Page 56 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม 2563)
P. 56
ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม – สิงหาคม 2563) 55
โอกำสให้มีกำรตรวจสอบภำยนอก กำรให้เหตุผลของศำลต้องให้เหตุผลอย่ำงมีควำมเป็นภำวะวิสัยที่
สำมำรถตรวจสอบได้
เรื่องสุดท้ำยที่จะกล่ำวถึงคือ เรื่อง “ชั้นของศาล” กำรตรวจสอบควำมจริงชั้นพิจำรณำพิพำกษำ
กำรพิจำรณำคดีที่มีประสิทธิภำพจะมีผลท�ำให้สถิติกำรยกฟ้องคดีต�่ำ
ในกำรพิจำรณำพิพำกษำคดีนั้นภำรกิจและบทบำทของศำลชั้นต้นและศำลสูง กล่ำวคือ ศำลชั้นต้น
เป็น “ศำลพิจำรณำ” (Trial Court) จึงต้องมีกำรฟังพยำน มีกำรสืบพยำน แต่ส�ำหรับในประเทศไทย
กฎหมำยยังบัญญัติให้ศำลพิจำรณำคือ ศำลชั้นต้น ศำลอุทธรณ์ และศำลฎีกำ กำรที่ศำลอุทธรณ์และ
ศำลฎีกำอ่ำนส�ำนวนแล้วพิพำกษำในข้อเท็จจริงจึงไม่ถูกต้องในระบบ Civil Law “ศำลพิจำรณำ”
(Trial Court) มักมี 2 ชั้น คือ ศำลชั้นต้นและศำลอุทธรณ์ 22
ศำลยิ่งมีองค์คณะมำก ข้อเท็จจริงย่อมยุติ ศำลสูงสุดจึงต้องท�ำหน้ำที่เป็น “ศำลทบทวน”
(Review Court) เท่ำนั้น
นโยบำยในกำรอุทธรณ์ฎีกำ ท�ำเพื่อเป็นกำรเพิ่มหลักประกันของค�ำพิพำกษำ ศำลฎีกำต้องท�ำ
หน้ำที่เป็น “ศำลทบทวน” (Review Court) กำรฎีกำเป็นข้อเรียกร้องบรรทัดฐำนของกฎหมำย 23
ในชั้นนี้ค�ำพิพำกษำจึงเป็นผลของกำรตรวจสอบควำมจริงแท้ว่ำบุคคลนั้นผิดหรือบริสุทธิ์อีกครั้งหนึ่ง
ซึ่งในศำสตร์ว่ำด้วยมำตรกำรบังคับในทำงอำญำ ค�ำพิพำกษำจะมีผลสัมพันธ์ใน 3 มิติ ได้แก่
อดีต ปัจจุบัน และอนำคต กล่ำวคือ ผู้พิพำกษำคดีจะต้องเข้ำถึงข้อมูลต่ำง ๆ และเข้ำใจในข้อเท็จจริง
แห่งคดีดังต่อไปนี้
1) ประวัติบุคคลที่ผ่ำนมำตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน
2) ข้อเท็จจริงพฤติกรรมกำรกระท�ำควำมผิดของบุคคลนั้น และ
3) พิจำรณำถึงอนำคตของคน ๆ นั้น หลังจำกผ่ำนพ้นกำรบังคับใช้มำตรกำรบังคับทำงอำญำที่
พิพำกษำไปแล้วว่ำเขำมีควำมสำมำรถในกำรด�ำรงชีวิตในอนำคตโดยปรำศจำกกำรกระท�ำควำมผิดและ
มีควำมรับผิดชอบต่อสังคมระดับใด อย่ำงไร 24
ในทำงวิชำกำร “ค�ำพิพำกษำของศำล” จึงเป็นหัวใจส�ำคัญและที่แสดงผลต่อควำมรับผิดชอบ
ในกำรรักษำควำมสงบเรียบร้อยของสังคม ปกป้องคุ้มครองสังคม และมีผลต่อกำรแก้ไขพัฒนำ
ผู้กระท�ำผิดด้วย ควำมเป็นภำวะวิสัย กำรอธิบำยได้ด้วยเหตุผลในเนื้อหำของค�ำพิพำกษำจึงเป็นหัวใจ
ของคุณภำพของค�ำพิพำกษำและเป็นคุณค่ำที่สะท้อนถึงควำมยุติธรรมตำมหลักนิติธรรมอย่ำงแท้จริง
ยังให้เกิดศักยภำพในกำรคุ้มครองสังคม และรักษำควำมสงบเรียบร้อยของสังคมอย่ำงยั่งยืนแท้จริง
อันเป็นกำรสร้ำงให้สังคมสมดุล 25
22 จำก กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (น. 610), โดย คณิต ณ นคร, 2561, กรุงเทพฯ : วิญญูชน, พิมพ์ครั้งที่ 9.
23 แหล่งเดิม.
24 จำก มาตรการบังคับทางอาญา. เล่มเดิม.
25 จำก กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา. หน้ำเดิม.
