Page 535 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ
P. 535
ส�ำนักงำนคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ
หน้าที่ให้รัฐตรากฎหมายห้ามการเลือกปฏิบัติที่กระท�าโดยภาคเอกชน ส�าหรับรัฐธรรมนูญของไทยนั้นเป็นการวางหลัก
ห้ามเลือกปฏิบัติทั่วไปซึ่งตีความตามหลักการของรัฐธรรมนูญแล้วจะครอบคลุมเฉพาะการอ้างยันต่อรัฐเท่านั้น แต่ทั้งนี้
โดยนัยของหลักการตามรัฐธรรมนูญแล้ว รัฐก็มีหน้าที่ตรากฎหมายห้ามเลือกปฏิบัติที่เกิดจากภาคเอกชนด้วย ซึ่งเป็น
ไปในทางเดียวกับรัฐธรรมนูญแอฟริกาใต้ เพียงแต่รัฐธรรมนูญแอฟริกาใต้ก�าหนดลงไปในตัวบทอย่างชัดเจนว่าให้รัฐมี
หน้าที่ในการตรากฎหมายเฉพาะเพื่อคุ้มครองผู้ถูกเลือกปฏิบัติ และห้ามการเลือกปฏิบัติในภาคเอกชน
อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาจากกฎหมายไทยที่มีอยู่ปัจจุบัน จะเห็นได้ว่า มีปัญหากรณีการเลือกปฏิบัติในภาค
เอกชน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การซื้อสินค้า บริการ ซึ่งมีการปฎิเสธสินค้าหรือการให้บริการด้วยเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ
ที่กฎหมายเฉพาะดังกล่าวในตารางข้างต้นไม่ครอบคลุมถึง เช่น การปฎิเสธไม่จ�าหน่ายสินค้าหรือไม่ให้บริการบุคคล
ด้วยเหตุเชื้อชาติ ศาสนา หรือกรณีเหตุแห่ง “ความคิดเห็นอื่นหรือความเชื่อ” เช่นจากกรณีตุ๊กตาลูกเทพ เป็นต้น หรือ
จากการสัมภาษณ์มีผู้ให้ข้อมูลว่า “ร้านนวดบางแห่งไม่ให้บริการแก่คนไทย ให้บริการเฉพาะนักท่องเที่ยวจีน /เกาหลี
เท่านั้น” “ร้านอาหารบางแห่งเปิดให้บริการเฉพาะทัวร์จีนเท่านั้น ลูกค้าคนไทยไม่ต้อนรับ” “บริการขนส่ง รถแท็กซี่
ปฎิเสธไม่รับผู้โดยสารคนไทย โดยให้บริการเฉพาะชาวต่างชาติ” “รถสามล้อปฎิเสธไม่รับผู้โดยสารคนไทย” กรณีนี้จะ
เห็นได้ว่า เป็นการเลือกปฏิบัติด้วยเหตุแห่ง “เชื้อชาติ หรือสัญชาติ” ในมิติของการให้บริการ ซึ่งไม่มีกฎหมายคุ้มครอง
627
เป็นการเฉพาะ เนื่องจากไม่มีกฎหมายกลางที่ครอบคลุมการเลือกปฏิบัติซึ่งจะมาปรับใช้ส�าหรับมิติเช่นนี้ นอกจากนี้
ยังมีตัวอย่างกรณีการให้บริการศึกษาภาคเอกชน หรือการจ้างแรงงาน ที่มีผู้ให้ข้อมูลจากการสัมภาษณ์เห็นว่า กฎระเบียบ
ของสถานศึกษาภาคเอกชนก�าหนดให้นักเรียนไปปฏิบัติธรรมของศาสนาใดศาสนาหนึ่ง หรือนโยบายของบริษัทก�าหนดให้
พนักงานไปปฏิบัติธรรมของศาสนาใดศาสนาหนึ่ง ดังนี้ แม้ว่ามีบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญห้ามการเลือกปฏิบัติด้วยเหตุ
ศาสนา แต่ก็ไม่อาจยกบทบัญญัติรัฐธรรมนูญขึ้นยันกับภาคเอกชนได้
• เหตุแห่งการเลือกปฏิบัติบางกรณี แม้อยู่ในความคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญ แต่อาจมีปัญหากรณีการ
เลือกปฏิบัติที่เกิดขึ้นในภาคเอกชน เช่น สภาพร่างกาย ตัวอย่างเช่น การที่ภาคเอกชนน�าเอาคุณสมบัติด้านสภาพร่างกาย
มาเป็นเงื่อนไขการรับบุคคลเข้าท�างาน และสภาพทางกายนั้นมิได้เกี่ยวข้องกับคุณสมบัติอันจ�าเป็นของงานนั้น ๆ (เทียบ
เคียงกับกรณีค�ำร้องต่อคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ เรื่อง ปำนบนใบหน้ำกับงำนด้ำนดนตรี รำยงำนผล
กำรพิจำรณำ ที่ ๑๙๔/๒๕๕๗) หรือในกรณีเหตุเกี่ยวกับสุขภาพ เช่น การน�าเอาเหตุความเจ็บป่วยของบุคคลมาเป็น
เงื่อนไขในการจ้างแรงงานในภาคเอกชน ทั้งนี้เนื่องจากหลักการห้ามเลือกปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญไม่อาจยกขึ้นอ้างยัน
ระหว่างเอกชนกับเอกชนด้วยกัน แต่ยังไม่มีกฎหมายเฉพาะที่ครอบคลุมกรณีลักษณะนี้ที่เกิดในภาคเอกชน
• การปฏิบัติที่แตกต่างด้วยเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติในมิติการจ้างแรงงานซึ่งเกิดขึ้นในช่วงก่อนความ
สัมพันธ์ในฐานะนายจ้าง ลูกจ้าง เช่น การโฆษณาประกาศรับสมัครงานที่มีลักษณะกีดกันบุคคลด้วยเหตุแห่งการเลือก
ปฏิบัตินอกจากเพศ เช่น เชื้อชาติ ศาสนา ฯลฯ การปฏิบัติที่แตกต่างดังกล่าวในบริบทการบริหารทรัพยากรมนุษย์นั้น
นอกจากเกี่ยวข้องกับการกระท�าของนายจ้างแล้วยังรวมถึงการกระท�าของผู้ประกอบธุรกิจที่เกี่ยวเนื่อง เช่น ธุรกิจ
627 แต่ในบางภาคธุรกิจอาจมีกฎหมายเฉพาะเช่นการรับผู้โดยสารของแท็กซี่ แต่ก็ไม่ใช่กฎหมายเกี่ยวกับการเลือกปฎิบัติ
ตามความหมายของสิทธิมนุษยชน
534
