Page 43 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563)
P. 43
42 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน
2. กลุ่มสนับสนุน : มีคว�มเห็นว่�ก�รกำ�หนดกระบวนทัศน์ท�งสังคมของก�รตั้งครรภ์แทน ไม่ควร
ตั้งอยู่บนฐ�นคว�มคิดในเชิงศีลธรรมแค่ว่� “ผิด-ไม่ผิด” เท่�นั้น แต่ควรพิจ�รณ�กรอบของศีลธรรมให้สัมพันธ์
กับบริบทสังคมยุคใหม่อีกมุมมองหนึ่งว่� ทุกคนย่อมมีสิทธิเสรีภ�พในก�รใช้ชีวิต ดังนั้น ก�รจำ�กัดสิทธิเกี่ยวกับ
ก�รมีบุตรในทุกกรณีจึงถือเป็นก�รละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่�งหนึ่ง ดังนั้น สิ่งที่ควรต้องพิจ�รณ�จึงไม่ใช่ก�ร
กล่�วอ้�งเรื่องของศีลธรรม หรือ จิตใจ แล้วนำ�ม�ตั้งเป็นข้อห้�มแต่เพียงอย่�งเดียว ทั้งนี้ เนื่องจ�กคว�มสัมพันธ์
เชิงศีลธรรม (Relational ethics) ของคนในสังคมนั้นมีสองส่วนประกอบกัน คือ
Causal view : คว�มมีอิสระในก�รตัดสินใจเชิงปัจเจกชน
Constitutive view : ก�รเค�รพก�รมีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่นในสังคม
ก�รกำ�หนดบริบทและกระบวนทัศน์ที่เกี่ยวกับก�รตั้งครรภ์แทนในสังคมจึงต้องเน้นคว�มสมดุล
ระหว่�ง Causal view และ Constitutive view ด้วยคว�มระมัดระวังอย่�งรอบด้�น ก�รห้�มหรือจำ�กัดสิทธิ
ก�รตั้งครรภ์แทนอย่�งเด็ดข�ดโดยเน้นเหตุผลท�งด้�นศีลธรรมหรือคว�มรู้สึก ซึ่งเป็น Constitutive view แต่
เพียงส่วนเดียว ถือเป็นก�รละเมิดสิทธิมนุษยชนในอีกลักษณะหนึ่ง เนื่องจ�กก�รตั้งครรภ์แทนนั้นไม่ได้
มีลักษณะเป็นกิจกรรมในเชิงพ�ณิชย์ (Commercial surrogacy) แต่เพียงอย่�งเดียว แต่ยังมีก�รรับตั้งครรภ์
แทนเพร�ะต้องก�รช่วยเหลือกัน (Altruistic surrogacy) อีกประก�รหนึ่ง ซึ่งส่วนม�กมักจะไม่คิดค่�ตอบแทน
ในเชิงพ�ณิชย์ แต่จะเน้นก�รช่วยเหลือผู้ที่มีบุตรไม่ได้ด้วยตนเองให้ส�ม�รถมีบุตรเป็นของตนเองได้เป็นหลัก
ดังนั้น บริบทที่เหม�ะสมก็คือ ปรับทัศนคติในสังคมเกี่ยวกับก�รตั้งครรภ์แทนว่�มิใช่เป็นสิ่งที่เกี่ยวข้อง
กับศีลธรรมแต่เพียงอย่�งเดียว แต่ยังเป็นก�รคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือผู้ที่ไม่มีโอก�สจะมีบุตรได้ต�มปกติ
ให้มีโอก�สมีบุตร ด้วยก�รกำ�หนดกฎกติก�หรือหลักเกณฑ์ในก�รควบคุมให้เกิดคว�มสมดุล ได้แก่
ก�รกำ�หนดแนวท�งก�รสร้�งคว�มสัมพันธ์ที่ยั่งยืนระหว่�งผู้ตั้งครรภ์แทน พ่อแม่ที่ว่�จ้�ง และเด็ก ทั้งใน
ระหว่�งและหลังก�รตั้งครรภ์ที่ชัดเจนและเป็นไปในเชิงบวกหรือก�รกำ�หนดให้มีหน่วยง�นของรัฐเข้�ม�
เป็นตัวกล�งในก�รดำ�เนินก�รต่�ง ๆ โดยเฉพ�ะ เช่น ในประเทศรัสเซีย มีหน่วยง�นที่ดูแลและให้ข้อมูล
เกี่ยวกับก�รตั้งครรภ์แทนภ�ยใต้บริบทว่� ก�รอุ้มบุญเป็นคว�มสัมพันธ์เชิงธุรกิจที่ต้องดำ�เนินก�รต�มที่กฎหม�ย
กำ�หนด หรือก�รสร้�งชุดคว�มคิดเกี่ยวกับคว�มสัมพันธ์ที่เหม�ะสมของก�รรับตั้งครรภ์แทนระหว่�งก�ร
ช่วยเหลือกัน (Altruism) กับเรื่องท�งธุรกิจ (Monetary exchange) ที่เหม�ะสม เช่น ในประเทศสวีเดน
มีบริบทของก�รตั้งครรภ์แทน ว่�เป็นคว�มสัมพันธ์ในลักษณะ “สมประโยชน์ทั้งคู่” (Win–Win Situation)
ที่เห็นว่� แรงจูงใจด้�นเงินเป็นเหตุทำ�ให้คนเริ่มที่จะอย�กช่วยเหลือกันม�กขึ้น แต่ก็ไม่ถึงขน�ดกระทำ�
22
จนเป็นกิจกรรมในเชิงธุรกิจ
22 Jenny Gunnarsson Payne, Elzbieta Korolczuk and Signe Mezinska (2020) “Surrogacy relationships: a critical interpretative
review,” Journal Upsala Journal of Medical Sciences (Volume 125, Issue 2) 183-191 [Online], available URL: https://www.tandfonline.
com/doi/full/10.1080/03009734.2020.1725935 (October, 2020).
