Page 116 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ
P. 116
๑๐๒ | หน้ า
๕) กรณีการดูดทราย ส่วนใหญ่เป็นเรื่องของการบังคับใช้กฎหมาย ซึ่งขึ้นอยู่กับความ
เข้มงวดในการบังคับใช้กฎหมาย และการปกป้องสิทธิของชุมชน ซึ่งปัจจุบัน การอนุญาตให้ดูดทรายเป็นอํานาจของ
คณะกรรมการระดับจังหวัด ซึ่งกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ไม่ได้มีส่วนในการการอนุญาตและการ
ต่อใบอนุญาตการประกอบการดูดทราย นอกจากนั้น ยังมีข้อจํากัดในเรื่องของการหาสาเหตุของผลกระทบจาการ
ดูดทราย บางครั้งเจ้าของกิจการดูดทรายในพื้นที่ที่ได้รับสัมปทาน แต่ตลิ่งไปพังนอกพื้นที่ ทําให้ยากที่จะหา
ผู้รับผิดชอบ
๖) ผลกระทบจากการสูบเกลือ เป็นปัญหาเกี่ยวกับการใช้กฎหมายของหน่วยงานที่
กํากับดูแล และการจัดการกับปัญหาความเด ือดร้อนให้ทันเวลา เช่น การประกาศพื้นที่อนุญาตให้มีการทําเกลือ
สินเธาว์และโรงงานสูบหรือนําน้ําเกลือขึ้นมาจากใต้ดินของกระทรวงอุตสาหกรรม ซึ่งชี้แจงว่าได้ดําเนินการถูกต้อง
แล้ว แต่เมื่อโรงงานเกิดขึ้นและปัญหาผลกระทบกับชุมชน หน้าที่ในการแก้ปัญหาเป็นหน้าที่ของผู้ว่าราชการจังหวัด
โดยอุตสาหกรรมจังหวัด ซึ่งจังหวัดนครราชสีมาได้แต่งตั้งคณะกรรมการ และจัดทํา TOR เพื่อศึกษาผลกระทบ
สิ่งแวดล้อมและสํารวจความเสียหายเพื่อกําหนดค่าชดเชย แต่จังหวัดยังไม่ได้รับการอนุมัติงบประมาณในการ
ดําเนินการ
๗) การก่อมลพิษทางน้ํา มีปัญหาเรื่องการพิสูจน์แหล่งกําเนิดมลพิษ ซึ่งต้องใช้เวลาและ
ส่วนใหญ่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นไม่ใช่ความผิดซึ่งหน้า และเมื่อหน่วยงานเข้าไปตรวจสอบโรงงานก็ไม่ได้ปล่อยนําเสียลง
แหล่งน้ําแล้ว ทําให้ยากที่จะเอาผิดกับผู้ประกอบการ
๘) การบุกรุกที่สาธารณะ เป็นปัญหาเกี่ยวกับ ความใส่ใจของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องใน
การจัดการกับผู้บุกรุกอย่างจริงจังในกรณีผู้บุกรุกเป็นเอกชน ส่วนใหญ่ผู้บุกรุกเป็นผู้มีอิทธิพลในพื้นที่ ทําให้
ข้าราชการระดับล่างมีความยากลําบากในการเข้าไปจัดการ ในกรณีหน่วยงานภาครัฐเป็นผู้เข้าไปใช้ประโยชน์ในที่
สาธารณะเป็นความเห็นแตกต่างเรื่องของกฎหมายและระเบียบปฏิบัติ ซึ่งหน่วยงานเห็นว่ามีสิทธิ์ในการใช้
ประโยชน์ได้ แต่ชุมชนเห็นว่าหน่วยงานบุกรุกที่สาธารณะเป็นการผิดกฎหมาย
กล่าวโดยสรุป การที่หน่วยงานภาครัฐ ไม่ดําเนินการตามมาตรการ ที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
แห่งชาติกําหนดนั้น เนื่องจาก เป็นภารกิจโดยชอบธรรมของหน่วยงาน และหน่วยงานมีขั้นตอนการดําเนินการซึ่ง
ต้องดําเนินการให้แล้วเสร็จ จึงไม่สามารถที่จะดําเนินการตามมติของ กสม.ได้ นอกจากนั้น การดําเนินการตามมติ
ของกสม. นั้น ไม่มีกฎหมายและระเบียบรองรับ หน่วยงานจึงไม่สามารถดําเนินการได้ปัญหาสําคัญอีกประการหนึ่ง
ก็คือ การขาดเจ้าภาพที่มีอํานาจในการดําเนินการแก้ปัญหาอย่างแท้จริง รวมทั้งขาดข้อมูลหรือผลการศึกษาที่เป็น
มาตรฐานในการที่จะมาตัดสินหรือกําหนดทางเลือกในการแก้ปัญหาการละเมิดสิทธิชุมชน ที่มีมุมมองที่แตกต่างกัน
๕. ที่มาของความขัดแย้ง จําแนกได้ ดังนี้
๑) ความเข้าใจและการยอมรับเรื่องสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ
รากของความขัดแย้งที่เกิดขึ้น เป็นเพราะวิธีคิดและความเข้าใจเรื่องสิทธิในการ
เข้าถึงและการจัดการทรัพยากรของของหน่วยงานภาครัฐและชุมชนมีความแตกต่างกัน หน่วยงานภาครัฐมอง
รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”
