Page 55 - รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทยและรายงานผลการปฏิบัติงานประจำปี 2556
P. 55
54 รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำาปี ๒๕๕๖
(๓) การยกเลิกการใช้เครื่องพันธนาการ
ปัจจุบันผู้ต้องขังที่ต้องคำาพิพากษาให้ประหารชีวิตและจำาคุกตลอดชีวิต
ตลอดจนคดีอุกฉกรรจ์ต่างๆ จะต้องใส่ตรวน ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๔๑) ตามความใน
พระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ. ๒๔๗๙ ข้อ ๒๕ ซึ่งระบุว่า เครื่องพันธนาการที่จะใช้แก่ผู้ต้องขังนั้นมี
๔ ประเภท คือ (๑) ตรวน (๒) กุญแจมือ (๓) กุญแจเท้า (๔) โซ่ล่าม ในส่วนของตรวนที่ใช้กันอยู่มี
๓ ขนาด เลือกใช้ตามโทษที่ผู้ต้องขังได้รับ โดยปกติ ผู้ต้องขังต่างให้คำาจำากัดความของตรวนว่า เป็นอวัยวะ
ที่ ๓๓ เนื่องจากชีวิตในเรือนจำาของผู้ต้องขังเหล่านี้ต้องผูกติดตรวนที่ขาตลอดทั้งวัน
ต่อมา รัฐบาลได้มีนโยบายสำาคัญในการสร้างหลักประกันความมั่นคงในศักดิ์ศรี
ความเป็นมนุษย์ ด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติและการละเมิดสิทธิมนุษยชนทุกรูปแบบ กระทรวงยุติธรรม
โดยกรมราชทัณฑ์ ได้สนองนโยบายของรัฐบาลในเรื่องดังกล่าวมาใช้ในการปฏิบัติและควบคุมผู้ต้องขังให้
เป็นไปตามหลักอาชญาวิทยา ทัณฑวิทยา เพื่อเป็นการจูงใจให้ผู้ต้องขังประพฤติปฏิบัติตนตามกฎ ระเบียบ
ข้อบังคับของเรือนจำา ประพฤติดี ทำาคุณประโยชน์ให้แก่ทางราชการ โดยได้จัดพิธี “วันประกาศถอดตรวน
ผู้ต้องขัง” เมื่อวันที่ ๑๕ พฤษภาคม ๒๕๕๖ ณ เรือนจำากลางบางขวาง โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน
ในพิธี ทำาการปลดโซ่ตรวนให้กับผู้ต้องขัง จำานวน ๕๖๓ ราย เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จ
พระเจ้าอยู่หัว
โครงการดังกล่าว เรือนจำากลางบางขวางได้เริ่มดำาเนินการทดลองถอดโซ่ตรวน
ให้กับผู้ต้องขังที่จำาตรวน ตั้งแต่วันที่ ๒๓ มกราคม ๒๕๕๖ โดยผู้ต้องขังที่ได้รับการถอดตรวน ได้แก่ ผู้ต้องขัง
่
ที่มีกำาหนดโทษตำากว่า ๕๐ ปี จำานวน ๑๖ ราย ผู้ต้องขังที่มีกำาหนดโทษจำาคุกตลอดชีวิต จำานวน
๓๔ ราย และผู้ต้องขังที่มีกำาหนดโทษประหารชีวิต จำานวน ๕๑๓ ราย รวมจำานวนผู้ได้รับการถอดตรวน
ทั้งสิ้น จำานวน ๕๖๓ ราย และขณะนี้ กรมราชทัณฑ์จะขยายแนวนโยบายนี้ไปยังเรือนจำาและทัณฑสถาน
ทุกแห่งทั่วประเทศต่อไป ส่วนผู้ต้องขังที่ถูกควบคุมไปนอกเรือนจำา ปัจจุบันยังต้องมีการจำาตรวนอยู่
และหากอนาคต กรมราชทัณฑ์ได้รับการสนับสนุนงบประมาณในการจัดหาเครื่องมือมาทดแทนการ
จำาตรวนได้ ก็จะสามารถยกเลิกการจำาตรวนผู้ต้องขังในรูปแบบเดิม ซึ่งที่ผ่านมากรมราชทัณฑ์ได้รับการ
สนับสนุนงบประมาณสำาหรับนวัตกรรมใหม่ๆ ที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานราชทัณฑ์ตาม
