Page 86 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

(กคพ.) เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการในการร้องขอและเสนอให้ กคพ. มีมติให้คดีความผิดทางอาญาใดเป็นคดีพิเศษ
112
พ.ศ. 2561 แล้ว
ในปี 2563 กสม. ได้ดำาเนินการตรวจสอบและออกรายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน

กรณีการบังคับบุคคลให้สูญหายกรณีของนายสุรชัย แซ่ด่าน ซึ่งหายตัวไปจากบ้านพักขณะลี้ภัยอยู่ในสาธารณรัฐ
ประชาธิปไตยประชาชนลาวตั้งแต่วันที่ 13 ธันวาคม 2561 และการหายตัวไปโดยไม่ทราบชะตากรรมของนายสยาม
ธีรวุฒิ ซึ่งมีรายงานว่าถูกจับกุมที่สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนามและถูกส่งตัวกลับมาประเทศไทยเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม
2562 โดยผลการพิจารณาไม่ปรากฏหลักฐานว่าหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องได้กระทำาหรือละเลยการกระทำาอันเป็นการ

ละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อผู้สูญหาย แต่หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องไม่อาจละเลยต่อหน้าที่ที่จะต้องดำาเนินการสืบสวน
สอบสวนเพื่อระบุตัวผู้กระทำาความผิด และทำาให้เกิดความกระจ่างชัดต่อชะตากรรมของผู้สูญหาย ซึ่งเป็นการประกันสิทธิ
ในการรู้ความจริงของญาติ/ครอบครัวของผู้สูญหาย กสม. จึงได้มีข้อเสนอแนะไปยังคณะกรรมการจัดการเรื่องราว
ร้องทุกข์กรณีถูกกระทำาทรมานและบังคับให้หายสาบสูญในการแสวงหาข้อเท็จจริงอย่างรอบด้าน และตรวจสอบ

ข้อเท็จจริงอย่างละเอียดถี่ถ้วน ตลอดจนให้ความช่วยเหลือเยียวยาเบื้องต้นแก่ภรรยาและมารดาของผู้สูญหาย เพื่อเป็น
การประกันสิทธิของประชาชนให้ได้รับการคุ้มครองตามอนุสัญญา CPED 113 ซึ่งกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพในฐานะ
ฝ่ายเลขานุการของคณะกรรมการฯ ได้แจ้งกลับมายัง กสม. ว่า เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2563 ได้ประสานกับสำานักงาน
ตำารวจแห่งชาติเพื่อประสานทางคดีไปยังตำารวจสากล พร้อมทั้งแจ้งผลการดำาเนินงานทั้งหมดให้ผู้เสียหายทราบแล้ว 114

3.2.4 นักปกป้องสิทธิมนุษยชน

เมื่อปี 2541 สมัชชาสหประชาชาติได้รับรองปฏิญญาว่าด้วยสิทธิและความรับผิดชอบของปัจเจกบุคคล
หรือกลุ่มบุคคล และองค์กรของสังคมในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐานซึ่งเป็นที่ยอมรับ
อย่างสากล (Declaration on the Right and Responsibility of Individuals, Groups and Organs of Society
to Promote and Protect Universally Recognized Human Rights and Fundamental Freedoms) หรือ

“ปฏิญญาว่าด้วยนักปกป้องสิทธิมนุษยชน” มีสาระสำาคัญ คือ การรับรองสิทธิของบุคคลทุกคนที่จะส่งเสริมและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชน ทั้งโดยส่วนตัวและโดยร่วมกับบุคคลอื่น ในการดำาเนินการเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว บุคคลมีสิทธิ
ที่จะแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสาร แสดงความคิดเห็น และเข้าถึงการมีส่วนร่วมในการบริหารกิจการสาธารณะ
รวมถึงการเสนอปัญหาการดำาเนินงานของรัฐที่เป็นอุปสรรคหรือมีผลกระทบต่อสิทธิมนุษยชน และแนวทางปรับปรุง

การทำางานของหน่วยงานของรัฐเพื่อขจัดปัจจัยที่เป็นอุปสรรคดังกล่าว ทั้งนี้ การดำาเนินการต่าง ๆ จะต้องเป็นไป
อย่างสันติ และรัฐมีหน้าที่ในการประกันสิทธิมนุษยชนของทุกคน รวมทั้งคุ้มครองบุคคลจากความรุนแรง
115
การถูกข่มขู่คุกคาม คำาว่านักปกป้องสิทธิมนุษยชนจึงเป็นคำาจำากัดความที่ใช้กันในวงกว้างเพื่ออธิบายถึงการกระทำา

112
ข้อ 8 กำาหนดให้หน่วยงานอาจเสนอเรื่องเกี่ยวกับคดีความผิดทางอาญาที่เห็นสมควรเสนอ กคพ. มีมติให้เป็นคดีพิเศษ
ตามมาตรา 21 วรรคหนึ่ง (2) ต่ออธิบดี โดยไม่มีผู้ร้องขอก็ได้
113
จาก รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน ที่ 107-108/2563 ลงวันที่ 1 เมษายน 2563,
โดย คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.
114
จาก หนังสือกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ ด่วนที่สุด ที่ นร 0505/30379 ลงวันที่ 30 กันยายน 2563.
115
From Declaration on Human Rights Defenders, by United Nations Human Rights Office of the High
Commissioner. Retrieved, December 27, 2018, Retrieved from https://www.ohchr.org/en/issues/srhrdefenders/
pages/declaration.aspx

84 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand