Page 117 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2562

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand 116

ทั้งนี้ ในส่วนของการจัดการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้มีการแก้ไขปัญหาเรื่อง
ค่าตอบแทนของผู้ดูแลผู้สูงอายุ โดยได้มีการออกระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่นขององค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นและการเบิกค่าใช้จ่าย พ.ศ. 2562 244 ซึ่งก�าหนดให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถจ้างอาสา
สมัครบริบาลท้องถิ่นเพื่อดูแลผู้สูงอายุในภาวะพึ่งพิงได้ ต่อมา กระทรวงมหาดไทยได้หารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

เพื่อก�าหนดหลักสูตรที่เกี่ยวกับการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในระยะยาว รวมทั้งก�าหนดอัตราค่าตอบแทนอาสาสมัคร
บริบาลท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5,000 - 6,000 บาท/คน/เดือน โดยขึ้นอยู่กับหลักสูตรที่ผ่านการอบรม
และจ�านวนวันที่ปฏิบัติงาน 245 นอกจากนี้ กระทรวงสาธารณสุขอยู่ระหว่างการพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิ ซึ่งเป็นการ
จัดบริการทางการแพทย์และสาธารณสุขเพื่อดูแลสุขภาพของบุคคลในระดับพื้นที่โดยการจัดให้มี “ทีมหมอครอบครัว”

(family care team) 246 ซึ่งเมื่อมีความพร้อมด�าเนินการจะช่วยให้ประชาชนได้รับบริการด้านสุขภาพอย่างทั่วถึง
โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุที่ไม่สะดวกที่จะเดินทางไปยังสถานบริการสาธารณสุข

4.2.5 การละเมิดสิทธิผู้สูงอายุ

ข้อมูลจากส�านักงานกองทุนการสร้างเสริมสุขภาพระบุว่า ผู้สูงอายุถูกละเมิดสิทธิมากที่สุด 5 ประเภท
ดังนี้ 1) การละเมิดทางด้านร่างกาย ได้แก่ การทุบตี ท�าร้าย ใช้แรงกระแทกที่ร่างกาย ผลัก ท�าให้เกิดความเจ็บปวดหรือบาดเจ็บ

ตามร่างกาย 2) การละเมิดทางอารมณ์และจิตใจ ได้แก่ การท�าร้ายจิตใจ เกิดความเสียใจ น้อยใจ ด้วยการใช้ค�าพูด
ดูหมิ่น ดูถูก ด่าทอ ไม่เห็นคุณค่าของผู้สูงอายุ 3) การหาประโยชน์ในทรัพย์สินและการเอาเปรียบทางกฎหมาย ได้แก่
ลักขโมย การล่อลวง เอาทรัพย์สิน หรือน�าทรัพย์สินไปใช้โดยผู้สูงอายุไม่ยินยอม หรืออาจยินยอมเพราะถูกหลอกด้วย

กลอุบายให้ยกทรัพย์สินให้ เป็นต้น 4) การล่วงละเมิดทางเพศ ได้แก่ การล่วงละเมิดทางเพศโดยไม่ได้รับความยินยอม
จากผู้สูงอายุด้วยการใช้ค�าพูด ใช้ก�าลัง การสัมผัส หรือการมอง ซึ่งแสดงถึงการล่วงละเมิดทางเพศต่อผู้สูงอายุทั้งการ
ข่มขืนหรือล่วงละเมิดภายนอก 5) การละเลยทอดทิ้งหรือละเว้นการกระท�าโดยตั้งใจหรือไม่ตั้งใจที่จะปฏิเสธการ
ดูแล ส่งผลให้ผู้สูงอายุไม่ได้รับการดูแลเอาใจใส่เท่าที่จ�าเป็น เกิดความทุกข์จากการถูกทอดทิ้ง ไม่ได้รับปัจจัยพื้นฐาน
ในการยังชีพ อาทิ อาหาร เสื้อผ้ายา รักษาโรค 247 ใกล้เคียงกับข้อมูลจากมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย

และส�านักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพที่ระบุว่า ผู้สูงอายุไทยถูกละเมิดสิทธิด้านจิตใจสูงสุด รองลงมา
คือ การเอาประโยชน์ด้านทรัพย์สิน ทั้งนี้ ข้อมูลจากส�านักงานต�ารวจแห่งชาติในส่วนของคดีอาญาตั้งแต่ปี 2544 - 2558

244
จาก ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและการเบิก
ค่าใช้จ่าย พ.ศ. 2562.
245
จาก หนังสือกระทรวงมหาดไทย ด่วนที่สุด ที่ ๐๘๑๙.๒/ว.๖๒๙๐ ลงวันที่ ๑๘ ตุลาคม ๒๕๖๑ เรื่อง การกำาหนด
หลักสูตรที่เกี่ยวกับการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในระยะยาว และหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข อัตราค่าตอบแทนและการจ่าย
ค่าตอบแทนของอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. สืบค้นจาก http://dn.corewebsite.com/public/
dispatch_upload/backend/core_dispatch_205008_1.pdf
246
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ในบทที่ 3.2 หัวข้อสิทธิด้านสุขภาพ
247
จาก ๕ ประเภท “การละเมิดสิทธิ” ผู้สูงอายุ, โดย ส�านักงานกองทุนการสร้างเสริมสุขภาพ, 2562. สืบค้นจาก
https://www.thaihealth.or.th/Content/47109-5%20%ประเภท20“การละเมิดสิทธิ”%20ผู้สูงอายุ.html