Page 217 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน

5.3.8 การล่วงละเมิดต่อคนพิการ

อนุสัญญา CRPD ข้อ 16 กำาหนดให้รัฐภาคีต้องดำาเนินการให้คนพิการได้รับการคุ้มครอง การช่วยเหลือ
สนับสนุนที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการถูกแสวงประโยชน์ การใช้ความรุนแรง และการล่วงละเมิดในทุกรูปแบบ ของกลุ่มบุคคล

และจะต้องคำานึงถึงเพศ วัย และความพิการของแต่ละบุคคลด้วย ทั้งนี้ สถานการณ์การล่วงละเมิดทางเพศ
ในคนพิการยังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่อง แม้จะมีกฎหมายคุ้มครองคนพิการแต่ในภาพรวมการปฏิบัติยังคงมุ่งเน้นไปที่
เรื่องสิทธิของคนพิการ เช่น ความเสมอภาคในการทำางาน โดยในส่วนคนพิการที่ถูกล่วงละเมิดทางเพศยังคงไม่ได้รับ
513
การดูแลที่ทั่วถึงทั้งหมด บทที่ 5
ข้อมูลจากการช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาของมูลนิธิหญิงชายก้าวไกล พบว่า ผู้หญิงพิการถูกข่มขืน

3-4 คน/ปี และเป็นผู้ที่อยู่ในช่วงอายุ 14-16 ปี สะท้อนว่าเด็กหญิงพิการอายุตำ่ากว่า 18 ปี มีแนวโน้ม
514
ถูกล่วงละเมิดทางเพศ ส่วนใหญ่เป็นคนพิการทางสติปัญญา บางรายพิการซำ้าซ้อน ผู้กระทำามักเป็นคนใกล้ตัว อาทิ ญาติ
หรือคนข้างบ้าน สำาหรับปัจจัยกระตุ้น พบว่า เกิดเมื่อมีความต้องการทางเพศ มีการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ใช้ยาเสพติด
และเมื่อเห็นว่าเหยื่อมีข้อจำากัดในการปกป้องตนเอง ประกอบกับผู้หญิงพิการบางรายไม่สามารถสื่อสารได้ เช่น

มีความพิการทางสายตาหรือการได้ยิน และมีความกลัวจากการถูกข่มขู่ ส่วนการดำาเนินการทางกฎหมายพบปัญหา
เนื่องจากคนพิการมีข้อจำากัดมากกว่าคนทั่วไปในเรื่องการสื่อสาร ต้องมีล่ามช่วยสื่อสารทำาให้ใช้ระยะเวลานาน
515
ในการให้ข้อมูล บางกรณีมีหลักฐานไม่เพียงพอ ครอบครัวยากจน ทำาให้การดำาเนินคดีไม่คืบหน้าเนื่องจากพนักงาน
สอบสวนเจ้าของคดีไม่สามารถรวบรวมหลักฐานส่งฟ้องได้ทันตามกรอบระยะเวลาที่กฎหมายกำาหนด นอกจากนี้

ยังพบว่าพนักงานสอบสวนไม่รับแจ้งความดำาเนินคดีเพราะคนพิการไม่สามารถสื่อสารสภาพปัญหาและชี้ตัว
ผู้กระทำาได้หรือมีการพยายามไกล่เกลี่ยให้เกิดการยอมความ หรือพนักงานสอบสวนไม่ชี้แจงรายละเอียดและแจ้งสิทธิ
ขั้นตอนการดำาเนินการทางกฎหมายให้ผู้ถูกล่วงละเมิดทางเพศทราบจนคดีขาดอายุความ จึงต้องมีแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจน
ในการทำางานกับผู้เสียหายกลุ่มนี้ เพื่อหาวิธีการหรือหลักฐานประกอบในการให้ความช่วยเหลือ ซึ่งมีความยุ่งยาก
516
และซับซ้อน โดยเฉพาะเมื่อผู้กระทำาเป็นคนในครอบครัวหรือคนใกล้ชิด

การประเมินสถานการณ์

พัฒนาการหรือความก้าวหน้า ในปี 2563 รัฐมีการดำาเนินการเพื่อส่งเสริมการเข้าถึงสิทธิในหลายด้าน

ทั้งสิทธิในการมีคุณภาพชีวิตที่เหมาะสม โดยการเพิ่มเบี้ยความพิการสำาหรับเด็กและผู้มีรายได้น้อยที่ถือบัตรสวัสดิการ
แห่งรัฐ การส่งเสริมให้คนพิการได้เข้าถึงบริการต่าง ๆ ได้โดยสะดวกและทั่วถึงยิ่งขึ้น ผ่านศูนย์บริการคนพิการในระดับชุมชน
ทั้งบริการข้อมูลข่าวสาร การให้ความรู้เกี่ยวกับสิทธิของคนพิการ การให้ความช่วยเหลือในการเข้าถึงสวัสดิการของรัฐ

513
จาก คลี่ปม...คนพิการเหยื่อล่วงละเมิดทางเพศ, โดย กรุงเทพธุรกิจ, 2563. สืบค้นจาก https://www.bangkokbiz
news.com/news/detail/907443
514
จาก เมื่อผู้หญิงพิการถูก 'ละเมิดทางเพศ' การท�าหมัน-ตัดมดลูก ไม่ใช่ทางออก, โดย กรุงเทพธุรกิจ, 2563. สืบค้นจาก
https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/907968
515
จาก ตีแผ่คนพิการเหยื่อล่วงละเมิดทางเพศสาเหตุใหญ่เกิดจากคนใกล้ตัว-ครอบครัว, โดย โพสต์ทูเดย์, 2563. สืบค้น
จาก https://www.posttoday.com/social/general/637816
516
จาก มูลนิธิหญิงชายก้าวไกล น�าญาติเด็กพิการถูกข่มขืน เข้าร้องทุกข์ ผบ.ตร.หลังคดีไม่คืบหน้า, โดย มติชนออนไลน์,
2563. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/news-monitor/news_2455771

รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 215