Page 115 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 3 (กันยายน - ธันวาคม 2563)

114 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน

2.1 การพัฒนาที่ยั่งยืน
ก�รพัฒน�ที่ยั่งยืนเป็นแนวคิดในก�รพัฒน�ประเทศที่มีคว�มสำ�คัญและได้รับก�รกล่�วถึง
อย่�งม�ก นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2515 สืบเนื่องม�จ�กก�รประชุมสุดยอดว่�ด้วยสิ่งแวดล้อมของมนุษย์ ณ กรุงสตอกโฮล์ม
ประเทศสวีเดน (Stockholm Conference) ซึ่งจัดขึ้นโดยองค์ก�รสหประช�ช�ติ เพื่อแก้ไขปัญห�ที่เกิดจ�ก
ก�รใช้ทรัพย�กรอย่�งฟุ่มเฟือยเพื่อก�รพัฒน�ประเทศ โดยส�ระสำ�คัญมุ่งไปที่ก�รเรียกร้องให้ประช�ชนใน
โลกเปลี่ยนแปลงวิถีก�รดำ�เนินชีวิตที่ฟุ่มเฟือยและให้มีก�รพัฒน�โดยไม่ทำ�ล�ยสิ่งแวดล้อม
คณะกรรม�ธิก�รโลกในเรื่องสิ่งแวดล้อมและก�รพัฒน� (World Commission on
Environment and Development : WCED) ให้คว�มหม�ยของก�รพัฒน�ที่ยั่งยืน (Sustainable Development)
ว่�หม�ยถึง ก�รพัฒน�ที่สนองตอบต่อคว�มต้องก�รของคนในรุ่นปัจจุบันโดยไม่ทำ�ให้คนในรุ่นอน�คตต้อง
ประนีประนอมยอมลดทอนคว�มส�ม�รถในก�รที่จะตอบสนองคว�มต้องก�รของตนเอง
ดังนั้น ก�รใช้ทรัพย�กรในก�รพัฒน�ประเทศต�มแนวท�งก�รพัฒน�ที่ยั่งยืนจะต้องสนอง
ตอบคว�มต้องก�รของคนในรุ่นปัจจุบัน (The Present Generation) อีกทั้งยังต้องไม่สร้�งผลกระทบต่อ
คนรุ่นต่อไป (The Future Generation)
ก�รพัฒน�ประเทศที่ยั่งยืนประกอบด้วยแนวคิด 3 มิติ ได้แก่ มิติท�งสังคม (Social)
มิติท�งเศรษฐกิจ (Economic) และมิติท�งสิ่งแวดล้อม (Environment) ซึ่งทั้ง 3 ส่วนนี้ จะต้องมี
คว�มเชื่อมโยงและสัมพันธ์กันอย่�งสมดุล จึงจะเกิดคว�มยั่งยืน (Sustainable) ดังนี้
(1) มิติท�งสังคม หม�ยถึง ก�รพัฒน�คนและสังคมให้เชื่อมโยงกับก�รพัฒน�ท�งด้�นเศรษฐกิจ
ทรัพย�กรธรรมช�ติและสิ่งแวดล้อมได้อย่�งสมดุล

(2) มิติท�งเศรษฐกิจ หม�ยถึง ก�รมีระบบเศรษฐกิจที่มีเสถียรภ�พอย่�งต่อเนื่องในระยะย�ว มีก�ร
ขย�ยตัวท�งเศรษฐกิจอย่�งมีคุณภ�พ มีก�รพัฒน�อย่�งสมดุลและเอื้อประโยชน์ต่อคนส่วนใหญ่
(3) มิติท�งสิ่งแวดล้อม หม�ยถึง ก�รใช้ทรัพย�กรธรรมช�ติและสิ่งแวดล้อมในขอบเขตที่คงไว้ซึ่ง
คว�มหล�กหล�ยท�งชีวภ�พและส�ม�รถพลิกฟื้นให้กลับคืนสู่สภ�พใกล้เคียงกับสภ�พเดิมให้ม�กที่สุด
2.2 กระบวนทัศน์ของรัฐต่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

แนวคิดเรื่อง “ก�รพัฒน�ประเทศที่ยั่งยืน” เกิดขึ้นจ�กคว�มตระหนักถึงผลกระทบท�งลบ
ที่เกิดจ�กก�รพัฒน� โดยเฉพ�ะอย่�งยิ่งผลกระทบจ�กก�รพัฒน�ด้�นเศรษฐกิจเสรีนิยม โดยรัฐบ�ลมีก�ร
จัดทำ�ข้อเสนอแนะต่อก�รดำ�เนินง�นเพื่อก�รพัฒน�ที่ยั่งยืน เช่น ก�รปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ ก�รพัฒน�ที่
บูรณ�ก�รและมีคว�มสมดุลในมิติสังคม สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจ เพื่อนำ�ไปสู่เป้�หม�ยที่เป็นรูปธรรม คือ
ก�รสร้�งคว�มเป็นธรรมระหว่�งคนในสังคม รวมถึงก�รลดคว�มเสี่ยงท�งด้�นสิ่งแวดล้อม และปัญห�
คว�มข�ดแคลนของทรัพย�กร ซึ่งจะมุ่งสู่สังคมที่มีระดับคุณภ�พชีวิตที่สูงและมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อย
ที่สุดไปพร้อมกัน

2.3 แนวนโยบายในด้านการบริหารราชการแผ่นดิน
ก�รบริห�รร�ชก�รแผ่นดิน รัฐบ�ลได้กำ�หนดนโยบ�ยพื้นฐ�นที่จะต้องมีก�รส่งเสริมและ
สนับสนุนให้ประช�ชนมีส่วนร่วมในก�รสงวน บำ�รุงรักษ� และใช้ประโยชน์จ�กทรัพย�กรธรรมช�ติและ
คว�มหล�กหล�ยท�งชีวภ�พอย่�งสมดุล รวมทั้งมีส่วนร่วมในก�รส่งเสริม บำ�รุงรักษ� และคุ้มครองคุณภ�พ
สิ่งแวดล้อมต�มหลักก�รก�รพัฒน�ที่ยั่งยืน ตลอดจนควบคุมและกำ�จัดภ�วะมลพิษที่มีผลต่อสุขภ�พอน�มัย
สวัสดิภ�พและคุณภ�พชีวิตของประช�ชน โดยมุ่งให้ระบบเศรษฐกิจของประเทศเป็นแบบเสรีและมีก�รกำ�กับ
ดูแลให้มีก�รแข่งขันอย่�งเป็นธรรม คุ้มครองผู้บริโภคและป้องกันก�รผูกข�ดตัดตอน ซึ่งห�กพิจ�รณ�แนวนโยบ�ย
ก�รพัฒน�ประเทศที่ผ่�นม�จะเห็นได้ว่� ก�รว�งแนวนโยบ�ยส่วนใหญ่เป็นก�รพัฒน�ด้�นเศรษฐกิจ ด้�นสังคม
และด้�นสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก ส่วนก�รพัฒน�ด้�นอื่น ๆ จะขึ้นกับสภ�พสังคมของช่วงเวล�นั้น ๆ