Page 318 - ประมวลสรุปความรู้เกี่ยวกับพิธีสารอิสตันบูลและพิธีสารมินนิโซตา
P. 318
C. การเยี่ยมสถานที่ควบคุมตัวอย่างเป็นทางการ
127. การเยี่ยมผู้ต้องขังจะต้องได้รับการพิจารณาอย่างจริงจัง เนื่องจากในบางกรณีอาจเป็นการยากที่
จะกระท�าได้ตามวัตถุประสงค์ ตามวิธีการและแนวทางของผู้ประกอบวิชาชีพในประเทศที่ยังคงมีการทรมานอยู่
การเยี่ยมเพียงครั้งเดียวโดยที่ไม่มีการเยี่ยมติดตามผลเพื่อให้แน่ใจว่าผู้ถูกสัมภาษณ์นั้นคงปลอดภัยอยู่นั้นอาจยิ่ง
เป็นอันตราย ในบางกรณี การเยี่ยมเพียงครั้งเดียวอาจส่งผลเสียมากกว่าการไม่ไปเยี่ยมเลย ผู้สืบสวนสอบสวน
ที่มีเจตนาดีอาจตกหลุมพรางในการเข้าไปในเรือนจ�าหรือสถานีต�ารวจโดยที่ไม่รู้ตัวว่าก�าลังท�าอะไรอยู่ และ
อาจได้รับภาพความเป็นจริงอันไม่ครบถ้วนสมบูรณ์ หรือภาพที่บิดเบือนไปจากความเป็นจริง อีกทั้งอาจจะท�าให้
ผู้ต้องขังที่ผู้สืบสวนสอบสวนอาจไม่กลับไปเยี่ยมอีกตกอยู่ในอันตราย ผู้ทรมานอาจใช้เป็นข้อแก้ต่างโดยอ้าง
ได้ว่ามีบุคคลภายนอกมาเยี่ยมเรือนจ�าและไม่เห็นสิ่งผิดปกติใดๆ
128. วิธีที่ดีที่สุด คือ ปล่อยให้การเยี่ยมเป็นหน้าที่ของผู้สืบสวนสอบสวนซึ่งมีความช�านาญในการปฏิบัติ
หน้าที่ดังกล่าว รวมทั้งการติดตามผลและเป็นผู้ที่มีกระบวนการคุ้มครองการปฏิบัติหน้าที่ของตน ค�ากล่าวที่
ว่าการมีพยานหลักฐานบางอย่างดีกว่าไม่มีเลยนั้น ไม่อาจน�ามาใช้ได้ในกรณีของผู้ต้องขังซึ่งอาจได้รับอันตราย
จากการให้ปากค�า การเยี่ยมสถานที่ควบคุมตัวโดยบุคคลผู้มีเจตนาดีซึ่งเป็นตัวแทนจากหน่วยงานของรัฐและ
องค์กรพัฒนาเอกชนอาจกลายเป็นเรื่องยาก และที่เลวร้ายกว่านั้นก็อาจส่งผลลบตามมาได้ ในกรณีนี้ ควรมีการ
แยกความแตกต่างระหว่างการเยี่ยมโดยสุจริต (bona fide) ด้วยความจ�าเป็นในการไต่สวนซึ่งไม่ถือเป็นปัญหา
และการเยี่ยมโดยไม่มีความจ�าเป็นนอกเหนือไปจากนั้น ซึ่งอาจก่อให้เกิดผลร้ายมากกว่าผลดีในประเทศที่ยังคง
ใช้การทรมานหากเป็นการเยี่ยมโดยผู้ที่ขาดความช�านาญ คณะกรรมการอิสระซึ่งประกอบไปด้วยนักกฎหมาย
และแพทย์ควรได้รับหลักประกันว่าจะได้ไปเข้าเยี่ยมสถานที่ควบคุมตัวและเรือนจ�าเป็นระยะๆ
129. การสัมภาษณ์บุคคลที่ยังถูกควบคุมตัวและเป็นไปได้ว่าอยู่ภายใต้การควบคุมของผู้ทรมาน จะมี
ความแตกต่างจากการสัมภาษณ์ในบรรยากาศส่วนตัวและปลอดภัยในสถานที่ทางการแพทย์ที่ตั้งอยู่ภายนอก
อย่างเห็นได้ชัดเจน การได้รับความไว้วางใจจากผู้ถูกควบคุมตัวในสถานการณ์เช่นว่าเป็นเรื่องที่ต้องให้
ความส�าคัญเป็นพิเศษ อย่างไรก็ตาม สิ่งส�าคัญยิ่งกว่านั้น คือ การไม่ทรยศต่อความไว้วางใจที่ได้รับไม่ว่าจะ
เจตนาหรือไม่ก็ตาม การสัมภาษณ์ควรปฏิบัติตามข้อระมัดระวัง ต่างๆ เพื่อสร้างความมั่นใจว่าผู้ถูกควบคุมตัวจะ
ไม่ท�าให้ตนตกอยู่ในอันตราย การน�าข้อมูลไปใช้ต้องมีการถามผู้ถูกควบคุมตัวที่ถูกทรมานก่อนว่าจะยินยอม
ให้น�าข้อมูลไปใช้ได้หรือไม่และใช้ได้ในทางใด เพราะบุคคลเหล่านั้นอาจไม่กล้าเปิดเผยชื่อเนื่องจากเกรงกลัวว่า
จะถูกแก้แค้น เป็นต้น ทั้งนี้ ผู้สืบสวนสอบสวน แพทย์ผู้รักษาและล่ามมีข้อผูกพันที่จะต้องเคารพต่อสัญญาซึ่งให้
ไว้กับผู้ถูกควบคุมตัว
130. ปัญหาที่เห็นได้ชัดว่าอาจจะเกิดขึ้น คือ หากปรากฏว่าผู้ต้องขังจ�านวนมากถูกทรมานในสถานที่
แห่งหนึ่ง แต่ผู้ต้องขังมักจะปฏิเสธไม่ให้ผู้สืบสวนสอบสวนน�าเรื่องราวไปใช้เนื่องด้วยความหวาดกลัว จึงมี
ทางเลือกระหว่างการทรยศต่อความไว้วางใจของผู้ต้องขังเพื่อที่จะหยุดยั้งการทรมาน หรือเคารพความไว้วางใจ
นั้นและจากไปโดยไม่พูดอะไรเลย ในการนี้ ควรจะต้องหาทางออกที่เป็นประโยชน์ในการแก้ไขสถานการณ์
ดังกล่าว เมื่อเผชิญกับผู้ต้องขังหลายคนซึ่งเห็นได้ชัดว่าบนร่างกายมีร่องรอยของการเฆี่ยนฟาด ทุบตี แผล
72 พิธีสารอิสตันบูล
