออกคำาสั่งคณะปฏิวัติ ๒๕๐๓
ยกเลิกการจำากัดการถือครองที่ดินที่กำาหนดไว้ในประมวลกฎหมายที่ดิน ๒๔๙๗ และยังได้ส่งเสริม
การครอบครองทรัพยากรและการผลิตของกลุ่มทุนขนาดใหญ่
จุดก้าวกระโดดครั้งสำาคัญเกิดขึ้น ประเทศไทยค้นพบก๊าชธรรมชาติและน้ำามันใน
อ่าวไทยในราวปี ๒๕๑๖ เป็นแรงผลักดันให้ไทยสั่งสมพลังการผลิตก้าวหน้าสามารถเปลี่ยนนโยบาย
จากการผลิตเพื่อทดแทนการนำาเข้าเป็นการผลิตส่งออก และประจวบกับที่ญี่ปุ่นประสบวิกฤติ
การเงินในเวลาต่อมา จนย้ายฐานการผลิตมาในเอเชียอาคเนย์โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศไทย
ด้วยเหตุนี้เองจึงเกิดการขยายตัวอุตสาหกรรมอย่างกว้างขวาง แผนพัฒนาเศรษฐกิจชายฝั่งทะเล
ตะวันออก (Eastern Seaboard) และก่อตั้งการนิคมแห่งประเทศไทยในปี ๒๕๒๒ จัดทำานโยบาย
ป่าไม้แห่งชาติ ๒๕๒๘ เพื่อส่งเสริมการปลูกไม้เชิงพาณิชย์ แผนย่อยๆ เหล่านี้ประกอบกันเป็นแผน
ชาติในแผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ ๕ ปี ๒๕๒๕ - ๒๕๒๙ จึงเน้นการกระจายความเจริญสู่ภูมิภาค
ซึ่งในอีกด้านหนึ่งก็คือ การทำาลายทรัพยากรธรรมชาติ และปัญหาสิ่งแวดล้อมก็เริ่มขยายตัวกระทบ
กับประชาชนในวงกว้างมากขึ้น
กล่าวอย่างย่นย่อ ประเด็นปัญหาด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเริ่มเป็น
ประเด็นสาธารณะตั้งแต่ครั้งที่ชมรมนิยมไพรสมาคม นำาโดย นพ.บุญส่ง เลขะกุล ซึ่งเป็นกลุ่มคณะ
ชนชั้นสูงที่นิยมการล่าสัตว์ป่ามาตลอด กลุ่มดังกล่าวกลับมาเห็นความสำาคัญของการรักษาสัตว์ป่า
และป่าไม้ไว้ หลังจากที่เริ่มเห็นการสัมปทานไม้จนกระทบต่อนิเวศ จึงได้โน้มน้าวผลักดันให้รัฐบาล
จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ตราพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ๒๕๐๓ และพระราชบัญญัติ
อุทยานแห่งชาติ ๒๕๐๔ กฎหมายสองฉบับนี้ให้อำานาจรัฐประกาศเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าและเขต
อุทยานแห่งชาติ โดยที่กรมป่าไม้มีอำานาจเบ็ดเสร็จในการควบคุมดูแลพื้นที่ดังกล่าวเพื่อการอนุรักษ์
อย่างเข้มงวด
อย่างไรก็ตาม การผลักดันดังกล่าวดำาเนินโดยกลุ่มชนชั้นสูงที่ใช้กระบวนการโน้มน้าว
ภายในกับรัฐบาล ประชาชนส่วนใหญ่ไม่ได้รับรู้แต่อย่างใด การตื่นตัวของประชาชนในการอนุรักษ์
สิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะประเด็นป่าไม้ เริ่มเกิดจากเหตุการณ์เฮลิคอปเตอร์ของนายทหาร ชนชั้นสูง
ที่ไปล่าสัตว์ป่าในทุ่งใหญ่นเรศวรตกในปี ๒๕๑๖ จนทำาให้ประชาชนวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง
อันที่จริงประเด็นในการวิพากษ์วิจารณ์ไม่ได้เป็นเรื่องการคัดค้านล่าสัตว์ป่าในตัวเอง แต่เป็นความ
ไม่พอใจอำานาจรัฐบาลเผด็จการทหารมายาวนาน เหตุการณ์ดังกล่าวเป็นตัวสะท้อนการลุแก่อำานาจ
ของชนชั้นสูง และนำามาสู่เหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ ในเวลาต่อมา
