Page 530 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
P. 530
กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
นอกจากนี้ กฎหมายบางประเทศระบุความเชื่ออื่นแยกจากศาสนา เช่น กฎหมายสวีเดนระบุ “ศาสนาหรือความเชื่ออื่น ๆ
(Religion or other Belief)” นอกจากนี้ ยังมีข้อสังเกตว่าจากร่างรัฐธรรมนูญเบื้องต้น (๒๕๕๙) ก�าหนดเหตุแห่งการ
เลือกปฏิบัติไว้เพียง “เหตุแห่งความแตกต่างระหว่างบุคคล เพศ ความพิการ หรือเหตุอื่นใด” ซึ่งเป็นการระบุเหตุแห่งการ
เลือกปฏิบัติไว้ในขอบเขตที่จ�ากัดกว่ากฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศและกฎหมายของหลายประเทศ ท�าให้เกิด
ปัญหาต้องตีความว่า เหตุอื่น ๆ ที่รัฐธรรมนูญไม่ระบุไว้แต่เป็นเหตุตามกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศหรือเป็น
เหตุส�าคัญที่ควรได้รับการคุ้มครองตามที่ปรากฏในกฎหมายต่างประเทศนั้น สามารถจัดอยู่ใน “เหตุอื่นใด” ได้หรือไม่
๓ เหตุแห่งการเลือกปฏิบัติบางกรณีกฎหมายต่างประเทศได้ขยายความจากเหตุดั้งเดิมที่
ระบุไว้ โดยมีการแจกแจงรายละเอียดเพื่อความครอบคลุมและชัดเจน เช่น กรณีการเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่ง “เพศ” นั้น
ในหลายประเทศระบุจ�าแนกละเอียดออกเป็นหลายกรณี เช่น “รสนิยมทางเพศ อัตลักษณ์ทางเพศ การแสดงออกทาง
เพศ” ด้วย ในขณะที่ประเทศไทยมีการบัญญัติไว้เพียง “เพศ” แต่กฎหมายเฉพาะ เช่น พระราชบัญญัติความเท่าเทียม
ระหว่างเพศ พ.ศ. ๒๕๕๘ ระบุเหตุแห่ง “การเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ” ครอบคลุม “การแสดงออกที่แตก
ต่างจากเพศโดยก�าเนิด” นอกจากนี้ ในบางเหตุที่กฎหมายต่างประเทศระบุไว้ชัดเจน เช่น การติดเชื้อเอชไอวี ดังเห็นได้
จากกฎหมายระดับมลรัฐหลายมลรัฐในออสเตรเลีย แต่ในกรณีของไทยมิได้ระบุไว้โดยเฉพาะ ซึ่งอาจจะต้องตีความของ
ถ้อยค�าเกี่ยวกับเหตุ “สุขภาพ” ที่ระบุไว้ในรัฐธรรมนูญ เป็นต้น
๔ เหตุแห่งการเลือกปฏิบัติบางเหตุมิได้ระบุไว้โดยชัดแจ้งตามกฎหมายสิทธิมนุษยชน
ระหว่างประเทศ แต่กฎหมายต่างประเทศบางประเทศก�าหนดครอบคลุมขึ้นมา เพื่อเป็นการคุ้มครองการเลือกปฏิบัติใน
ปัจจุบันที่มีลักษณะเปลี่ยนแปลงไปตามสภาวะทางสังคม เช่น ประวัติการต้องโทษทางอาญา การให้นมบุตรจากอกแม่
การตั้งครรภ์ กรณีเหล่านี้มีความส�าคัญและกระทบสิทธิของบุคคลในมิติต่าง ๆ เช่น การจ้างแรงงาน การด�าเนินชีวิตใน
สถานที่สาธารณะ เป็นต้น ดังที่ได้วิเคราะห์มาแล้ว ในแง่หนึ่งอาจพิจารณาว่าสามารถตีความอยู่ในเหตุที่กฎหมายก�าหนด
เช่น กรณีการให้นมบุตร หรือกรณีการตั้งครรภ์ อาจตีความอยู่ในเหตุแห่ง “เพศ” ส�าหรับกรณีประวัติอาชญากรรมอาจ
ตีความอยู่ใน “สถานะของบุคคล” แต่ในอีกแง่หนึ่งอาจท�าให้เกิดปัญหาความชัดเจนของการตีความในขณะที่กฎหมาย
หลายประเทศได้ระบุเหตุดังกล่าวไว้โดยเฉพาะในกฎหมาย
จากผลการศึกษาเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติดังกล่าว จะเห็นได้ถึงขอบเขตการครอบคลุม
ของกฎหมายไทยปัจจุบันดังจะได้สรุปในหัวข้อต่อไป
๕.๑.๒.๒ สรุปขอบเขตและการครอบคลุมของกฎหมายไทยที่เกี่ยวข้องกับความเสมอภาคและการ
ห้ามเลือกปฏิบัติ
จากการศึกษาวิเคราะห์กฎหมายของไทยในบทที่ ๔ อาจสรุปภายใต้การพิจารณาสองปัจจัย
หลัก คือ เหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ (Ground of Discrimination) และมิติของการเลือกปฏิบัติ (Area of Discrimination)
ได้ว่า ปัจจุบันไทยไม่มีกฎหมายเฉพาะอันมีลักษณะเป็นกฎหมายกลางเกี่ยวกับการห้ามเลือกปฏิบัติที่ครอบคลุมเหตุแห่ง
การเลือกปฏิบัติต่าง ๆ และมิติของการเลือกปฏิบัติต่าง ๆ โดยกฎหมายไทยที่เป็นอยู่ มีลักษณะเป็นกฎหมายเฉพาะที่มี
ขอบเขตจ�ากัดในเชิงเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ และ/หรือ มิติของการเลือกปฏิบัติ เช่น ครอบคลุมเฉพาะบางเหตุแห่งการ
เลือกปฏิบัติ เช่น เหตุแห่งเพศ เหตุแห่งอายุ หรือครอบคลุมเฉพาะบางมิติของการเลือกปฏิบัติ เช่น มิติด้านแรงงาน มิติ
ด้านการศึกษา เป็นต้น ดังอาจสรุปจ�าแนกได้ตามตารางต่อไปนี้
529
