Page 121 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

หน้ า | ๑๐๗

ข้อเสนอแนะ

ข้อเสนอแนะจากการวิจัยครั้งนี้ แบ่งเป็น ๑) ข้อเสนอแนะต่อรัฐบาลและรัฐสภา ๒) ข้อเสนอแนะ
ต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ๓) ข้อเสนอต่อชุมชน

๑. ข้อเสนอแนะต่อรัฐบาลและรัฐสภา เนื่องจากสิทธิชุมชนเป็นสิทธิตามรัฐธรรมนูญ ฉบับ

ปัจจุบัน (ปี๒๕๕๐) ตามมาตรา ๖๗ ซึ่งเป็นเรื่องใหม่ และชุมชนได้เรียนรู้และพยายามใช้สิทธิตามรัฐธรรมนูญ

ดังกล่าว จนมีกรณีร้องเรียนต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน หรือการฟ้องร้องต่อศาลปกครอง ทั้งนี้ เพราะขาด
กฎหมายหรือกฎกระทรวง และระเบียบปฏิบัติ ที่จะมารองรับและคุ้มครองสิทธิของชุมชนการบริหารจัดการ

ทรัพยากรธรรมชาติ กฎหมายหรือกฎกระทรวง หรือมติคณะรัฐมนตรีใด ๆ ที่ขัดขวางหรือริดรอน สิทธิดังกล่าว

ควรมีการปรับปรุงและเปลี่ยนแปลง โดยให้ กสม.เป็นแม่งานในการจัดการสังคายนา กฎหมาย กฎ ระเบียบของ
หน่วยงานที่ก่อให้เกิดการละเมิดสิทธิชุมชน และเสนอปรับปรุงใหม่ ตัวอย่าง เช่น ระเบียบเกี่ยวกับการรับฟังความ

คิดเห็นของประชาชน การศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม การกําหนดค่าชดเชย ตัวอย่าง เช่น

๑) การรับฟังความคิดเห็นของประชาชน ตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญที่ต้องการให้ที่จะ

เพิ่มการมีส่วนร่วมของประชาชนให้มากขึ้นและให้เกิดผลในทางปฏิบัติ ซึ่งกระบวนการในการรับฟังความคิดเห็น
ของประชาชนของไทยที่กําหนดเอาไว้ในกฎหมายระดับ “ระเบียบสํานักนายกรัฐมนตรี” เท่านั้น ทั้งยังขาดความ

ชัดเจนในรายละเอียดการดําเนินการ โดยกําหนดเป็นอํานาจดุลพินิจแก่เจ้าหน้าที่ของรัฐในการตัดสินใจดําเนินการ
เป็นอย่างมากก็ตาม เพราะการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน ก็เป็นกลไกหนึ่งที่สามารถลดความขัดแย้ง

ระหว่างการดําเนินงานของรัฐกับประชาชนได้ในระดับหนึ่ง และส่งผลให้รัฐบาลสามารถดําเนินโครงการได้ตรง

ความต้องการของประชาชน และเป็นประโยชน์กับประชาชนมากที่สุด ระเบียบสํานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการรับ
ฟังความคิดเห็นของประชาชน พ.ศ. ๒๕๔๘ ได้กําหนดให้เป็นอํานาจโดยสมบูรณ์ของหน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบ

โครงการ ที่จะดําเนินการตามผลของการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนนั้นหรือไม่ก็ได้ ทั้งนี้ เนื่องจากไม่มี

บทบัญญัติใดที่กําหนดให้หน่วยงานของรัฐผูกพันที่จะดําเนินการตามผลของการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน
แต่ประการใด ตรงกันข้ามกฎหมายกลับกําหนดให้ ในกรณีที่ปรากฏว่าการดําเนินการในโครงการของรัฐโครงการ

ใด อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อประชาชนมาก และรัฐเห็นว่ายังมีความจําเป็นที่จะต้องดําเนินโครงการดังกล่าว
ต่อไป หน่วยงานของรัฐก็ยังสามารถดําเนินโครงการดังกล่าวนั้นต่อไปได้ เพียงแต่จะต้องกําหนดมาตรการป้องกัน

แก้ไข หรือเยียวยาความเดือดร้อน หรือความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากผลกระทบดังกล่าวเพิ่มขึ้นตามความ
เหมาะสมก่อนเริ่มดําเนินการโครงการ ดังนั้น จึงควรมีกฎหมายเกี่ยวกับการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนให้

ชัดเจน และหน่วยงานต้องปฏิบัติตาม

ในหลายโครงการ ที่เป็นกรณีความขัดแย้งหน่วยงานเจ้าของโครงการ ให้ข้อมูลว่าได้รับฟัง

ความคิดเห็นของประชาชนแล้ว แต่ผู้คัดค้านให้ข้อมูลว่า การรับฟังความคิดเห็นนั้นการคัดเลือกผู้เข้าร่วมเวทีรับฟัง
ความคิดเห็น หน่วยงานเจ้าของโครงการและที่ปรึกษา

รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”