Page 95 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม 2563)
P. 95
94 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน
มีบทบัญญัติที่รับรองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม จึงได้มีกำรตีควำมให้สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดีเป็น
ส่วนหนึ่งของสิทธิในกำรด�ำรงชีวิต (right to life) และสิทธิในกำรมีมำตรฐำนในกำรด�ำรงชีวิตที่ดีเพียงพอ
ทำงด้ำนสุขภำพและควำมเป็นอยู่ (right to a standard of living adequate for health and
well-being) ในท�ำนองเดียวกัน จึงท�ำให้เกิดกำรตีควำมว่ำสิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดีได้รับกำรคุ้มครองโดย
ธรรมชำติตำมสิทธิในกำรด�ำรงชีวิตที่ได้รับกำรคุ้มครองตำมกติกำระหว่ำงประเทศว่ำด้วยสิทธิพลเมือง
และสิทธิทำงกำรเมือง (ICCPR) ด้วย
อย่ำงไรก็ตำม ยังจ�ำเป็นต้องมีกำรตรวจสอบว่ำสิทธิมนุษยชนซึ่งเป็นที่ยอมรับในระดับนำนำชำติดีแล้ว
เช่น สิทธิในกำรด�ำรงชีวิต มีควำมชัดเจนแค่ไหนเมื่อจะต้องถูกตีควำมให้ครอบคลุมถึงสิทธิในกำรมี
สิ่งแวดล้อมที่ดีและสะอำด ทั้งนี้ คณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชำชำติ (United Nations
Human Rights Committee – UNHRC) ได้เคยมีควำมเห็นว่ำ สิทธิในกำรมีชีวิตถือเป็นพันธกรณีเชิงบวก
ของรัฐที่จะจัดให้มีน�้ำดื่มที่ปลอดภัยและสิ่งแวดล้อมที่ปรำศจำกมลภำวะ ดังนั้น จึงอำจสำมำรถสรุปได้ว่ำ
สิทธิมนุษยชนยุคที่ 1 สำมำรถน�ำมำปรับใช้เพื่อกำรตีควำมที่ครอบคลุมถึงสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับ
สิ่งแวดล้อมได้โดยนัย
8
การแทรกแซงทางกฎหมาย
(Legal intervention)
เนื่องจำกกำรยังคงไม่มีกำรคุ้มครองสิทธิที่เกี่ยวกับด้ำนสิ่งแวดล้อมในปฏิญญำสำกลว่ำด้วย
สิทธิมนุษยชน (UDHR) ท�ำให้ประเด็นด้ำนสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นได้รับกำรคุ้มครองโดยกำรอ้ำงสิทธิที่มีอยู่ก่อนหรือ
ที่ได้รับกำรก�ำหนดอยู่ก่อนแล้ว เช่น สิทธิในกำรด�ำรงชีวิต สิทธิในกำรมีมำตรฐำนในกำรด�ำรงชีวิตที่ดี
เพียงพอทำงด้ำนสุขภำพและควำมเป็นอยู่
อย่ำงไรก็ตำม กำรคุ้มครองสิทธิด้ำนสิ่งแวดล้อมได้ถูกน�ำมำใช้แล้วอย่ำงชัดเจนโดยกลไกด้ำน
สิทธิมนุษยชนในระดับภูมิภำค โดยเฉพำะอย่ำงยิ่ง ศำลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรป ได้มีกำรก�ำหนด
หลักกำรว่ำประเด็นด้ำนสิ่งแวดล้อมท�ำให้เกิดกำรละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่ำงน้อยใน 4 ด้ำน โดยอ้ำงอิงจำก
ประเภทของสิทธิมนุษยชนที่ได้รับกำรรับรองอยู่ก่อนแล้ว ประกอบด้วย
(1) สิทธิในกำรมีชีวิต
(2) สิทธิในกำรเคำรพต่อควำมเป็นอยู่ส่วนตัวและชีวิตครอบครัว
(3) สิทธิในกำรครอบครองทรัพย์สินโดยสันติ และ
(4) สิทธิในกำรได้รับข้อมูลที่เกี่ยวกับควำมเสี่ยงต่อสุขภำพและควำมปลอดภัย
อย่ำงไรก็ตำม นับตั้งแต่กำรประกำศปฏิญญำสตอกโฮล์มฯ เมื่อปี พ.ศ. 2515 และตำมมำด้วยพัฒนำกำร
ที่เกิดขึ้นของกำรแทรกแซงทำงกฎหมำยของศำลในระดับชำติและในระดับภูมิภำคในประเทศ/ภูมิภำค
ต่ำง ๆ ทั่วโลก จึงมีแนวโน้มที่ศำลจะยกให้สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดีขึ้นเป็นประเภทหนึ่งของสิทธิมนุษยชน
โดยกำรรับรองให้สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดีถือเป็นหนึ่งในสิทธิขั้นพื้นฐำน โดยพบว่ำ มีพัฒนำกำรที่
เกิดขึ้นแล้วในหลำยประเทศที่น่ำสนใจ ตัวอย่ำงเช่น ในอินเดียได้มีกำรตีควำมที่เป็นกำรรับรองให้สิทธิใน
