Page 41 - รายงานการศึกษาบทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง

รายงานการศึกษา บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง 39

๓) สร้างเศรษฐกิจสายกลางหรือพอเพียง (moderation) ดำาเนินวิถีชีวิตและแบบแผนการ

บริโภค รวมทั้งสร้างเศรษฐกิจที่มีสมรรถนะในระดับกลางๆ ไม่ใหญ่โตหรือฟุ่มเฟือย
ยอมลดทอนอัตราความเร็ว ความสะดวกสบายที่เกินความจำาเป็น หากจะให้รอยเท้า

นิเวศวิทยาของเราเล็กลง รอยเท้าเศรษฐกิจของเราก็จำาต้องเล็กลงไปด้วย

๓.๔.๒ สถานการณ์ในประเทศไทย

สถานการณ์ในประเทศไทยก็เป็นภาพย่อของสถานการณ์โลก เพราะเศรษฐกิจของไทยเข้าสู่
ระบบทุนนิยมเสรีแบบเต็มตัว ด้วยการเปิดเสรีการค้า การลงทุน การแปลงทรัพยากรสาธารณะให้

เป็นเอกชน แต่ขณะเดียวกัน สังคมไทยมีเงื่อนไขสำาคัญอีกประการคือ รัฐรวมศูนย์อำานาจทรัพยากร

อันทำาให้ปัญหาทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมไทยเป็นปัญหาความขัดแย้งที่ซับซ้อนระหว่างรัฐกับชาวบ้าน
ที่ได้รับผลกระทบ และกลุ่มทุนกับชาวบ้านโดยตรง

๒
สถานการณ์เชิงผลกระทบ
v ฐานทรัพยากร สิ่งแวดล้อม ปัจจัยการผลิตเสื่อม ถูกทำาลาย ประสิทธิภาพการ

ผลิตต่ำา ขาดการส่งเสริม ระบบเศรษฐกิจถูกผูกขาดโดยกลุ่มทุน แต่กระนั้นภาคเกษตร

ยังเป็นภาคที่มีเศรษฐกิจได้เปรียบเชิงเปรียบเทียบเพราะไม่ขาดดุลการค้า (แต่ถูก
อำาพรางว่าไม่มีฐานะทางเศรษฐกิจเมื่อเทียบกับอุตสาหกรรมที่ขาดดุลการค้ากว่ามาก
เศรษฐกิจการบริโภคอาหารยังสูง ทำาให้บรรษัทยักษ์ใหญ่การเกษตรเติบโต)

v บรรษัทข้ามชาติผูกขาดทรัพยากรปัจจัยการผลิต ตลาดเพิ่มขึ้น

v รัฐยังผูกขาดทรัพยากร และปล่อยปละละเลยการจัดการทรัพยากรของประชาชน

ให้มีประสิทธิภาพ ทำาให้เกิดความขัดแย้ง แย่งชิงทรัพยากรมากขึ้น

v กระแสการต่อสู้อยู่ระหว่างการพิทักษ์วิถีชุมชนท้องถิ่นกับการพัฒนาใหม่ ซึ่งเดิม
เป็นการเน้นเรื่องการท่องเที่ยว แต่ปัจจุบันถูกรุกเพิ่มจากอุตสาหกรรมหนักและพัฒนา
พลังงาน

v ภาคเกษตร ถูกลดความสำาคัญ (แต่ในทางกลับกัน กลับเป็นภาคที่ได้ดุลการค้า

มากกว่าอุตสาหกรรม)

v ขาดการวางแผนการทำางานเชิงรุก เช่น ยังทำางานเรื่อง Green Consumer น้อย
ยังไม่ได้พัฒนาเครื่องมือใหม่ๆ เช่น ภาษีสิ่งแวดล้อม การประเมินยุทธศาสตร์

สิ่งแวดล้อม (SEA)

v โครงการขนาดใหญ่มีแผนใช้ทรัพยากรเกินขีดจำากัดพื้นที่

๒ ดูรายละเอียดพัฒนาการปัญหาทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมของสังคมไทยที่เชื่อมโยงกับสถานการณ์โลกจากตารางภาคผนวก