Page 124 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

๑๑๐ | หน้ า

๓. ข้อเสนอต่อชุมชน

๑) ให้ร้องเรียนหลายช่องทาง
จากผลการศึกษาพบว่า กระบวนการการแก้ปัญหาจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อมี

กระบวนการกดดันให้มีการแก้ปัญหา จากหน่วยงานด้านการคุ้มครองสิทธิชุมชน เช่น กสม. คณะผู้ตรวจการ
แผ่นดิน หรือเป็นเรื่องที่มีการนําเสนอในสื่อสาธารณะ หน่วยงานเจ้าของเรื่องจึงสนใจที่จะหาแนวทางในการ

แก้ปัญหาดังกล่าว ดังนั้น ชุมชนควรร้องเรียนหลายช่องทาง เช่น นักการเมือง คณะผู้ตรวจการแผ่นดิน สํานัก

พระราชวัง สภาทนายความ สื่อมวลชล เป็นต้น ซึ่งมีหลายกรณีที่ปัญหาได้รับการแก้ไขเนื่องจากร้องเรียนหลาย
ช่องทาง

๒) กรณีค่าชดเชยที่ไม่เป็นธรรม ควรฟ้องนําร้องต่อศาลปกครอง

จากผลการศึกษาพบว่า การร้องเรียนเรื่องค่าชดเชย ค่าเสียโอกาส หน่วยงานไม่

สามารถดําเนินการตอบสนองได้ เพราะมีปัญหาเกี่ยวกับเกี่ยวกับระเบียบปฏิบัติ และมติคณะรัฐมนตรี การฟ้อง
ศาลปกครองจะทําให้เกิดผลในทางปฏิบัติ หรือถ้าศาลยกฟ้องรับรู้ว่าไม่ได้รับ

๓) สร้างบทบาทของชุมชนเป็นชุมชนอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และต่อสู้กับผู้ที่จะมา

ทําลายระบบนิเวศ โดยผ่านกิจกรรมการฟื้นฟูอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เช่น การรวมตัวกันเป็นกลุ่มอนุรักษ์ มีการอบรม

เยาวชน ตั้งเป็นกลุ่มอนุรักษ์ป่า มีกิจกรรมการดูแลปลูกป่า บวชป่า และการสร้างฝายชะลอน้ํา ทําพิธีสืบชะตา
แม่น้ํา เพื่อรักษาความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้ รวมทั้งมีพิธีสาปแช่ง ผู้ที่คิดร้ายทําลายป่าให้มีอันเป็นไป ร่วมกันดูแล

รักษาป่าไม้ กําหนดระเบียบของชุมชน ป้องกันไม่ให้ใครบุกรุกพื้นที่ป่าเพื่อทําที่ทํากิน รวมทั้งดูแลรักษาไม่ให้ใคร
เข้าไปตัดไม้ทําลายป่า แถลงข่าวการต่อสู้ผ่านสื่อต่าง ๆ จัดทําสื่อเผยแพร่กิจกรรมเป็นต้น เป็นต้น

๔) สร้างความรู้เพื่อเป็นข้อมูลในการคัดค้าน เช่น ทําการวิจัยท้องถิ่น งานวิจัยไทบ้าน
โดยประสานความร่วมมือ กับ นักวิชาการเพื่อให้มีความรู้และข้อมูลที่มีที่มาของข้อมูลได้มาตรฐานตามหลัก

วิชาการ สามารถที่จะโต้แย้งกับผลการศึกษา ของหน่วยงานได้

๕) สร้างเครือข่ายการปกป้องคุ้มครองสิทธิชุมชน
ในอนาคตความขัดแย้งในเรื่องของการใช้และการบริหารจัดการ

ทรัพยากรธรรมชาติจะทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น ตามการขยายตัวของทรัพยากรและความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ
ลําพังชุมชน ท้องถิ่น คงไม่อาจต้านกระแสนี้ได้ การผนึกกําลังกับเครือข่ายชุมชนอื่น ๆ และองค์กรต่าง ๆ จะเป็น

ทางเลือกหนึ่งที่ทําให้การปกป้องทรัพยากรธรรมชาติและสิทธิชุมชน มีพลังและประสิทธิภาพมากขึ้น

รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”