Page 40 - รายงานการศึกษาบทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง

38 รายงานการศึกษา บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง

ระบบทุนนิยมบนฐานพลังงานฟอสซิลได้สร้างแบบอย่างมาตรฐานการครองชีพแบบยุโรปที่

บริโภคทรัพยากรล้างผลาญ และแบบแผนดังกล่าวได้ครอบงาจินตนาการของชาวโลก ดังนั้น ทั้งโลก
ตะวันตกและตะวันออกต่างก็มุ่งใช้ทรัพยากรบนฐานเชื้อเพลิงฟอสซิล จนเกินขีดจำากัดของระบบ

นิเวศโลก ปัญหาดังกล่าวส่งผลต่อการเมืองอย่างรุนแรง เพราะเกิดสภาวะเหลื่อมล้ำาทางอำานาจ เมื่อ
ทรัพยากรมีจำากัด แต่คนมีอำานาจเข้าถึงทรัพยากรอย่างมั่งคั่ง ขณะที่คนไร้อำานาจซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่

กลับถูกกีดกันไม่ให้เข้าถึงทรัพยากร

บทสรุปที่สำาคัญของ Sachs ก็คือ โลกเราจะมีความเป็นธรรมได้ต้องธำารงรักษาไว้ซึ่งระบบนิเวศ
วิทยา เพราะยิ่งนิเวศวิกฤติ ทรัพยากรเสื่อมโทรม คนยากจน คนด้อยอำานาจจะได้รับผลกระทบที่
รุนแรงจากปัญหาสิ่งแวดล้อมมากกว่าคนมีอำานาจที่สามารถเข้าถึงและผูกขาดทรัพยากรไว้ได้

ทางออกของปัญหานั้น Sachs เสนอว่า ทางเลือกเชิงยุทธศาสตร์แบบที่ ๒ ว่าบรรดาประเทศ

อุตสาหกรรมที่เจริญแล้ว ต้องลดการใช้ทรัพยากรฟอสซิลลงให้เหลือเพียง ๑ ใน ๑๐ ของที่เคยใช้อยู่
ตอนนี้ภายในเวลา ๔๐ ปีข้างหน้า

ส่วนประเทศกำาลังพัฒนาและด้อยพัฒนา ซึ่งเคยยากจนข้นแค้นลำาบากขาดแคลนในช่วง

๒๐๐ ปีที่ผ่านมานั้น จำาต้องเปิดโอกาสให้พวกเขาเพิ่มการใช้ทรัพยากรฟอสซิลขึ้น เพื่อหดช่องว่าง
กับซีกโลกเหนือให้แคบลงจนสามารถบรรจบกับมาตรฐานการครองชีพและแบบวิถีชีวิตของประเทศ

อุตสาหกรรมที่ค่อยๆ หดลดตัดทอนลงมาได้ ด้วยเหตุผลเรื่องศักดิ์ศรี ความเป็นธรรม มิฉะนั้น
ประเทศอย่าง จีน อินเดีย บราซิล ฯลฯ ก็จะไม่ยอมรับเป้าหมายหรือแนวทางการรักษาระบบนิเวศและ

สิ่งแวดล้อม ที่แม้จะดูยั่งยืนแต่ไม่เป็นธรรม จนเป้าหมายดังกล่าวไม่บรรลุผล
ด้วยเหตุนี้ เราจึงต้องเริ่มต้นวิเคราะห์ปัญหาด้วยสภาพความเป็นจริงอันเหลื่อมล้าทางเศรษฐกิจ

และยืนยันหลักการปรับลดสภาวะเหลื่อมล้ำาด้วยการลดทอนระบบแบบแผนการใช้ทรัพยากรที่

ล้างผลาญของกลุ่มคนมีอำานาจลง และกระจายทรัพยากรให้แก่คนด้อยอำานาจ สภาวะความเป็นธรรม
จะนามาสู่ความยั่งยืนของนิเวศและสิ่งแวดล้อมด้วย

จึงมาสู่บทสรุปว่า หากจะสร้างความเป็นธรรมต้องสร้างความยั่งยืนของระบบนิเวศและ
สิ่งแวดล้อม และหากจะรักษาสิ่งแวดล้อมไว้ให้ได้ ก็ต้องใสใจต่อการจัดสรรทรัพยากรให้สังคมทุก

ระดับให้เกิดความเท่าเทียมและเป็นธรรม

Sachs มีข้อเสนอต่อทิศทางเศรษฐกิจโลก ดังนี้คือ

๑) ทำาให้เศรษฐกิจหันไปใช้วัตถุน้อยลง (dematerialized or light economy) โดยจะต้อง
หาทางพัฒนาเทคโนโลยีที่จะสร้างมูลค่าเพิ่มและโภคทรัพย์โดยใช้พลังงาน วัสดุ หน้าดิน

น้ำา ฯลฯ ในระดับที่ต่ำาลงมาก

๒) ทำาให้เศรษฐกิจเป็นแบบหมุนเวียนทดแทนได้ (regenerative economy) โดยเชื่อมกระแส
อุตสาหกรรมเข้ากับกระแสสิ่งแวดล้อม พัฒนาพลังการผลิตโดยไม่ทำาลายธรรมชาติลง