Page 23 - รายงานการศึกษาบทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
P. 23
รายงานการศึกษา บทบาทของภาคประชาสังคมในการคุ้มครองสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง 21
ใหม่ๆ เพิ่มมากขึ้น รวมทั้งจำานวนอาสาสมัครและบุคลากรที่ตัดสินใจเข้ามาร่วมในขบวนการพัฒนาดัง
กล่าวก็เพิ่มปริมาณขึ้น
นับแต่ปี ๒๕๒๓ เป็นต้นมา จึงมีองค์กรพัฒนาเอกชนเล็กๆ เกิดขึ้นมากมาย ทั้งที่จดทะเบียนและ
ไม่ได้จดทะเบียนอย่างเป็นทางการ แต่ในระยะเริ่มต้นนั้นองค์กรพัฒนาเอกชนต่างๆเหล่านี้ยังมีบทบาท
ไม่ได้มากนัก เนื่องจากลักษณะการดำาเนินงานยังต่างคนต่างทำา การปรึกษาหารือกันถึงแนวการพัฒนา
สังคม การประสานและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ยังมีน้อย จวบจนกระทั่งประมาณปี ๒๕๒๖ เป็นต้นมา
แนวโน้มของการร่วมมือประสานงานกันมีมากขึ้น เกิดหน่วยงานหรือคณะกรรมการที่มีลักษณะร่วม
มากมาย เช่น คณะกรรมการติดตามผลการสัมมนา คณะกรรมการเผยแพร่และส่งเสริมงานพัฒนา
กลุ่มศึกษาทางเลือกการพัฒนา กลุ่มศึกษาปัญหาสลัม เป็นต้น ขณะเดียวกันก็เริ่มมีแนวโน้มของ
การรวมตัวกันในหน่วยงานที่มีลักษณะการทำางานเหมือนกัน อาทิเช่น การรวมตัวของคณะทำางาน
ด้านเด็ก การรวมตัวกันของหน่วยงานที่ทำางานทางด้านสาธารณสุข หรือการรวมตัวของหน่วยงานที่
ทำางานทางด้านสิทธิมนุษยชน เป็นต้น ในช่วงนี้องค์กรพัฒนาเอกชนได้ทำาหน้าที่ของตนต่อการพัฒนา
สังคมต่างๆ อย่างมากมายซึ่งสามารถสรุปได้ ๓ ลักษณะคือ แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและปูพื้นฐานใน
การแก้ไขปัญหาระยะยาวของประชาชน บทบาทของประเภทกิจกรรมพัฒนาในด้านนี้ได้แสดงออก
โดยการบรรเทาผลร้ายและลดภาระของประชาชนที่เสียเปรียบในสังคมให้ลดน้อยลง ทดแทนในสิ่ง
ที่ประชาชนขาดแคลน และเสริมสร้างกำาลังใจให้ประชาชนผู้ด้อยโอกาสในสังคมสามารถต่อสู้กับปัญหา
ที่เขาเผชิญต่อไป
นอกจากนั้นยังมีบทบาทในการส่งเสริมและสนับสนุนให้ประชาชนในชุมชนหรือตามกลุ่ม
เป้าหมายเกิดประสบการณ์ สามารถเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพของตนเองให้สูงขึ้น เพื่อประโยชน์
ในการพัฒนาตนเองและการแก้ไขปัญหาของเขาในอนาคต ศึกษารวบรวมปัญหาต่างๆในสังคมและ
รณรงค์เผยแพร่ เนื่องจากสภาพงานขององค์กรพัฒนาเอกชนต่างๆ จะมีโอกาสได้ไปสัมผัสและคลุกคลี
กับสภาพปัญหาของสังคมมากมาย ทำาให้สามารถแสดงบทบาทในด้านการศึกษารวบรวมปัญหาใน
สังคม รวมทั้งการรณรงค์เผยแพร่ปัญหาต่างๆ ต่อประชาชนในสังคมวงกว้าง ซึ่งนับเป็นการดึงความ
ร่วมมือของประชาชนทั้งสังคมให้มีส่วนรับรู้และเป็นการสร้างสำานึกร่วมกันของคนทั้งสังคม เสริมสร้าง
ประสบการณ์ชีวิตและผลิตบุคลากรที่ดีให้แก่สังคม กิจกรรมพัฒนาได้แสดงบทบาทเป็น “โรงเรียนชีวิต”
ที่ทำาหน้าที่เสริมสร้างประสบการณ์ในการทำางานที่ดีให้แก่บุคคลของตน นอกจากนั้นยังเป็นเวทีที่จะ
ช่วยทำาให้คนทำางานได้เข้าใจปัญหาต่างๆ ในสังคม และเกิดสำานึกที่ดีต่อภาระหน้าที่ในการพัฒนาสังคม
ในอนาคต ซึ่งนับเป็นการเตรียมบุคลากรที่มีคุณภาพให้แก่สังคมอีกด้วย
การที่องค์กรพัฒนาเอกชนได้ขยายบทบาทมากยิ่งขึ้นในช่วงนี้เป็นผลมาจากสถานการณ์ทาง
เศรษฐกิจและสังคมในขณะนั้นเป็นช่วงที่ราคาข้าวตกต่ำาจนเกิดวิกฤติราคาข้าวควบคู่กับภาวะฝนแล้ง
ที่มีต่อเนื่องในภาคอีสาน ประกอบกับเป็นช่วงต้นของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ ๖
ซึ่งรัฐบาลได้กำาหนดนโยบายให้ภาครัฐบาลประสานความร่วมมือกับภาคเอกชนในการพัฒนาเศรษฐกิจ
