Page 236 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

ตามยุทธศาสตร์การจัดการปัญหาสถานะและสิทธิของบุคคลรวมถึงบุตร สามารถแจ้งการย้ายที่อยู่ได้ตามกฎหมาย
ว่าด้วยการทะเบียนราษฎร โดยถือว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงหรือย้ายภูมิลำาเนาเขตควบคุมคนต่างด้าว และกำาหนดให้ไป

รายงานตัวต่อนายอำาเภอ ณ ท้องที่ที่ย้ายไปอยู่ใหม่ภายใน 7 วัน ทั้งนี้ เพื่อให้สามารถใช้สิทธิในการก่อตั้งและอยู่อาศัย
ร่วมกับครอบครัว เลี้ยงดูบุตรและบิดามารดาเพื่อให้เป็นไปตามหลักสิทธิมนุษยชน

นอกจากนี้ ยังมีการดำาเนินการเพื่อแก้ไขปัญหาสถานะบุคคลของเด็กที่อยู่ในความคุ้มครองของ
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้แก่ โครงการอบรมแนวทางการดำาเนินการเพื่อขอสัญชาติไทย
ให้กับเด็กในความอุปการะของกรมกิจการเด็กและเยาวชน ประจำาปี 2563 รวมทั้งออกนโยบายเพื่อช่วยเหลือผู้มี

ฐานะยากจนในโครงการตรวจ DNA เพื่อพิสูจน์สัญชาติโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย โดยมีเงื่อนไขว่าบิดาหรือมารดานั้นต้อง
เป็นบุคคลสัญชาติไทยและไม่มีพยานอื่นใดที่สามารถยืนยันสถานะความสัมพันธ์ได้ รวมทั้งยังมีการปรับปรุงแก้ไข
การดำาเนินการที่ล่าช้าเพราะเจ้าหน้าที่เรียกหลักฐานเกินจำาเป็น 570

ในปี 2563 กสม. มีรายงานผลการตรวจสอบในประเด็นสิทธิและสถานะบุคคล อาทิ กรณีกล่าวอ้างว่า
เจ้าหน้าที่ปฏิบัติหน้าที่บกพร่อง ทำาให้ไม่ได้รับการสำารวจเพื่อจัดทำาทะเบียนประวัติบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน

กรณีขอให้ตรวจสอบและขอความช่วยเหลือให้ได้รับสัญชาติ กรณีกล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าที่ของรัฐปฏิเสธการจัดทำาทะเบียน
571
ประวัติบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้เนินการแก้ไขปัญหาแล้วในระหว่างตรวจสอบ
จึงได้ยุติเรื่อง และพบว่าบางกรณีผู้ร้องเคยพิสูจน์สัญชาติแล้วได้ถือบัตรประจำาตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย ทำาให้ไม่มีคุณสมบัติ
ในการเป็นผู้ถือบัตรประจำาตัวบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนจึงยุติเรื่อง ทั้งนี้ ในปี 2563 มีข้อเสนอแนะในกรณีคนไทย
572
ตกหล่นทางทะเบียนราษฎรในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว ซึ่งภายหลังกรมการปกครองแจ้งข้อมูลจำานวนประชากรของ
จังหวัดสระแก้ว ที่ยังไม่มีสัญชาติไทยรวม 2,137 คน ผู้ว่าราชการจังหวัดสระแก้วแจ้งให้สำานักทะเบียนอำาเภอต่าง ๆ
ทั้ง 9 อำาเภอไปดำาเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องจนกระทั่งมีบุคคลที่ได้รับการแก้ไขปัญหาแล้ว 86 คน ส่วนบุคคลที่เหลืออยู่
ระหว่างการหารือร่วมกันในระดับจังหวัดเพื่อหามาตรการแก้ไขปัญหาต่อไป แสดงให้เห็นว่าหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง

ได้ดำาเนินการภายใต้ กฎหมาย กฎ และระเบียบเพื่อให้มีการตรวจพิสูจน์และแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นให้แก่บุคคลที่ตกหล่น
ทางทะเบียนราษฎรในพื้นที่จังหวัดสระแก้วตามสมควรแล้ว ทั้งนี้ พบการดำาเนินการที่ยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ทั้งหมด
กสม. จึงมีข้อเสนอแนะ โดยเสนอให้กรมการปกครองและจังหวัดสระแก้วควรร่วมกันพิจารณาแนวทางแก้ไขปัญหา
กรณีคนไทยตกหล่นตกหล่นทางทะเบียนราษฎรในพื้นที่จังหวัดสระแก้ว โดยเฉพาะปัญหาค่าใช้จ่ายในการตรวจ

สารพันธุกรรม และปัญหาความไม่เพียงพอของเจ้าหน้าที่ ตลอดจนงบประมาณที่ใช้สำาหรับดำาเนินการ
สำาหรับเด็กที่มีเลขประจำาตัวขึ้นต้นด้วยอักษร G (เด็กนักเรียนกลุ่ม G) ซึ่งหมายถึง เด็กนักเรียน

ในระบบการศึกษาขั้นพื้นฐานของประเทศไทยที่ยังไม่ได้ถือครองสัญชาติไทย และเป็นกลุ่มที่มีปัญหาสถานะและ
สิทธิที่ไม่ได้รับสิทธิด้านสุขภาพตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2553 และเมื่อวันที่ 20 เมษายน 2558

570
จาก หนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0309.10/ ว 16844 ลงวันที่ 30 มิถุนายน 2563 เรื่อง ย�้าให้เจ้าหน้าที่ทะเบียน
รับค�าร้อง ออกใบรับ ไม่เรียกหลักฐานเกินความจ�าเป็นซึ่งผู้ร้องไม่สามารถแสวงหาพยานหลักฐานได้.
571
จาก รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน ที่ 172/2563 ลงวันที่ 30 กันยายน 2563, โดย คณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.
572
จาก รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน ที่ 94/2563 ลงวันที่ 18 มีนาคม 2563, โดย คณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.

234 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand