Page 91 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม 2563)
P. 91
90 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน
7
ส�ารวจสิ่งที่มีอยู่แล้ว – ผลในทางปฏิบัติของตราสารระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง
กับประเด็นสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม
7.1 ตราสารหลักด้านสิทธิมนุษยชนกับข้อบทที่เกี่ยวกับการคุ้มครองสิ่งแวดล้อม
อนุสัญญำหลักด้ำนสิทธิมนุษยชนส่วนใหญ่ได้รับกำรร่ำงและรับรองก่อนที่ประเด็นกำร
คุ้มครองสิ่งแวดล้อมจะกลำยเป็นประเด็นส�ำคัญระหว่ำงประเทศ ผลที่เกิดขึ้น คือ ในตรำสำรระหว่ำง
ประเทศด้ำนสิทธิมนุษยชนเหล่ำนี้มีกำรกล่ำวถึงประเด็นสิ่งแวดล้อมน้อยมำก แม้กระทั่งสิทธิในกำร
ด�ำรงชีวิตและสิทธิด้ำนสุขภำพก็เพิ่งถูกรวมหรือถูกตีควำมให้มีควำมเชื่อมโยงกับประเด็นด้ำน
สิทธิมนุษยชนเมื่อไม่นำนมำนี้เท่ำนั้น ทั้งนี้ โดยมีตรำสำรด้ำนสิทธิมนุษยชนที่อำจตีควำมว่ำมีควำมเชื่อมโยง
กับกำรคุ้มครองด้ำนสิ่งแวดล้อม ดังต่อไปนี้
(1) ในภำพกว้ำง ปฏิญญำสำกลว่ำด้วยสิทธิมนุษยชน (UDHR) ที่ได้รับกำรประกำศรับรองโดย
สมัชชำสหประชำชำติในปี พ.ศ. 2491 ได้ก�ำหนดให้มีสิทธิในกำรด�ำรงชีวิต เสรีภำพ และควำมปลอดภัยของ
บุคคลตำมข้อ 3 และสิทธิด้ำนสุขภำพตำมข้อ 25
(2) กติกำระหว่ำงประเทศว่ำด้วยสิทธิทำงเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (ICESCR) ข้อ 7 (b)
ได้รับรองสิทธิในกำรมีสภำพกำรท�ำงำนที่ดีและปลอดภัย และข้อ 10 สิทธิที่เด็กและเยำวชน
ทุกคนจะต้องปลอดจำกกำรท�ำงำนที่เป็นอันตรำยต่อสุขภำพ ข้อ 12 ที่ก�ำหนดให้รัฐภำคีด�ำเนินกำรเพื่อ
“ปรับปรุงในทุกด้ำนที่เกี่ยวกับอนำมัยสิ่งแวดล้อมและสุขอนำมัย”
(3) อนุสัญญำว่ำด้วยสิทธิเด็ก (CRC) ได้มีกำรกล่ำวถึงประเด็นกำรคุ้มครองสิ่งแวดล้อมที่
เกี่ยวกับสิทธิของเด็กในส่วนที่เกี่ยวกับสุขภำพ โดยในข้อ 24 ได้ก�ำหนดให้รัฐภำคีมีมำตรกำรที่เหมำะสม
ในกำรต่อสู้กับโรคและภำวะทุพโภชนำกำร โดยกำรจัดหำอำหำรที่มีคุณค่ำทำงโภชนำกำรและน�้ำดื่ม
สะอำดให้เพียงพอส�ำหรับเด็ก และมีกำรด�ำเนินกำรที่แสดงถึงกำรค�ำนึงถึงอันตรำยและควำมเสี่ยงต่อ
มลภำวะทำงด้ำนสิ่งแวดล้อม
7.2 ตราสารระหว่างประเทศด้านสิ่งแวดล้อมที่มีบทบัญญัติเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนด้าน
สิ่งแวดล้อม
กฎหมำยสิ่งแวดล้อมระหว่ำงประเทศได้รับกำรจัดท�ำขึ้นโดยมีจุดมุ่งหมำยเพื่อกำรคุ้มครอง
สิ่งแวดล้อมเป็นหลัก โดยกำรก�ำหนดภำระผูกพันที่บังคับให้รัฐบำล หน่วยงำน และบุคคล ต้องปฏิบัติตำม
โดยกำรก�ำหนดมำตรฐำนทำงด้ำนพฤติกรรมของมนุษย์และองค์กรที่เกี่ยวข้อง บนข้อสมมติฐำนว่ำ
หลำยปัจจัย เช่น มลพิษทำงอำกำศและทำงน�้ำ กำรสูญพันธุ์ของบำงสำยพันธุ์ทั้งพืชและสัตว์ ส่งผลกระทบ
ด้ำนลบต่อทั้งด้ำนสังคมและสุขภำพ รวมทั้งส่งผลต่อกำรขำดของวงจรห่วงโซ่อำหำร ท�ำให้เกิดกำร
จัดท�ำกฎหมำยเฉพำะในด้ำนนี้ขึ้นมำในชุมชนระหว่ำงประเทศ ขณะเดียวกัน ประเด็นควำมห่วงใย
ต่อสุขภำพเป็นเหตุผลหนึ่งที่ส�ำคัญของกำรจัดท�ำข้อตกลงระหว่ำงประเทศในด้ำนสิ่งแวดล้อมด้วย
หรืออีกด้ำนหนึ่ง เหตุผลด้ำนสุขภำพถือเป็นอีกหนึ่งจุดมุ่งหมำยหลักในกำรคุ้มครองสิ่งแวดล้อม
ดังค�ำจ�ำกัดควำมโดยมำตรฐำนของค�ำว่ำ “มลพิษ” พบได้ในบทบัญญัติทำงกฎหมำยระหว่ำงประเทศ
