Page 128 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการศึกษาเพื่อเตรียมการจัดให้มีสถาบันพัฒนาระบบและองค์ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนภายใต้การกำกับดูแลของ กสม.

111

สถาบันใหม” และหากจัดตั้งสถาบันหรือหนวยงานภายในดวยการจัดระเบียบองคกรใหม กสม. ก็จะไดผลลัพธ
ในเชิงรูปแบบของสถาบันตามที่ตองการ แตผลลัพธเชิงคุณภาพจะยังไมบรรลุผล เพราะอาจจะตองใชเวลาใน

การเพิ่มทักษะดานการวิจัยใหแกบุคลากร
ตัวแทนสถาบันพระปกเกลาอีกทานหนึ่ง ไดกลาวเสริมประเด็นวา ในสภาพความเปนจริง สถาบัน
พระปกเกลาก็ประสบปญหาเชนกัน และ “...เปนสิ่งที่เราตองยอมรับ...” สําหรับสถาบันพระปกเกลา สิ่งที่
สามารถกระทําไดในการแกไขขอจํากัดดังกลาวก็คือ สงเสริมใหบุคลากรทําวิจัยดวยตนเอง และใหอยูภายใต

กรอบของสถาบันพระปกเกลาเปนหลัก เพื่อลดปญหาที่เกิดขึ้นจากการจัดซื้อจัดจาง ผลสะเทือนที่ตามมาคือ
ทําใหสถาบัน ฯ มีจํานวนงานวิจัยที่เพิ่มขึ้น แตก็ตองกลาวอยางตรงไปตรงมาวา สถาบัน ฯ และนักวิจัยของ
สถาบัน ฯ ยังตองพึ่งพอระบบจัดซื้อจัดจางอยูบางแตไมใชองคประกอบหลักของการดําเนินการวิจัย อาทิ การ
เขาถึงขอมูล และการทําวิจัยภาคสนาม เปนตน จากที่กลาวมาขางตน การดําเนินการวิจัยดวยตนเองนั้น “...จะ

เปนเกราะที่คุมครองตัวเองอยูแลว...และองคกรจะใหความสําคัญกับเราในลักษณะที่ไมสามารถขาดเราได...”
สําหรับประเด็นการจัดตั้งสถาบันใหมในลักษะของโครงการชั่วคราวที่มีลักษะทดลองนั้น อยากให
กสม. พิจารณาในมุมมองระยะยาว หรือในมุมมองที่กวางขวางขึ้น มิใชพิจารณาแตในกรอบความตองการ
เพราะ กสม. มีสถานะเปน “ศูนยรวมภารกิจดานสิทธิมนุษยชนของประเทศ” ดวย ดังนั้น จึงอยากให กสม. ให

ความสําคัญหรือเพิ่มประเด็นเชิงนโยบายดานสิทธิมนุษยชนระหวางประเทศ (International Human Rights)
และเชื่อมโยงการทํางานกับภาคีเครือขายดานสิทธิมนุษยชนของประเทศอื่นๆ
ในดานความตองการความอิสระในการทํางานขององคกรในรูปแบบเดียวกับสถาบันวิจัยเพื่อการ

พัฒนาประเทศไทย (Thailand Development Research Institute :TDRI) นั้น ในบางกรณี ตนก็อยากให
สถาบันพระปกเกลาเปนองคกรในระบบขาราชการ เพราะ “...เหนื่อยกับการหาเงิน...” ดังนั้น “ถาอยากได
ความอิสระ...ตองหาเงินเอง แตถาไมอยากหาเงินเอง...ก็ตองอยูภายใตการกํากับของ กสม.”
ทั้งนี้ ภายหลังจากการประชุมกลุมยอย ตัวแทนจากสํานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ไดแสดงความ
คิดเห็นเปนลายลักษณอักษรตอการจัดตั้งสถาบันใหม ซึ่งผูวิจัยเห็นวา เปนความคิดเห็นที่มีประโยชนตอ

การศึกษานี้ จึงไดรวบรวมความคิดเห็นของตัวแทนทานนี้ไวในรายงานฉบับนี้ดวย โดยมีความเห็นดังนี้ วิธีการ
จัดตั้งสถาบันใหมที่เปนไปไดงายที่สุดและรวดเร็วที่สุดคือ การจัดตั้งเปนหนวยงานภายในของ กสม. โดยการ
แกไขประกาศ เรื่อง แบงสวนหนวยงานของ กสม. (เปรียบเทียบกับสํานักงาน ปปช.) ซึ่งไมกับขัดหลักการตาม

พรบ. ประกอบรัฐธรรมนูญวาดวยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ พ.ศ. 2560 เนื่องจากมาตรา 48 (3)
กําหนดวา “ใหสํานักงานมีหนาที่และอํานาจหนาที่ศึกษา รวบรวม วิเคราะหขอมูล และสนับสนุนใหมีการวิจัย
11
เกี่ยวกับงานของคณะกรรมการ...” 10 อยาไรก็ตาม หากเห็นวาการจัดตั้งในลักษณะนี้ยังไมตอบโจทยกับ
วัตถุประสงคและภารกิจงานที่ตองการ ก็อาจขยับขยายในรูปแบบอื่นไดโดยตองมีเหตุผลความจําเปนจากงาน

ศึกษาและวิจัยเพื่อสนับสนุนและรองรับการจัดตั้งสถาบันใหมนี้ตอไป
ทั้งนี้ หากมีการจัดตั้งเปนหนวยงานหรือสถาบันที่แยกตัวออกจาก กสม. และมีฐานะเปน “นิติบุคคล”
ที่อยูภายใตการกํากับดูแลของ กสม. ที่มีทั้งงบประมาณ บุคลากร และมีรายไดเปนของตนเอง ในกรณีนี้อาจ
ตองพิจารณาจากอํานาจหนาที่ของ กสม. ตาม พรป. วาดวยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติวามีอํานาจ

หนาที่ในการจัดตั้งหนวยงานในลักษณะนี้ไดหรือไม ซึ่งในเบื้องตน เห็นวา กสม. ไมมีอํานาจในการจัดตั้งสถาบัน
ใหมในลักษณะดังกลาว แตหากจะจัดตั้งองคกรใหมในลักษณะเชนนี้ จะตองไปแกไขกฎหมายระดับ
พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ เพื่อให กสม. มีอํานาจในการจัดตั้งหนวยงานขึ้นมา หรืออาจตราเปน

พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญวาดวยสํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ พ.ศ. 2560, น. 17,
11
http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/A/123/1.PDF