Page 120 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

๑๐๖ | หน้ า

๓) สร้างเครือข่ายการต่อสู้เพื่อต่อรองในทางการเมือง เพื่อให้ผู้มีอํานาจในทางการเมือง คือ

รัฐบาลและรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้องลงมาสนใจที่จะแก้ปัญหา เช่น การรวมตัวของกลุ่มผู้ได้รับผลกระทบ จากเขื่อน
ปากมูล เขื่อนราษีไศล เขื่อนโปร่งขุนเพชร เขื่อนแก่งเสือเต้น เขื่อนท่าแซะ การรวมตัวของกลุ่มสมัชชาคนจน

ทั้งนี้เพื่อให้เกิดขบวนการต่อสู่อย่างเป็นระบบ การรวมกันเป็นเครือข่ายเช่นนี้มีประโยชน์กับพวกเขา ในการ
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ประเด็นปัญหา การหาแนวทางการต่อสู้ การรวมพลังกดดันภาครัฐและทําให้สังคมสนใจมากขึ้น

ซึ่งจะทําให้มีพลังในการต่อสู้มากกว่าการต่อสู้เพียงลําพัง

๔) การฟ้องศาลปกครอง เพื่อให้ตัดสิน เนื่องจากส่วนใหญ่การร้องเรียนเป็นกรณีความ

ขัดแย้งระหว่างหน่วยงานภาครัฐ กับชุมชน รูปแบบการต่อสู้รูปแบบหนึ่งก็คือ การฟ้องศาลปกครอง เช่น กรณีอ่าง
เก็บน้ําลําพันชาด กรณีบุกรุกหนองญาติ และกรณีเรียกร้องค่าชดเชย คลอง ร.๑ จังหวัดสงขลา คลองท่าทน อ่าง

เก็บน้ําแม่มอก เป็นต้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในเรื่องของความขัดแย้งเรื่องค่าชดเชย สํานักนายกรัฐมนตรีมีหนังสือ

แจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ว่าให้ศาลปกครองเป็นผู้ตัดสินเพื่อให้คดีถึงที่สุด ซึ่งจากการศึกษา การฟ้องร้องเรียก
ค่าชดเชย ของกรณีลําพะเนียง ศาลได้ตัดสินให้กรมชลประทานชดเชยค่าสูญเสียที่ดินให้ แม้กรมชลประทานอ้าง

ว่าชาวบ้านยินยอมให้ขุดคลองก็ตาม กรณีคลองท่าทน จังหวัดนครศรีธรรมราช ศาลได้วินิจฉัยให้จ่ายค่าชดเชย

ให้กับไม้ยืนต้นแลธัญชาติเพิ่มเติมจากที่กรมชลประทานจ่าย รวมทั้งดอกเบี้ย

๒. แนวทางการแก้ปัญหาของหน่วยงาน

การแก้ปัญหาของหน่วยงานนั้น เมื่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ มีมติให้หน่วยงาน

ดําเนินการแก้ไขปัญหา จากรณีร้องเรียนต่าง ๆ หน่วยงานก็มีวิธีการจัดการกับปัญหา ที่เกิดขึ้นสรุปได้ ดังนี้

๑) หน่วยงานไม่ดําเนินการตามมติของ กสม. ในกรณีที่หน่วยงาน เห็นว่า ไม่มีกฎหมายหรือ

ระเบียบรองรับ ในกรณีมาตรการที่เกี่ยวข้องกับคณะรัฐมนตรีหรือรัฐบาลต้องดําเนินการ จะให้สํานักนายกรัฐมนตรี
แจ้งไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้ชี้แจงเรื่องความขัดแย้งดังกล่าว

๒) หน่วยงานดําเนินการแก้ปัญหา ในส่วนที่ดําเนินการได้ เช่น การจัดหาที่อยู่อาศัยให้ใน
กรณีของผู้ที่ก่อสร้างที่อยู่อาศัยของคลองวังโตนด ชะลอโครงการ เช่น โครงการอ่างเก็บน้ําคลองกลาย ถ้าไม่

สามารถดําเนินการได้ก็จะชี้แจงถึงขั้นตอนวิธีการปฏิบัติของหน่วยงานว่ามีขั้นตอนการปฏิบัติอย่างไร สิ่งใดที่
สามารถดําเนินการได้สิ่งใดไม่สามารถดําเนินการได้ เช่น เรื่องที่เกี่ยวกับโครงการก่อสร้างที่ยังไม่ได้ก่อสร้างที่อยู่ใน

ขั้นตอนการศึกษาความเหมาะสม และรับฟังความคิดเห็น ให้เสร็จสิ้นก่อน หรือการจ่ายค่าชดเชยที่ไม่สามารถจ่าย

ค่าชดเชยย้อนหลัง ในกรณีโครงการพัฒนาแหล่งน้ําขนาดเล็กที่สร้างแล้วได้ เป็นต้น

๓) แต่งตั้งคณะกรรมการ ที่ประกอบด้วยผู้มีส่วนได้ส่วนเสียขึ้นมาหาแนวทางการแก้ปัญหา

ร่วมกัน ซึ่งรัฐบาล หรือนักการเมือง มักใช้วิธีการตั้งคณะกรรมการเพื่อลดดีกรีของความขัดแย้ง จากผลการศึกษา
ยังไม่มีกรณีใดที่มีการแต่งตั้งคณะกรรมการแล้วแก้ปัญหาได้ยุติ

รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”