Page 301 - ประมวลสรุปความรู้เกี่ยวกับพิธีสารอิสตันบูลและพิธีสารมินนิโซตา
P. 301
C. กระบวนการสืบสวนสอบสวนกรณีการทรมาน
1. การก�าหนดองค์กรที่เหมาะสมเพื่อท�าหน้าที่สืบสวนสอบสวน
85. ในกรณีที่มีข้อสงสัยว่าเจ้าหน้าที่ของรัฐมีส่วนเกี่ยวข้องกับการทรมาน รวมถึงมีความเป็นไปได้ที่มี
การออกค�าสั่งให้ใช้การทรมานโดยรัฐมนตรี ผู้ช่วยรัฐมนตรี เจ้าหน้าที่ผู้กระท�าการโดยการรู้เห็นของรัฐมนตรี
เจ้าหน้าที่อาวุโสในกระทรวงต่างๆ ผู้น�าทางทหารระดับสูง หรือการเพิกเฉยต่อการทรมานโดยบุคคลที่กล่าวมา
เหล่านี้ การสืบสวนสอบสวนอย่างจริงจังและเป็นกลางอาจกระท�าไม่ได้ เว้นเสียแต่ว่าจะมีการจัดตั้ง
คณะกรรมการพิเศษเพื่อไต่สวนข้อเท็จจริงขึ้น นอกจากนั้น อาจมีความจ�าเป็นที่ต้องมีคณะกรรมการไต่สวน
ข้อเท็จจริงเช่นกันในกรณีที่มีข้อสงสัยเรื่องความเชี่ยวชาญหรือความเป็นกลางของผู้สืบสวนสอบสวนเกิดขึ้น
86. เหตุที่สนับสนุนความเชื่อว่ารัฐมีส่วนเกี่ยวข้องในการทรมานหรือมีพฤติการณ์พิเศษที่ท�าให้ควรมี
การสร้างกลไกสืบสวนสอบสวนพิเศษที่เป็นกลางขึ้น ได้แก่:
(a) กรณีที่มีผู้พบเห็นผู้เสียหายครั้งสุดท้ายโดยไม่มีอาการของการบาดเจ็บระหว่างอยู่ใน
ความควบคุมตัวหรือคุมขังโดยเจ้าหน้าที่ต�ารวจ
(b) กรณีที่ลักษณะหรือวิธีการปฏิบัติ (modus operandi) ชี้ให้เห็นชัดเจนว่าเป็นการทรมาน
โดยได้รับการสนับสนุนของรัฐ
(c) กรณีที่บุคคลของรัฐหรือมีความสัมพันธ์กับรัฐพยายามขัดขวางหรือถ่วงเวลาการสืบสวน
สอบสวนเรื่องการทรมาน
(d) กรณีที่สาธารณชนจะได้ประโยชน์จากการไต่สวนข้อเท็จจริงอย่างอิสระ
(e) กรณีที่มีข้อสงสัยในการสืบสวนสอบสวนโดยหน่วยงานสืบสวนสอบสวนปกติ เนื่องจาก
ขาดความเชี่ยวชาญหรือขาดความเป็นกลางหรือเหตุผลอื่นๆ รวมถึงความส�าคัญของเรื่องการยังมีธรรมเนียม
ปฏิบัติของการทารุณข่มเหงด�ารงอยู่ การร้องเรียนจากผู้เสียหาย หรือความไม่มีประสิทธิผลของการสืบสวน
สอบสวนดังที่กล่าวมาข้างต้น หรือเหตุผลส�าคัญอื่นๆ
87. รัฐควรค�านึงถึงข้อพิจารณาหลายประการในการตัดสินใจตั้งคณะกรรมการอิสระเพื่อไต่สวน
ข้อเท็จจริง ประการแรก ผู้เสียหายควรได้รับหลักประกันขั้นต�่าในกระบวนการป้องกันซึ่งได้รับการคุ้มครองโดย
กฎหมายระหว่างประเทศในทุกขั้นตอนของการสืบสวนสอบสวน ประการที่สอง ผู้สืบสวนสอบสวนควรได้รับ
การสนับสนุนอย่างพอเพียงด้านบุคลากรทางเทคนิคและธุรการ เช่นเดียวกับการได้รับค�าแนะน�าทางกฎหมาย
อย่างจริงจังและเป็นกลางเพื่อให้เกิดความมั่นใจว่า การสืบสวนสอบสวนสามารถน�าเสนอพยานหลักฐานที่เป็น
ที่ยอมรับได้ในการด�าเนินกระบวนการพิจารณาคดีอาญาต่อไป ประการที่สาม ผู้สืบสวนสอบสวนควรได้รับ
ทรัพยากรและอ�านาจของรัฐอย่างเต็มที่ และประการสุดท้าย ผู้สืบสวนสอบสวนควรมีอ�านาจในการร้องขอ
ความช่วยเหลือทางด้านผู้เชี่ยวชาญทางกฎหมายและการแพทย์จากประชาคมโลก
55
