Page 57 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม 2563)
P. 57
56 วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน
กำรตรวจสอบค้นหำควำมจริงในกระบวนกำรยุติธรรมทำงอำญำ ไม่ว่ำในชั้นเจ้ำพนักงำนหรือ
ในชั้นพิจำรณำพิพำกษำ จึงเป็นกำรใช้อ�ำนำจตุลำกำรในกำรหำควำมจริงเพื่อทรำบถึงควำมบริสุทธิ์
หรือควำมผิดของผู้ต้องหำหรือจ�ำเลย ควำมส�ำคัญจึงอยู่ที่บุคลำกรในกระบวนกำรยุติธรรมทำงอำญำที่
ต้องร่วมมือกันด�ำเนินกำรให้บรรลุภำรกิจของกระบวนกำรยุติธรรมทำงอำญำและใช้อ�ำนำจรัฐดังกล่ำวนี้
ด้วยควำมบริสุทธิ์สะอำด ปรำศจำกอคติและกำรทุจริต นอกจำกนั้น ยังต้องให้ควำมส�ำคัญกับระบบ
ของกระบวนกำร มำตรกำรและกลไกต่ำง ๆ ที่กฎหมำยให้อ�ำนำจไว้ โดยใช้อย่ำงเต็มศักยภำพอย่ำงมี
ควำมเหมำะสม เพื่อตรวจสอบค้นหำควำมจริง คัดกรองคดี ตัดคดี หรือผันคดีออกจำกระบบในกรณีที่
26
ไม่มีควำมจ�ำเป็นต้องน�ำเข้ำสู่ขั้นตอนของกำรพิจำรณำพิพำกษำ
กฎหมำยวิธีพิจำรณำควำมอำญำของประเทศไทยนับว่ำทันสมัยไม่ด้อยกว่ำประเทศอื่นใดเลย
แต่ในทำงปฏิบัติยังใช้มำตรกำรและกลไกต่ำง ๆ ได้ไม่เต็มที่ เช่น ในเรื่องของวิธีกำรเพื่อควำมปลอดภัย
กำรไต่สวนมูลฟ้องคดีที่พนักงำนอัยกำรเป็นโจทก์ เป็นต้น
5
บทสรุปและข้อเสนอแนะ
ตำมกฎหมำยวิธีพิจำรณำควำมอำญำของประเทศไทยมีควำมทันสมัยในกำรคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชนในเรื่องของพยำนหลักฐำนไม่ด้อยไปกว่ำประเทศในทำงยุโรปที่ใช้ระบบประมวลกฎหมำย
แบบเดียวกันกับประเทศไทย กล่ำวคือ กำรก�ำหนดว่ำพยำนหลักฐำนทุกชนิดในคดีอำญำรับฟังได้
เว้นแต่จะได้มำโดยมิชอบ ตำมมำตรำ 226 และมีระบบและกลไกในกำรตรวจสอบและกำรพิจำรณำเพื่อน�ำ
ไปสู่กำรชั่งน�้ำหนักพยำนหลักฐำนของศำล
ข้อค้นพบจำกกำรศึกษำเกี่ยวกับพยำนหลักฐำนและกระบวนกำรพิจำรณำพยำนหลักฐำนใน
ประมวลกฎหมำยวิธีพิจำรณำควำมอำญำที่มีผลกระทบต่อสิทธิมนุษยชน คือ
1. ระบบกำรด�ำเนินกระบวนพิจำรณำในชั้นสอบสวนมีควำมบกพร่อง อ�ำนำจสอบสวน
ฟ้องร้องไม่ได้เป็นอ�ำนำจเดียวกัน ตำมรูปแบบและแนวปฏิบัติมำตรฐำนของ “ระบบกล่ำวหำ”
2. กลไกที่ต้องปรับปรุงแก้ไข ได้แก่ กำรแจ้งข้อหำและปรับบทควำมผิด กำรเอำตัวบุคคลไว้
ในอ�ำนำจรัฐ พนักงำนสอบสวนผู้รับผิดชอบส�ำนวน กำรจัดให้มีข้อเท็จจริงของบุคคลในส�ำนวน
กำรสอบสวน กำรตรวจสอบถ่วงดุลกำรใช้มำตรกำรพิเศษโดยกำรให้พนักงำนอัยกำรเข้ำมำพิจำรณำก่อน
เสนอศำลอนุมัติหมำยอำญำหรือมำตรกำรพิเศษต่ำง ๆ ในค�ำฟ้องต้องแนบส�ำนวนกำรสอบสวนพร้อม
ค�ำฟ้อง
26 จำก มาตรการบังคับทางอาญา. เล่มเดิม.
