Page 92 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

3. รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรมีการประเมินปัญหาสุขภาพหรือความพร้อมของสภาพร่างกายและ
ภาวะจิตใจของผู้เข้ารับการฝึกฝนหลักสูตรต่าง ๆ เช่น ทหารเกณฑ์ และนักเรียนหลักสูตรพิเศษด้านยุทธวิธีอย่างสมำ่าเสมอ

เพื่อป้องกันการเกิดเหตุการณ์ที่อาจเป็นอันตรายต่อชีวิตและร่างกายของผู้เข้ารับการฝึก

4. รัฐบาลต้องเร่งรัดให้คณะกรรมการจัดการเรื่องราวร้องทุกข์กรณีถูกกระทำาทรมานและถูกบังคับให้หาย
สาบสูญดำาเนินการเกี่ยวกับเรื่องราวร้องทุกข์ที่ยังอยู่ในระหว่างการค้นหาข้อมูลและสืบสวนโดยพลันกรณีมีรายงานหรือ
มีการร้องเรียนว่ามีการกระทำาทรมานหรือบังคับให้บุคคลสูญหาย รวมทั้งให้การเยียวยาแก่ผู้เสียหายและครอบครัว
รวมถึงประกันว่าจะไม่มีการกระทำาซำ้าอีกตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมการประจำากติกา ICCPR และอนุสัญญา CAT

ให้เป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพ

3.3 สถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้

เหตุการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้เกิดขึ้นต่อเนื่องนับตั้งแต่ปี 2547 เป็นต้นมา เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น
ส่งผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน รัฐบาลได้พยายามแก้ไขปัญหาและคุ้มครองความปลอดภัยในชีวิต
และทรัพย์สินของประชาชนโดยประกาศใช้กฎหมายพิเศษด้านความมั่นคง 3 ฉบับ ได้แก่ พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก
พระพุทธศักราช 2457 พระราชกำาหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 และพระราชบัญญัติ

การรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. 2551 อย่างไรก็ดี การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายดังกล่าว
บางกรณีได้ส่งผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชน เช่น การปฏิบัติของเจ้าหน้าที่ต่อผู้ต้องสงสัยว่ามีส่วนเกี่ยวข้อง
กับเหตุการณ์ความไม่สงบ เป็นต้น

ตามกติกา ICCPR รัฐมีหน้าที่คุ้มครองสิทธิในชีวิตของบุคคลและประกันว่าบุคคลจะไม่ถูกทรมานหรือได้รับการ
ปฏิบัติที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือลดทอนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ดังปรากฏในข้อ 6 และข้อ 7 ของกติกาฯ บุคคลที่

ถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพซึ่งได้รับการรับรองไว้ตามกติกานี้จะได้รับการเยียวยาที่เหมาะสม นอกจากนี้ อนุสัญญา CAT
ยังได้กำาหนดให้รัฐภาคีอนุสัญญาฯ ต้องป้องกันการกระทำาทรมานของเจ้าหน้าที่รัฐต่อบุคคลที่อยู่ในการควบคุมของรัฐ
หากเกิดกรณีดังกล่าวรัฐต้องดำาเนินการสอบสวนโดยเร็วและด้วยความเป็นกลางเพื่อนำาตัวผู้กระทำาผิดมาลงโทษ
สิทธิตามกติกาและอนุสัญญาข้างต้นได้รับการรับรองและคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560

โดยมาตรา 25 รับรองว่าบุคคลซึ่งได้รับความเสียหายจากการถูกละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพหรือจากการกระทำาผิดอาญา
ย่อมมีสิทธิได้รับการเยียวยาหรือช่วยเหลือจากรัฐ และมาตรา 28 รับรองสิทธิและเสรีภาพในชีวิตและร่างกาย การทรมาน
ทารุณกรรม หรือการลงโทษด้วยวิธีการโหดร้ายหรือไร้มนุษยธรรมจะกระทำามิได้

คณะกรรมการประจำากติกา ICCPR และอนุสัญญา CAT ได้มีข้อสังเกตและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับสถานการณ์
ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยคณะกรรมการประจำากติกา ICCPR ได้มีข้อเสนอแนะต่อประเทศไทย เมื่อเดือน

เมษายน 2560 ว่า รัฐภาคีควรสืบสวนกรณีมีรายงานหรือมีการร้องเรียนว่ามีการกระทำาทรมานโดยเร็วและ
เป็นกลางให้การเยียวยาแก่ผู้เสียหายและประกันว่าจะไม่เกิดการกระทำารุนแรงซำ้าอีก และควรแก้ไขพระราชบัญญัติ
กฎอัยการศึก พระพุทธศักราช 2457 พระราชกำาหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 ให้สอดคล้องกับ
กติกาฯ เพื่อนำาไปสู่การยกเลิกกฎหมายดังกล่าวในจังหวัดชายแดนภาคใต้ และในส่วนของคณะกรรมการประจำาอนุสัญญา

CAT ได้มีข้อเสนอแนะต่อการปฏิบัติตามอนุสัญญาฯ ของประเทศไทยเมื่อเดือนมิถุนายน 2557 ว่า รัฐภาคีควรกำาหนด
เรื่องการห้ามทรมานไว้ในกฎหมาย รวมทั้งกำาหนดว่าไม่มีพฤติการณ์พิเศษ ภาวะสงคราม หรือสภาวะฉุกเฉินสาธารณะ
ใดที่สามารถยกขึ้นเป็นข้ออ้างสำาหรับการทรมานได้ ควรมีการประเมินความจำาเป็นในการใช้กฎหมายความมั่นคงในพื้นที่
จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งควรใช้อย่างจำากัดและเฉพาะในสถานการณ์ที่มีความจำาเป็นอย่างยิ่งยวดเท่านั้น

90 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand