Page 155 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

4.4.2 สิทธิชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์

ประเทศไทยมีจำานวนกลุ่มชาติพันธุ์ที่ตั้งถิ่นฐานกระจายตัวอยู่ในจังหวัดต่าง ๆ จำานวน 67 จังหวัด
56 กลุ่ม โดยมีประชากรรวมกันกว่า 6 ล้านคน ทั้งที่เป็นกลุ่มชาติพันธุ์บนพื้นที่สูง กลุ่มชาติพันธุ์ที่ตั้งถิ่นฐานในพื้นที่ราบ
330
กลุ่มชาติพันธุ์ที่ตั้งถิ่นฐานในทะเล และกลุ่มชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่ในป่า โดยยังมีกลุ่มชาติพันธุ์บางกลุ่มที่ยังประสบ
กับปัญหาเรื่องที่ทำากินและที่อยู่อาศัยที่ก่อให้เกิดความขัดแย้งกับรัฐมาเป็นระยะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มชาติพันธุ์

ชาวกะเหรี่ยง และกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเล จนกระทั่งเมื่อปี 2553 คณะรัฐมนตรีได้มีมติที่เกี่ยวข้องกับสิทธิของกลุ่มชาติพันธุ์ การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
ดังกล่าว 2 ครั้ง คือ มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2553 เรื่องแนวนโยบายในการฟื้นฟูวิถีชีวิตชาวกะเหรี่ยง
และมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2553 ว่าด้วยการฟื้นฟูวิถีชีวิตชาวเล ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อคุ้มครองและ
ส่งเสริมวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์ อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมาการดำาเนินการตามมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าวยังไม่ได้รับการปฏิบัติ

อย่างจริงจัง อันเนื่องมาจากการไม่มีเป้าหมายและแผนการดำาเนินการอย่างชัดเจน ความไม่เข้าใจของหน่วยงานและ
เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติที่เกี่ยวข้อง การขาดแคลนงบประมาณ การยึดถือกฎระเบียบของหน่วยงานที่มีอยู่เดิม รวมทั้งการขาด
แนวคิดและทักษะในการทำางานร่วมกันกับชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานราชการในระดับต่าง ๆ 331
ทำาให้แม้มีการออกมติดังกล่าวแล้ว ยังคงมีกรณีการดำาเนินการของเจ้าหน้าที่ที่กระทบต่อวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์

เช่น การเผาบ้านของชาวกะเหรี่ยงโดยเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน เมื่อปี 2554 เพื่อไล่รื้อที่อยู่อาศัย บทที่ 4
ซึ่งเมื่อกรกฎาคม 2563 มีรายงานว่า เจ้าหน้าที่กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืชได้แจ้งความดำาเนินคดี
กับชาวบ้านบางกลอยในข้อหายึดถือหรือครอบครองที่ดิน แผ้วถาง หรือเผาป่าในอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน
โดยมีข้อสังเกตว่าชาวบ้านกลุ่มนี้เป็นกลุ่มเดียวกับที่เคยฟ้องร้องดำาเนินคดีเจ้าหน้าที่อุทยานฯ จากกรณีการเผาบ้าน
332
เมื่อปี 2554 มาก่อน หรือกรณีมีรายงานว่า เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2563 เจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติถำ้าผาไท
พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ป่าสงวนแห่งชาติ สนธิกำาลังกันเข้ายึดไม้ในพื้นที่ป่าชุมชนบ้านกลาง หมู่ที่ 5 ตำาบลบ้านดง
อำาเภอแม่เมาะ จังหวัดลำาปางและกล่าวอ้างถึงการกระทำาความผิดตามพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484 โดยชาวบ้าน
ซึ่งเป็นกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงเห็นว่าเป็นการใช้ประโยชน์ตามปกติธุระในผืนป่าชุมชนที่ดูแลมากว่า 300 ปี เพื่อสร้างศาลา

อเนกประสงค์โบสถ์คริสต์ในชุมชนและได้รับความคุ้มครองตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2553 333

330
จาก แผนแม่บทการพัฒนากลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย (พ.ศ. 2558-2560), โดย กระทรวงพัฒนาสังคมและ
ความมั่นคงของมนุษย์.
331
จาก รายงานฉบับสมบูรณ์ สิทธิของชุมชนชาวกะเหรี่ยง (ปกาเกอญอ) กับการด�าเนินเขตวัฒนธรรมพิเศษไร่หมุนเวียน
ในพื้นที่ยุทธศาสตร์การแก้ไขปัญหาข้อพิพาทกรณีที่ดินท�ากินและที่อยู่อาศัยของชุมชนกะเหรี่ยงในพื้นที่ป่าภาคเหนือ. เล่มเดิม.
(น. 26).
332
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่หัวข้อ 3.2 การกระทำาทรมาน การบังคับสูญหาย นักปกป้องสิทธิมนุษยชน.
333
จาก พิพาท! เจ้าหน้าที่อุทยานยึดไม้สร้างโบสถ์ชาวบ้านกลางดง จังหวัดล�าปาง, โดย วอยส์ออนไลน์, 2563. สืบค้นจาก
https://www.voicetv.co.th/read/8dJ8oels6

รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 153