Page 42 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563)

ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563) 41

ตัวอย่�งเช่น กรณีก�รจ้�งบุคคลอื่นเพื่อตั้งครรภ์แทน (Surrogacy) ของผู้ที่ไม่มีคว�มพร้อมท�งร่�งก�ย
ต�มธรรมช�ติที่จะมีบุตรได้เอง ได้แก่ คู่รักช�ยหญิงที่ร่�งก�ยไม่สมบูรณ์ หรือคู่รักที่เป็นเพศเดียวกัน
ซึ่งเป็นหนึ่งในหัวข้อของก�รคุ้มครองสิทธิมนุษยชนเกี่ยวกับ “สิทธิในก�รมีครอบครัว” ที่มีก�รถกเถียงกัน
อย่�งม�กม�ยหล�ยมิติ โดยเฉพ�ะในมิติของหลักจริยธรรมหรือคว�มเชื่อแบบดั้งเดิมและในมิติท�ง
ด้�นวิทย�ศ�สตร์ ซึ่งส�ม�รถแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ กลุ่มต่อต้�นและกลุ่มที่สนับสนุนก�รตั้งครรภ์แทน
ซึ่งต่�งก็มีเหตุผลที่แตกต่�งกันไป ได้แก่
1. กลุ่มต่อต้าน : มีคว�มเห็นว่�ก�รตั้งครรภ์แทนเป็นก�รละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่�งชัดเจน
และเป็นก�รแสวงห�ประโยชน์ที่ละเมิดอนุสัญญ�สหประช�ช�ติ และสนธิสัญญ�ระหว่�งประเทศอื่น
16
หล�ยฉบับได้แก่ ก�รตั้งครรภ์แทนเปรียบได้กับก�รตกเป็นท�สต�ม “อนุสัญญ�ว่�ด้วยคว�มเป็นท�ส”
17
(The United Nations Slavery Convention) หรือถือเป็นก�รละเมิดสิทธิของเด็กอย่�งรุนแรง
18
ต�ม “อนุสัญญ�ว่�ด้วยสิทธิเด็ก” (The United Nations Convention on the Rights of the Child)
นอกจ�กนี้ยังขัดต่อพิธีส�รเลือกรับ ของอนุสัญญ�ว่�ด้วยสิทธิเด็ก เรื่อง ก�รค้�เด็ก (The Optional
Protocol to the Convention on the Rights of the Child on the sale of children) 19
นอกจ�กนี้ ยังมีประเด็นด้�นเหตุผลท�งวิทย�ศ�สตร์และลักษณะต�มธรรมช�ติของมนุษย์

ที่เกี่ยวข้องกับก�รตั้งครรภ์แทน โดย Emmanuel Levinas นักปรัชญ�ช�วฝรั่งเศส ผู้เชี่ยวช�ญเกี่ยวกับ
ปรัชญ�จริยธรรมและภววิทย� ที่มีคว�มเห็นว่� เด็กจะเกิดม�ไม่ได้ถ้�ไม่มีแม่ ชีวิตแบบแม่ลูกจึงเริ่มต้น
ด้วยก�รพึ่งพ� และก�รมีคว�มสัมพันธ์กับใครสักคนถือเป็นเงื่อนไขแรกสำ�หรับก�รมีชีวิตอยู่ในโลก ดังนั้น
คว�มสัมพันธ์และหน้�ที่ในก�รดูแลระหว่�งแม่ที่ตั้งครรภ์กับลูกในท้อง จึงเป็นตัวแทนท�งศีลธรรม
ไม่ใช่สิ่งที่เลือกว่�จะมีหรือไม่ก็ได้ (Freely chosen) คว�มสัมพันธ์กับท�รกจึงสำ�คัญกว่�เรื่องของพันธุกรรม
20
แต่เป็นเรื่องของคว�มรู้สึก (Sensibility) และเมื่อเด็กคลอดออกม�แล้ว สิ่งที่น่�กังวลต่�ง ๆ ก็จะมีต�มม�
อีกหล�ยประก�ร ได้แก่ สถ�นะในครอบครัวของเด็กที่ชัดเจนจะเป็นเช่นใด เด็กจะถูกทอดทิ้งเหมือนสิ่งของ
หรือไม่ห�กเกิดม�ไม่ตรงต�มคว�มต้องก�ร เช่น เกิดม�เป็นด�วน์ซินโดรม หรือโอก�สที่จะเกิดข้อพิพ�ท
ท�งกฎหม�ยอันซับซ้อนในกรณีแม่อุ้มบุญไม่ยินยอมส่งมอบเด็กให้ผู้ว่�จ้�งจะมีม�กน้อยเพียงใด
จนในปัจจุบันหล�ยประเทศจึงมีบริบท และกระบวนทัศน์ท�งสังคมที่ไม่ยอมรับก�รตั้งครรภ์แทน
และทำ�ก�รบัญญัติกฎหม�ยออกม�ห้�มก�รตั้งครรภ์แทนเสรีหรืออนุญ�ตให้แต่เฉพ�ะก�รตั้งครรภ์แทนที่
ไม่ใช่เชิงพ�ณิชย์ (Altruistic surrogacy) 21

16 RENATE KLEIN, Where do (surrogate) babies come from? Surrogacy as human rights violation [Online], available URL: http://
rightnow.org.au/opinion-3/surrogate-babies-come-surrogacy-human-rights-violation (September, 2020).
17 The United Nations Slavery Convention: Article 1 (1) “Slavery is the status or condition of a person over whom any or all of the
powers attaching to the right of ownership are exercised”.
18 The United Nations Convention on the Rights of the Child: Article 35 “States Parties shall take all appropriate national, bilateral
and multilateral measures to prevent the abduction of, the sale of or traffic in children for any purpose or in any form”.
19 The Optional Protocol to the Convention on the Rights of the Child on the sale of children: Art 1 “States Parties shall prohibit
the sale of children, child prostitution and child pornography as provided for by the present Protocol”
20 Franziska Krause, Caring Relationships: Commercial Surrogacy and the Ethical Relevance of the Other [Online], available URL:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK543739/July20,2017(September, 2020).
21 Claire de La Hougue and Caroline Roux, Surrogate Motherhood and Human Rights Analysis of Human, Legal and Ethical Issues
[Online], available URL:https://www.nomaternitytraffic.eu/wp-content/ uploads/ 2015/09/2015-Contribution-HCCH-No-Maternity-Traffic-EN.