Page 38 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563)

ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563) 37

กล่�วโดยสรุปก็คือ กฎหม�ยอันมีที่ม�จ�กบริบทและกระบวนทัศน์ของสังคมเท่�นั้นจึงจะถือเป็น
กฎหม�ยที่มีประสิทธิภ�พเพร�ะจะมีคว�มสอดคล้องและตอบสนองเจตน�รมณ์ของสังคมได้อย่�งแท้จริง

Social Social Legal

Contexts Paradigm Content

แผนภาพ ความสัมพันธ์ของ บริบท กระบวนทัศน์ทางสังคม และกฎหมาย

ซึ่งแนวท�งของก�รสร้�งกระบวนก�รท�งกฎหม�ยสำ�หรับก�รคุ้มครองสิทธิมนุษยชนภ�ยใน
แต่ละรัฐเอง ก็ควรที่จะต้องอยู่ภ�ยใต้หลักคว�มสัมพันธ์ของบริบท กระบวนทัศน์ท�งสังคมและกฎหม�ย
ต�มที่กล่�วม�ข้�งต้นด้วยเช่นกัน กล่�วคือ จะต้องเริ่มต้นจ�กก�รนำ�เอ�หลักก�รและแนวคิดของ
ก�รคุ้มครองสิทธิมนุษยชนส�กลปรับเข้�ม�เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมในสังคมให้ได้ม�กที่สุด โดยเริ่มต้น
3.
จ�กก�รรับรองหรือยอมรับกฎ กติก�ส�กลเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน เช่น ปฏิญญ�ส�กลว่�ด้วยสิทธิมนุษยชน
และข้อตกลงระหว่�งประเทศอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง และนำ�ม�ปรับปรุงหรือเสริมสร้�งวัฒนธรรมเดิม
ให้เกิดเป็น “บริบท” และ “กระบวนทัศน์” ที่สอดคล้องกับหลักกติก�ส�กล ห�กกรณีใดขัดกับ
หลักส�กลก็ต้องพย�ย�มยกเลิก แก้ไข หรือห�กกรณีใดที่สอดคล้องกับหลักส�กลอยู่แล้วก็เสริมให้
เข้มแข็งม�กขึ้นจนกระทั่งกล�ยเป็น “บริบท” และ “กระบวนทัศน์” ใหม่ จ�กนั้นจึงนำ�ม�ใช้เป็นฐ�นคิด
ในก�รบัญญัติกฎหม�ยต่อไป
3. สังคมมนุษย์กับการเลือกปฎิบัติ

ได้เคยมีก�รศึกษ�และพบว่� ก�รเลือกปฎิบัติ หรือ อคติ เป็นธรรมช�ติประก�รหนึ่งของมนุษย์
(Human nature) ซึ่งก็มีส�เหตุม�จ�กทั้งจิตใต้สำ�นึกและสภ�พแวดล้อมที่เกิดและเติบโตม� จนกล�ยเป็น
สัญช�ตญ�ณที่ถูกสร้�งขึ้นม�โดยไม่รู้ตัวที่เรียกว่� “อคติโดยนัย” (Implicit bias) ยกตัวอย่�งเช่น ในสังคม
ที่ยิ่งมีคว�มหล�กหล�ยท�งเชื้อช�ติ สีผิว วัฒนธรรม ม�กเท่�ใด ก็มักจะเกิดอคติโดยนัย (Implicit bias)
แฝงตัวอยู่ในสังคมอย่�งไม่รู้ตัวม�กขึ้นเท่�นั้น จนเกิดเป็น “ก�รเลือกปฏิบัติ”(Discrimination) ในรูปแบบ
ของก�รเหยียดสีผิว เหยียดชนช�ติ ที่ปร�กฏให้เห็นในปัจจุบัน และยิ่งห�กก�รเลือกปฏิบัตินี้เกิดขึ้นกับ
บุคคลที่มีอิทธิพลต่อสังคม ก็จะส่งผลกระทบต่�ง ๆ ต�มม� โดยเฉพ�ะโอก�สที่จะขย�ยขอบเขตกว้�งออก
11
ไปถึงเรื่องของชนชั้นท�งสังคม เพศสภ�พ ภูมิศ�สตร์ อ�ยุ และคว�มแตกต่�งอื่น ๆ ไปอีกม�กม�ย
ซึ่งที่เป็นเช่นนั้นก็เนื่องม�จ�กเหตุผล 2 ด้�น คือ

11 Agustín Fuentes, We’re All a Bit Racist Implicit bias makes a just society difficult to achieve [Online], available URL: https://
www.psychologytoday.com/us/blog/busting-myths-about-human-nature/201607/we-re-all-bit-racis (August, 2020).