Page 153 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563

ที่ซำ้าซ้อน และการเร่งคืนพื้นที่ป่าไม้ โดยการบริหารจัดการใช้ประโยชน์ให้ประชาชนสามารถอยู่ร่วมกับป่าและสามารถ
319
ทำากินได้อย่างเหมาะสม ซึ่งสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561-2580) ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิต
ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และนโยบายและแผนบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ. 2560-2579)
ด้านการรักษาความสมดุลทางธรรมชาติ การอนุรักษ์ที่ดินและทรัพยากรที่ดินอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ รัฐบาลยังมีนโยบาย
ที่ให้ความสำาคัญกับการปรับปรุงระบบที่ดินทำากินและลดความเหลื่อมลำ้าในการถือครองที่ดินของประชาชน โดยการ

จัดสรรที่ดินทำากินและที่อยู่อาศัยให้แก่ราษฎรที่ยากไร้และเกษตรกรภายใต้การดำาเนินการของคณะกรรมการนโยบายที่ดิน การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
แห่งชาติ การจัดทำาระบบข้อมูลเพื่อการบริหารจัดการที่ดิน และการจัดทำาแผนที่แสดงแนวเขตที่ดินของรัฐให้ชัดเจน
320
รวมทั้งการเร่งแก้ไขปัญหาแนวเขตที่ดินทับซ้อนและแนวเขตพื้นที่ป่าที่ไม่ชัดเจน ซึ่งสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ
(พ.ศ. 2561-2580) ด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม และนโยบายและแผนบริหารจัดการที่ดิน
และทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ. 2560-2579) ด้านการจัดที่ดินให้ประชาชนผู้ยากไร้อย่างทั่วถึงและเป็นธรรม

และด้านการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน ทั้งนี้ เพื่อให้เป็นไปตามแนวนโยบายแห่งรัฐที่บัญญัติไว้ในมาตรา 72
(3) ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560

การดำาเนินการตามนโยบายป่าไม้ที่เกี่ยวข้องกับสิทธิชุมชนที่ผ่านมานั้น มีรายงานว่าตั้งแต่ปี 2557-2562
321
รัฐบาลสามารถยึดคืนพื้นที่ป่าที่ถูกบุกรุกได้กว่า 853,603 ไร่ และดำาเนินคดีบุกรุกไปกว่า 29,350 คดี และในปี 2562 บทที่ 4
รัฐบาลได้ออกกฎหมายที่มีความสำาคัญเกี่ยวข้องกับสิทธิชุมชน คือ พระราชบัญญัติป่าชุมชน พ.ศ. 2562 ซึ่งมีวัตถุประสงค์

ในการส่งเสริมให้ชุมชนร่วมกับรัฐในการอนุรักษ์ จัดการ บำารุงรักษาและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ
สิ่งแวดล้อม และความหลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุลและยั่งยืน นอกจากนี้ รัฐบาลยังได้ปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
กับการจัดการทรัพยากรป่าไม้ 2 ฉบับ คือ พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 และพระราชบัญญัติสงวน

และคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 ที่เพิ่มบทบัญญัติเรื่องการมีส่วนร่วมของประชาชนเข้าไปในหลายมาตรา และกฎหมาย
ทั้งสองฉบับดังกล่าว ยังมีบทบัญญัติที่กำาหนดให้มีการสำารวจ และตรวจสอบการถือครองที่ดินทำากินและที่อยู่อาศัย
ของประชาชนในพื้นที่เขตอุทยานแห่งชาติ และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เพื่อให้รัฐบาลออกมาตรการให้ประชาชนในพื้นที่
322
เหล่านี้มีสิทธิอยู่อาศัยและเข้าทำาประโยชน์ในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ได้หากเป็นไปตามเงื่อนไขที่กำาหนด ซึ่งเป็นบทบัญญัติ
ที่มีขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างรัฐกับประชาชนผู้อยู่อาศัยและทำากินในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ดังกล่าว

โดยมีผลการสำารวจและตรวจสอบการถือครองที่ดินทำากินตามกฎหมายทั้งสองฉบับ รวมทั้งสิ้น 227 ป่าอนุรักษ์
4,265 หมู่บ้าน มีผู้แจ้งการครอบครองและได้รับการสำารวจจำานวน 316,560 ราย 468,256 แปลง พื้นที่รวม
4,273,726.2419 ไร่ 323

319
จาก ค�าแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี แถลงต่อรัฐสภา เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2562 หัวข้อ 10.1.
320
จาก ค�าแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี แถลงต่อรัฐสภา เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2562 หัวข้อ 10.2.
321
จาก ทส.ทวงคืนป่าจากนายทุน 5 ปีกว่า 8.5 แสนไร่, โดย ข่าวไทยพีบีเอส, 2563. สืบค้นจาก https://news.thaipbs.
or.th/content/289706
322
โปรดดูรายละเอียดเพิ่มเติมในมาตรา 64 แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 และมาตรา 121
แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562
323
จาก หนังสือกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ที่ ทส 0906.503/27902 ลงวันที่ 29 ธันวาคม 2563
เรื่อง ข้อมูลเพื่อการประกอบการจัดท�ารายงานผลการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ประจ�าปี 2563.

รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2563 151